Demonstracija komponenti CMS sustava
Na praznik rođenja Svetog Jovana Krstitelja (07.06.2015.), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijrejsku Liturgiju u Benkovcu. U hramu posvećenom upravo ovom velikom prazniku danas se okupilo mnoštvo vernika kako bi zajedno proslavili i prisustvovali rezanju slavskog kolača i slavkoj Litiji. Prepuna crkva još jednom je dokazala neospornu snagu pravoslavlja i istrajnost u veri ljudi sa područja Dalmacije.
Vest o rođenju Svetog Jovana prenese arhangel Gavrilo koji se, šest meseci pre svog javljanja Presvetoj Mariji Djevi, prikazao prvosvešteniku Zahariju u hramu jerusalimskom, objavivši čudesno začeće bezdetne starice. Zaharije ne poverova odmah arhangelovim rečima i zbog toga osta nem do osmog dana po rođenju Jovanovom. Kada dođoše rođaći Zaharijevi i Jelisavetini i upitaše ga koje bi ime hteo da nadene sinu, on napisa na komadu daske Jovan i od tog trena glas mu se povrati. Po celom Izrailju pronela se vest o pojavi arhangela Gospodnjeg i o ovom čudesnom događaju, pa tako za to ču i zloglasni car Irod. On posla dželate u dom Zaharijin da ubiju maloga Jovana, ali ga majka već beše sakrila. Razjaren neuspehom dželata Irod ih posla u hram da ubiju Zahariju i oni tako učiniše. Zaharije bi ubijen, a njegova krvi se usiri i skameni na pločama i ostade tako da zauvek svedoči o nedelima Irodovim. U skrovištu u pustinji Jelisaveta se ubrzo upokoji, a mladenac Jovan ostade sam na staranju Božijem.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas (05.07.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje bratstva manastira. Na današnji dan sećamo se Svetog sveštenomučenika Jevsevija, episkopa samosatskog, koji je za vreme svoga života bio beliki borac protiv arijanske jeresi, a postradao je mučenički, 379. godine. U vreme gonjenja hrišćana od strane cara Julijana Odstupnika, episkop Jevsevije skinuo je sa sebe svešteničku odoru i obukao vojničko odelo, pa je zajedno sa vojskom krenuo u obilazak gonjenih crkava u Finikiji, Siriji i Palestini, postavljajući potrebne sveštenike, đakone i ostale klirike. Zajedno sa izgnanim patrijarhom Meletijem iz Antiohije sazvao je Sabor 361. godine na kome je, u prisustvu 27 arhijereja, strogo osuđena arijanska jeres, a pravoslavna vera ustanovljena onako kako je izražena na Prvom vaseljenskom saboru. Nakon kratkog carevanja blagočestivog cara Joviniana, na njegovo mesto dolazi zli car Valent koji ponovo počinje da goni hrišćane. Tada sveti Jevsevije beše prognan u Trakiju, ali ne pokleknu ni pred ovim iskušenjem i dočeka vreme cara Gracijana koji dade Crkvi slobodu, a prognane arhijereje vrati na njihova mesta. Po povratku u Samosat, Jevsevije krenu po zemlji da narodu pronađe zakonite pastire, a kada stiže u grad Dolihin da bi ustoličio novog arhijereja i iskorenio jeres arijansku jedan fanatični jeretik baci sa krova crep na njega i nanese mu povrede od kojih se ovaj svetitelj upokoji.
Svetlim primerom svog mučeništva ovaj svetitelj poslao nam je bezvremenu poruku istrajnosti u ispovedanju pravoslavlja i odolevanju iskušenjima. On nam je pokazao koliko je značajno priznati i poznati Boga bez obzira na nevolju koja nas je zadesila, a sličnu pouku vidimo i u jevanđeljskoj priči koja se mogla čuti na današnjoj Liturgiji. Ovo čitanje iz Jevanđelja po Mateju govori o vremenu kada je Gospod idući naišao na dva besomučnika koji su živeli u grobovima četrdeset godina mučeni demonskim silama i unosili strah narodu koji je zbog brige za svoj život široko zaobilazio taj put. Videvši Isusa oni povikaše, „Šta hočeš od nas, Sine Božiji? Zar si došao amo pre vremena da nas mučiš?“ Oni zamoliše Gospoda, ako ih već izgoni, da ih pusti da odu u krdo svinja koje su pasle u blizini. Isus im usliši molitvu, a svinje gonjene demonima navališe sve sa brega u more i utopiše se. Videvši to svinjari pobegoše u grad i ispričaše sve tamošnjem narodu koji se uplaši ovakvoga čuda i zatraži od Gospoda da ode iz njihovog kraja. Ovi ljudi, umesto da sa blagonaklonom zahvalnošću gledaju na gospodnje delo kojim su spasena dva čoveka, uplašiše se njegove moći i podlegavši iskušenju straha, od sebe udaljiše Gospoda. Time su i oni postavili svojevrsan primer i dali poruku pogrešnog i pogubnog postupanja, jer su od sebe odagnali najveću blagodat, vezujući se za zemaljske gubitke (kakav je bio gubitak svinja) i ostajući time slepi za čudo. Postoje mnogi načini na koje se čovek nesvesno udaljava od Boga, ali je bit upravo u tome da ne dozvolimo da nas iskušenja koja donose svakodnevni problemi nateraju da okrenemo leđa Gospodu, već da Ga, poput demonima opsedanih ljudi u Jevanđelju, bez obzira na muku uvek prepoznajemo i uzdamo se u Njega, jer je to jedini put ka miru i izbavljenju.
Molbe za prijem podnose se odmah nadležnom arhijereju, preko nadležnog parohijskog sveštenika ili se donose na prijemni ispit.
Uz molbu prilažu se sledeća dokumenta:
a) original izvod iz matične knjige krštenih, izdat od nadležnog paroha;
b) svjedočanstvo o završenoj školi, zajedno sa đačkom knjižicom i ocjenama;
v) ljekarsko uvjerenje da je kandidat duševno i tjelesno zdrav
g) uvjerenje nadležnog parohijskog sveštenika o vladanju i podobnosti za sveštenički čin i da nije oženjen;
d) pismeni pristanak roditelja/staratelja da kandidat može upisati bogosloviju;
đ) pismenu obavezu svoju i svojih roditelja/staratelja, potvrđenu od nadležnog paroha, da će uredno uplaćivati upravi Bogoslovije određeni doprinos za svoje izdržavanje u internatu škole.
Prijemni ispit za kandidate za prijem u Eparhiju dalmatinsku održaće se 02.07.2015.g. (četvrtak) u prostorijama Bogoslovije Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki, sa početkom u 10:00 časova.
Napomena: Kandidati su obavezni donijeti sve gore navedene dokumente i dati ih na uvid ispitnoj komisiji.
Na Vidovdan (28.06.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije, uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske služio je Svetu Arhijerejsku liturgiju u manastiru Lazarici. Veliki broj vernika iz Kosova, ali i drugih krajeva Eparhije dalmatinske okupio se da zajedno proslavi veliki praznik koji je i hramovna slava ovog manastira, a među njima i Bosa Prodanović, otpravnik poslova ambasade Republike Srbije u Hrvatskoj. Nakon Svete Liturgije održana je slavska Litija, a potom je u manastirskoj trpezariji priređena trpeza ljubavi. Priređen je i bogat kulturno – umetnički program na kome su nastupili izvorna grupa Golubić, srpsko kulturno društvo Prosvjeta Split i dečiji hor Pokrova Presvete Bogorodice. Episkop Fotije čestitao je svim prisutnima ovaj praznik i istakao duhovnu vrednost istorijskog događaja kojeg se danas prisećamo. Predanje kaže da se uoči Kosovske bitke knezu Lazaru prikazao anđeo Gospodnji i upitao ga za koje carstvo hoće da se opredeli, zemaljsko ili nebesko. Sveti car Lazar odabrao je carstvo nebesko i na taj način opredelio ceo srpski narod da poučen njegovim primerom i žrtvom uvek ponosno sledi put pravoslavne vere koji vodi u jedino večno castvo Gospodnje, rekao je Episkop Fotije.
Praznik posvećen Svetom mučeniku Lazaru, srpskom knezu, za naš narod oduvek je imao poseban značaj, o čemu svedoče razne pesme koje su o njemu ispevane, narodna predanja, ali pre svega sabranja vernika koji se na današnji dan nalaze u zajedničkoj molitvi po čitavom svetu. Za vreme svoga života knez Lazar bio je veliki ktitor i dobrotvor Crkve, obnovio je mnoge manastire poput Hilandara i Gornjaka, a sagradio Lazaricu i Ravanicu. Za oslobođenje srpskog naroda od turskih okupatora borio se u nekoliko navrata, a na Vidovdan 1389. godine u Kosovu Polju poveo je srpsku vojsku protiv turskog sultana Murata I u bitku u kojoj je i sam izgubio život. Sahranjen je u svojoj zadužbini, Ravanici kod Ćuprije, a zatim su njegove mošti prenete u sremsku Ravanicu, odakle su za vreme Drugog svetskog rata premeštene u Sabornu crkvu u Beogradu, gde i danas počivaju.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas (21.06.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje bratstva manastira. Na dan pomena Svetog Jefrema, patrijaha antiohijskog, u hramu posvećenom Arhangelu Mihailu, u zajedničkoj molitvi okupio se veliki broj vernika.
Nakon Svetog Pričešća prisutnima je Episkop Fotije govorio o važnosti duhovne borbe koja se odvija u svakome od nas, a za cilj ima odvajanje od greha i zemaljske, telesne filozofije. Pravoslavlje predstavlja borbu između bogolikog čoveka u nama i onog zemaljskog čoveka, sklonog strastima i robovanju telesnim zadovoljstvima. Te dve sile se u nama bore od trenutka kad smo krštenjem primili blagodat Duha Svetoga, rekao je Episkop Fotije. Moderno doba sve se više udaljava od Boga, postavljajući kao primarne vrednosti u našem društvu materijalizam, novac i moć. Upravo u tome leži zamka savremenog života, jer čovek koji ima novac misli da sa njim može da dobije sve što mu treba i tako se sve više udaljava od Gospoda, a umesto toga počinje da obožava novac. Iskušenje srebroljublja na taj način porobljava čoveka koji postaje sluga materijalnim dobrima i zaboravlja svoje duhovne potrebe, pa na taj način sputava Hrista u sebi. To je samo jedno od iskušenja kojima valja odoleti, a u tome nam pomažu liturgijska sabranja, molitve i Sveta Tajna Pričešća. Pri tome ne smemo zapostaviti dobročinstva i ostale hrišćanske vrline, jer je to ono što nas priprema da bismo zadobili božansku svetlost u svojoj duši.
Od 2011.g. blagoslovom Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G.G.Fotija počela je obnova ove svete obitelji, a 2013.g. aktivno je odpočeo manastirski život u Svetonedeljskoj obitelji manastira Oćestovo. Zahvaljujući Božijoj pomoći i ljudima dobre volje urađeno je dosta na manastirskoj obnovi. Dalji planovi, blagoslovom Episkopa Fotija, baziraju se na izradu novoga konaka, neophodnoga za život bratije ovoga manastira i smeštaj za pridošle goste koje manastir redovno posećuju. Na našu radost, sve više i više ljudi želi da poseti ovu svetinju i provede dan sa bratijom manastira, pa su nam novi stambeni prostori potrebi za nesmetan život i rad. Shodno činjenici da nismo u mogućnosti da sami nastavimo dalje radove i nadajući se opet u pomoć dobrih ljudi, smatramo da ćemo i ove kao i protekle radove završiti uz Božiju i Vašu pomoć. Obnavljajući svetinje mi obnavljamo sebe i ostavljamo svedočanstvo za pokoljenja koja dolaze kao što su nama ostavili u nasleđe naši bogoljubivi oci.
POMOZIMO IZGRADNJU OVE SVETINJE!
Kunski račun:2402006-1100648908 IBAN:8824020061100648908 ERSTE AND STEIERMAERKISCHE BANK D.D. SWIFT: ESBCHR22XXX
U noći između 18. i 19. juna 2015.g. provaljena je crkva sv. velikomučenika Georgija u Žegaru. Nepoznati provalnik je obio južna vrata i ušao u hram. U hramu nije pričinjena veća materijalna šteta osim što je nepoznati provalnik obio kutiju sa dobrovoljnim prilozima i uzeo novac. Nadležni sveštenik jerej Slađan Tubić je obavijestio policiju koja je izvršila uviđaj. Nadamo se da će počinioc ovog zlog djela biti pronađen i da se ovakvi i slični događaji više neće ponavljati.
Molitvena proslava počela je dan ranije, 6. juna, večernjim bogosluženjem kome je predhodilo služenje Doksologije Njegovom Preosveštenstvu Episkopu dalmatinskom g. Fotiju. Prazničnom večernjem bogosluženju prisustvovao je i Njegovo Preosveštenstvo Episkop frankfurtski i sve Nemačke g. Sergije.
Evharistijskim sabranjem načalstvovao je Vladika Fotije uz sasluženje Vladike Sergija, igumana manastira Krupe Gavrila (Stevanović) kao i većeg broja prezvitera i đakona iz Eparhije frankfurtske i sve Nemačke. Nakon osvećenja slavskih znamenja kolača i žita, osvećen je i živopis hrama Svetog mučenika Jovana Vladimira. Vladika Sergije pozdravio je dragog gosta Vladiku Fotija i poučio prisutni verni narod o značaju živopisa, istakavši da i živopis predstavlja nebesku Liturgiju, nebesku Crkvu. Dalje, u nastavku obraćanja narodu, Vladika Fotije u svojoj besedi je rekao da i danas u ovome svetu moguće je biti svet. Za to su nam najbolji primeri, ovde oslikani svetitelji Božiji, koji su u ovome svetu postali sveti. U ovome bogatome, zapadnom svetu gde je sve skoncentrisano na uvećavanje materijalnog bogatstva, mi treba da delimo milostinju, pomažemo se međusobno i pomažemo onima kojima je pomoć potrebna, istakao je vladika Fotije.
Po Litiji upriličenoj nakon osvećenja hramovnog živopisa, Episkop Sergije uručio je zaslužnima odlikovanja za izgradnju minhenskog hrama i crkvenog centra. Tom prilikom uručena su odlikovanja: protoprezviteru-stavroforu Slobodanu Milunoviću i Bajeriše Junge Ring, Orden Svetoga cara Konstantina koje je dodelio Sveti Arhijejski Sinod Srpske Pravoslavne Crkve, dok su episkopske gramate dobili: takođe, prota Slobodan Milunović i protoprezviter-stavrofor Đorđe Trajković, protoprezviter Marinko Rajak, protoprezviter Milorad Jovanović, crkvena Opština Minhen, Kolo Srpskih Sestara, hor Sveti Jovan Vladimir, kao i freskopisac Stanoje Bogićević.
Ovom molitvenom slavlju prisustvovali su predstavnici rimokatoličke i evagelističke crkve, kao i organizacije iz sfere minhenskog društvenog života.
Nakon Liturgijskog slavlja, trudom sveštenstva i crkvenog odbora, i naroda parohije minhenske, upriličena je svečana trpeza ljubavi, uz kulturno-umetnički program i prikupljena skromna pomoć Bogosloviji u manastiru Krki.
preuzeto sa: [www.serbische-diozese.org](http://www.serbische-diozese.org/04/de/saopstenja/osveshtan_zhivopis_u_minhenu)
Na Petrovske poklade (07.06.2014.), Svetu Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje bratstva manastira služio je protojerej - stavrofor dr Vladimir Stupar. Otac Vladimir i ove godine došao je kao izaslanik Svetog Sinoda na maturu učenika Bogoslovije Sveta Tri Jerarha. U svojoj besedi on je pozvao vernike da preispitaju prirodu svoje ljubavi prema Bogu. Iako bi svako od nas na pitanje da li volimo Gospoda odgovorio potvrdno moramo imati u vidu da su drugačije osobine prave, božanske ljubavi od toga kako čovek ovo osećanje shvata. Da bismo u sebi gajili ljubav koja je dostojna Gospoda moramo na sve svoje bližnje gledati kao na braću i sestre i svoj prinos na Svetoj Liturgiji davati iz dubine srca, znajući da smo sa svakog liturgijskog sabranja izašli drugačiji, oplemenjeni i dotaknuti Božijom ljubavlju. Samo sa Hristom u našim mislima i otklonjeni od svake vrste egocentizma možemo tvrditi da volimo Gospoda, rekao je otac Vladimir.
Ovaj dan posebno je važan za manastir Krku, jer je danas iz njega izašla još jedna generacija svršenih bogoslova koji su proteklih pet godina svoga života tu proveli da bi se približili Gospodu i odavde poneli veru, dobrotu i blagostanje. Uz Božiji blagoslov oni će nastaviti svoje školovanje i, nadamo se, jednog dana ponovo doći u ovaj manastir kao sveštenici i dobri pastiri zahvaljujući znanju koje su ovde stekli.
Na praznik Svetog cara Konstantina i carice Jelene (03.06.2015.), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje bratstva manastira. Pomen znamenitom caru Konstantinu i njegovoj majci Jeleni vrši se na ovaj dan kada se prisećamo njihovog velikog doprinosa pravoslavnoj veri. Pred bitku sa Maksencijem car bi uplašen zbog veće brojnosti suparničke vojse kada mu se na nebu ukaza sjajan krst i na njemu napisano:“Ovim pobeđuj!“ On tada naredi da se iskuje veliki krst po ugledu na onaj koji mu se prikazao i da se stavi ispred njegove vojske i snagom vere porazi neprijatelja. Nakon toga, 313. godine, car izda Milanski edikt kojim naredi da se prekine gonjenje hrišćana. Posle bitke u kojoj porazi Vizantijce, car sagradi na Bosforu grad Konstantinopolj, ali pade u tešku bolest.
U toj nevolji još mu se jednom Gospod smilova, javiše mu se apostoli Petar i Pavle i rekoše da potraži Episkopa Silvestra koji će ga izlečiti. Episkop nad njim izvrši Svetu Tajnu Krštenja i pouči ga hrišćanskoj veri, a kada u crkvi nasta razdor zbog jeresi, car Konstantin sazva 325. godine u Nikeji Prvi vaseljenski sabor na kome se osudi jeres i utvrdi pravoslavlje. Njegova majka, carica Jelena poseti Jerusalim, sazida na Golgoti crkvu Vaskrsenja i još mnoge crkve po Svetoj Zemlji.
Po blagoslovu Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G.G. Fotija, a u organizaciji crkvene opštine zadarske, hodočasnici iz Zadra i okoline hodočastili su u manastir Gomirije, gdje su učestvovali na sv.Liturgiji. Vjernike je na kraju sv. Liturgije sa prigodnom besjedom pozdravio iguman manastira otac Mihailo.
Nakon lijepog druženja u manastiru krenuli su put Moravica, gdje su posjetili crkvu sv. Georgija i tu je sačekao nadležni paroh protojerej-stavrofor Jelenko Stojanović. Poklonička grupa izrazila je veliku radost, nadajući se u budućnosti ponovnom odlasku u naše divne manastire i crkve.
U utorak prvi po Pedesetnici (2.6.2015.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je svetu arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Biskupiji. Duhovski ponedeljak proslavljen je u hramu Svete Trojice uz liturgijsko sabranje mnoštva vernika Eparhije dalmatisnke. Ovim praznikom svake godine svečano se obeležava začetak Crkve Hristove. Nakon Hristovog Vaznesenja Njegovi učenici ostali su u Jerusalimu čekajući da se ispuni reč Gospodnja. Kada su se svi skupili na Pedesetnicu u zajedničkoj molitvi, Duh Sveti u vidu ognjenih jezika pokaza se i spusti na svakog od apostola. Oni tada izađoše na krov kuće i počeše da propovedaju na jezicima koje do tada nisu znali, tako da ih je sav okupljeni narod mogao razumeti.
Tri hiljade ljudi na taj dan primi veru Hristovu zajedno sa Svetom Tajnom Krštenja od dvanaetorice apostola. Od trenutka krštenja svako od nas doživljava svoju ličnu Pedesetnicu, jer se na nas spušta Sveti Duh i uvodi nas tako u obećano carstvo Hristovo, rekao je Episko Fotije. Upravo zato od tog događaja svako od nas mora da počne da živi duhovnim životom, boreći se konstantno da u njemu Božiji zakoni prevladaju one telesne i prolazne. Post i molitva naše su glavno oružje protiv greha i iskušenja, jer upravo kroz njih prizivamo na sebe blagodat Duha Svetoga. Podvig duhovnog prosvećenja predstavlja borbu svakoga od nas da od sebe oteramo sile zla, a to ćemo najbolje učiniti ako svoje bližnje posmatramo kao braću i sestre i kroz odnos prema njima pokazujemo ljubav prema Bogu.
Na praznik Silaska Svetog Duha na apostole - Pedesetnicu (31.05.2015.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Obrovcu uz sasluženje sveštenstva i monaštva eparhije dalmatinske. U svojoj besjedi Episkop Fotije je čestitao hramovnu slavu prisutnim vjernicima i naglasio koliko je veliki i važan praznik Pedesetnice za sve hrišćane. Običaj na ovaj praznik je da se u hram unose zelena trava i cvijeće od kojih se pletu vjenčići koje za blagoslov vjernici nose svojim domovima. Posle Svete Liturgije osvećeno je slavsko koljivo, prelomljen kolač i čitane su Duhovske molitve. Potom je pripremljeno posluženje za sve prisutne.
Na praznik svetih ravnoapostolnih Kirila i Metodija (24.05.2015.), učitelja i prosvetitelja slovenskih, služena je sveta Liturgija u Kistanjama. Načalstvovao je protonamjesnik Đorđe Veselinović,paroh I kistanjski, a sasluživali su jeromonah Heruvim, nastojatelj manastira Oćestovo,jeromonah Sevastijan,sabrat manastira Krka i protođakon Dajan Trifunović,eparhijski đakon.
Po završetku svete Liturgije osvećeno je slavsko koljivo i prerezan slavski kolač. Prigodnom besjedom obratio se vjernom narodu protonamjesnik Đorđe Veselinović čestitajući svima današnji praznik.
Potom je u prostorijama SNV-a priređeno posluženje za vjerni narod, trudom kuma današnje slave Nedjeljka Bjelanovića.
Na dan kada slavimo prenos moštiju Svetog oca Nikolaja 22. 05. 2015. godine služena je Sveta Liturgija u Kuli Atlagić i proslavljena je hramovna slava. Svetu Liturgiju služio je protonamjesnik Mile Savičić uz sasluženje jereja Slađana Tubića i jereja Mladena Skopljaka. Nakon zamvone molitve prerezan je slavski kolač. Posle Svete Liturgije jerej Mladen Skopljak obratio se sabranom kuljanskom i ravnokotarskom narodu čestitajući im hramovnu slavu i poučio vjerni narod.
O prazniku Svetog Vasilija Ostroškog (12.05.2015 g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije uz sasluženje sveštenstva i monaštva služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Crnogorci, koji danas proslavlja svoju slavu. Milošću Božjom i molitvama Svetog Vasilija u manastiru se sabrao veliki broj vjernika imotskog kraja i okoline. Na malom vhodu otac Dragan Mihajlović odlikovan je činom protojereja.
U svojoj besjedi Vladika je govorio o životu i podvigu Svetog Vasilija kao i o njegovoj nepokolebljivoj vjeri i ljubavi, pozvavši i nas da se ugledamo na njega. Primivši časne darove sa svojim Arhijerejem učinili smo trokratni ophod oko svetog hrama i prerezali slavski kolač, a u porti je učinjeno posluženje za sve prisutne, potom organizovan ručak u prostorijama crkvene opštine Imotski trudom i zalaganjem prote Dragana.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas (10.05.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Ovoj Liturgiji prisustvovala je grupa od oko 40 vernika koji su iz Banja Luke došli da obiđu dalmatinske manastire, Krku, Krupu i Svetu Nedjelju.
Na današnji dan obeležavamo spaljivanje moštiju Svetog Save koje su za vreme turske okupacije zapaljene ne bi li se kod srpskoga naroda poljuljala vera u Hrista i u ovog svetitelja. Njegove mošti počivale su u manastiru Mileševa, da bi po naredbi beogradskog Sinan – paše bile prenete u Beograd i 27. aprila 1594. godine zapaljene na Vračaru. Uništenjem svetih moštiju Turci su želeli da slome duh srpskoga naroda i njegovo pravoslavlje, nateravši ga da se udalji od svoga velikog sveca i da ga zaboravi. Ipak, taj im naum nije urodio plodom, jer je Sveti Sava ostao itekako živ u našim srcima, za šta je najbolji dokaz veličanstveni hram posvećen njemu, koji se danas nalazi upravo na onom mestu gde su neprijatelji pokušali da ga izbrišu iz kolektivnog sećanja Srba.
Ovaj veliki svetitelj jedan je od ljudi koji su, kroz istoriju, doživevši susret sa Bogom, napravili preokret u svome životu i na taj način neizrecivo obogatili živote nebrojeno mnogo drugih ljudi. Upravo taj susret sa Gospodom jeste osnovni cilj ka kome bismo svi trebali da težimo, rekao je Episkop Fotije. Iz današnjeg jevanđelja čuli smo priču o ženi Samarjanki koja je susrela Gospoda Hrista i u razgovoru sa Njim shvatila da je upravo on dugo iščekivani Sin Božiji. Iako je poticala iz neznabožačke sredine i do tada nije živela vrlinskim životom, ova žena je prepoznala Spasitelja i pustila ga u svoje srce, što je nateralo da shvati grehe iz svog pređašnjeg života, da se okrene Bogu i nastavi da živi prema Njegovim zapovestima i uz Njegovu blagodat. Iskustvo Samarjanke predstavlja svojevrsnu metaforu u kojoj se može pronaći svako od nas, jer je prekretnica svakog života prosvetljujući susret sa Gospodom, a trud koji prilažemo da bi ga susreli upravo je naše liturgijsko sabranje, primanje Svetog Pričešća, ali pre svega odnos prema bližnjima. Sveti oci kažu da srećući druge ljude na neki način susrećemo i Boga, jer je svaki čovek ikona Božija, pa svoju ljubav prema Njemu pokazujemo kroz ponašanje prema drugim ljudima.
U četvrtak (7.5.2015.g.) Njegovo Preosvštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije u pratnji protođakona Dajana Trifunovića i sveštenika Borisa Medaka i Bojana Savića podelio je humanitarnu pomoć najsiromašnijim stanovnicima Otišića Cetine, Štikova, Radučića i Ivoševaca.
Ova humantitarna pomoć prikupljena je u CO Imotski trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika oca Dragana Mihajlovića. Ova praksa, ako Bog da, treba da se nastavi i dalje u okviru humanitarnog projekta Eparhije dalmatinske „Milostivi Samarjanin“, jer neprestano trebamo da se prisjećamo riječi svetog apostola Pavla:“... dobro činiti da vam ne dosadi“.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Svetog velikomučenika Georgija (6.5.2015.g.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu posvećenom ovom svetitelju, u Kninu. Ovaj veliki praznik predstavlja jednu od najvećih srpskih slava, pa će tako danas mnogi pravoslavni Srbi u Dalmaciji uz slavsku sveću, kolač i koljivo okupiti svoje bližnje.
Ovaj proslavljeni svetitelj isticao se bogougodnim delima od svoje mladosti. Kao mladić od dvadeset godina dospeo je do čina tribuna u službi caru Dioklecijanu. Kada ovaj car otpoče strašno gonjenje hrišćana, Georgije istupi pred njega u ime Hrista, zbog čega ga car osudi na razna mučenja. Vreme stradanja proveo je u smirenosti i molitvi, zahvaljujući čemu je uspeo da odoli mnogim iskušenjima i preživi da bi širio reč Božiju. Zahvaljujući njegovim čudesima mnogi ljudi toga doba primiše hrišćanstvo, a među njima i careva žena Aleksandra. Kad to sazna, car naredi da se carica pogubi mačem, a sam Georgije bi posečen 303. godine. Njegova čuda nisu prestala sa njegovim upokojenjem, jer ga je Gospod zbog dobrih dela koje je za života činio obdario silnom moći kojom ovaj svetitelj neprstano pomaže svima koji se u njegovo ime mole.
Iz primera Svetog Georgija treba da se poučimo da nam je ovaj život dat da bismo se pripremili i udostojili života sa Bogom, a to možemo činiti samo kroz ljubav prema Bogu i prema svojim bližnjima, rekao je Episkop Fotije. Da bismo bili istinski hrišćani i da bi nam Sveto Pričešće bilo na spasenje, moramo se braniti od svake vrste mržnje. Naš je podvig da se izmirimmo sa svojim bližnjima i da na Svetu Liturgiju dođemo u miru i ljubavi sa svima, izmolivši oproštaj od onih kojima smo učinili nažao i oprostivši onima koji su nama naškodili. Samo i jedino tako možemo biti plodotvorno tlo da se u nama nastani Sveti Duh i na taj način postanemo vredni njegove blagodati.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Svetog Nikolaja Žičkog (03.05.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Na današnji dan obeležava se prenos moštiju ovog svetitelja koje se nalaze u manastiru Lelić, u Srbiji.
Vladika Nikolaj bio je veliki prosvetitelj koji je svedočio Jevanđelje, ne samo u Srbiji i na Balkanu, već po čitavoj Evropi i Americi, boreći se za istinu pravoslavlja. Sa Patrijarhom Gavrilom (Dožićem) bio je u zarobljeništvu u nacističkom logoru Dahau, a zajedno sa svojim narodom poneo je krst stradanja u vreme balkanskih ratova, Prvog i Drugog svetskog rata. U svakom od tih teških vremena njegova osnovna misija bila je oslobođenje i ujedinjenje srpskog naroda i očuvanje Svetog pravoslavlja. Na ovu, i mnoge druge teme, održao je nebrojeno mnogo predavanja i propovedi, pa je do danas ostao upamćen kao veliki otac Crkve i duhovnik, jedan od najvećih srpskih crkvenih pisaca i brilijantan besednik. Po završetku Drugog svetskog rata Sveti Nikolaj završio je kao prognanik u Americi, gde je nastavio da propoveda Jevanđelje Hristovo i tamo se upokojio 1956. godine. Njegove mošti prenete su 1991. godine u Srbiju, a u maju 2003. godine proglašen je svetiteljem.
Nakon Svete Liturgije Episkop Fotije pozdravio je prisutne vernike uz veliku radost zbog današnjeg sabranja na ovom svetom mestu. Manastir Krka predstavlja duhovni centar Eparhije dalmatinske, jer je kroz istoriju nosio duhovni život pravoslavnih Srba ovoga kraja. Upravo iz njega tekla je borba za očuvanje Svetog pravoslavlja, srpske kulture, tradicije i jezika i samog postojanja Srba na ovim prostorima i zato je važno da se uvek iznova okupljamo u njemu slušajući jevanđeljske propovedi o velikim Božijim čudesima, koje nas utvrđuju u našoj veri, rekao je Episkop Fotije.
Po blagoslovu Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G.G. Fotija, a u organizaciji Crkvene opštine kninske, 27. i 28. aprila 2015. god. hodočasnici iz Knina i okoline učinili su polkoničko putovanje u manastir Ostrog. Pokloničko putovanje predvodio je protojerej Vladimir Vukosavljević sa jeromonahom Jovanom (Kovačevićem), sabratom manastira Dragović. Grupa poklonika, prvog dana hodočašća,na putu do Ostroga, obišla je još nekoliko pravoslavnih svetinja; Hram Sv. Trojice u Mostaru, manastir Žitomislić, manastir Tvrdoš kod Trebinja, Sabornu crkvu Vavedenja Presvete Bogorodice u Trebinju, da bi u večernjim satima stigli u konak Donjeg manastira smeštenog kod Crkve Svete Trojice. Narednog dana vernici su nakon jutarnje molitve učestvovali u Svetoj Liturgiji na kojoj se većina poklonika pričestila Tijelom i Krvlju Gospodnjom. Velika je radost i duhovno ukrepljenje poklonika što su se poklonili i cjelivali svete mošti velikog ugodnika Božijeg i čudotvorca Sv. Vasilija Ostroškog, gdje im je pored kivota Svetitelja pročitana molitva za zdravlje, kako njih samih tako i njihovih srodnika i svih onih koje su u taj dan sa sobom poveli u mislima na ovo sveto mjesto. Nakon odlaska iz Ostroga, grupa poklonika posjetila je i velepni, novoizgrađeni hram Vaskrsenja Hristovog u Podgorici i crkvu Svete Trojice u Budvi, da bi u kasnim večernjim satima stigli ispred hrama Pokrova Presvete Bogorodice u Kninu. Hodočasnici su u manastirima dočekani i ugošćeni sa velikom bratskom ljubavlju i imali su prilike da se upoznaju sa istorijatom , životom i radom manastira i njihovog bratstva. Poklonička grupa, u kojoj je ove godine bilo i mnogo mladih hodočasnika, dece polaznika pravoslavnog veronauka u Kninu, izrazila je radost i oduševljenje posjetom manastirima, napojivši se tako sa izvora vode žive, duhovnom snagom i ljubavlju svoje vjere, i nadajući se u budućnosti ponovnom odlasku našim divnim svetinjama.
Crkvena opština kninska zahvalna je svešetenstvu i monaštvu crkvi i manastira na bratskom prijemu i gostoprimstvu.
U Nedelju treću po Vaskrsu-Mironosica (26.4.2015.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije, Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o tajni Hristovog Vaskrsenja i svetim mironosicama koje su prve došle na Hristov grob i uvjerile se istinitost Njegovog Vaskrsenja.
Dana 24.4.2015.godine Eparhiju dalmatinsku je posjetio g. Zoran Vapa, direktor Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture A P Vojvodine, a u pratnji g. Slaviše Grujića sekretara Pokrajinskog sekretarijata za kulturu i javno informisanje AP Vojvodine.
Tom prilikom posjetili su manastire Krku i Krupu, te hramove: Svetog Spiridona u Skradinu, Svetog Spasa u Šibeniku, Saborni hram u Šibeniku i Svetog proroka Ilije u Zadru. Cilj posjete je bio uvid u stanje i fazu izvedenih radova u budućim riznicama-muzejima na području Eparhije dalmatinske, u kojima će biti smješteno kulturno blago SPC Eparhije dalmatinske po povratu iz Republike Srbije, a koje je u poslednjem ratu 1991.-1995., u cilju očuvanja, smješteno u muzejima SPC u Republici Srbiji.
U okviru posjete, u Šibeniku ih je primio i ugostio Episkop dalmatinski Gospodin Fotije, te su zajedno obišli šibenske hramove i upoznali se sa stanjem buduće riznice-muzeja Eparhije dalmatinske u Šibeniku.
U nedelju prvu po Vaskrsu – Antipashe (19.4.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u svetouspenjskom manastiru Krupi, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Na današnji dan naša Sveta Crkva proslavlja spomen na čudesni događaj i Tomino nevjerje. On je bio jedan je od dvanaest velikih apostola. Njegovom sumnjom u Vaskrsenje Gospoda Hrista, dobila se nova potvrda tog čudesnog događaja. Vaskrsli Gospod ponovo se javio učenicima da bi uvjerio Tomu. Gospod mu reče: “Pruži ruku svoju i metni u rebra moja, i ne budi nevjeran nego vjeran”. Toma uzviknu: “Gospod moj i Bog moj”. Poslije silaska Duha Svetog, apostoli su kockom odlučivali kuda će ići na propovijed i sveti Toma dobi daleku Indiju. Ohrabren Gospodom, mnogo je naroda tamo obratio hrišćanskoj vjeri, ustanovio crkvu i postavio sveštenike i episkope. Između ostalih, obratio je i dvije sestre, žene dvojice kneževa Tertijanu i Migdoniju. Knez Muzdije, Tertijanin muž, kome je apostol krstio ženu i sina Azana, osudio je svetitelja na smrt. Tako je sveti Toma okončao svoj zemni život. Prije smrti i on je, kao i drugi apostoli, bio čudesno prenet u Jerusalim na pogreb Presvete Bogorodice. Pošto je stigao kasno zamolio je da otvore grob Prečiste, ali njeno tijelo ne bijaše tamo. Gospod je već uzeo svoju majku u naselje nebesko. Tako je sveti Toma svojim neverovanjem utvrdio vjeru u vaskrsenje Gospoda, a svojom docnjom otkrio čudesno proslavljenje Matere Božje.
Mira Lolić-Močević - 07.04.2015.
Veliki jubilej Srpske pravoslavne Bogoslovije Sveta Tri Jerarha pri manastiru Krka, četiristo godina od njenog osnivanja, na svečan je način obilježen na Vaskršnji Utorak, 14.4.2015. godine, u Kulturnom centru Banski dvor, banjalučkom hramu kulture.
Svečanosti su prisustvovale brojne ugledne zvanice, među kojima su bili Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit zagrebačko-ljubljanski G.G. Porfirije, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije, Njegovo Preosveštenstvo episkop bihaćko-petrovački G.G. Atanasije i Njegovo Preosveštenstvo Episkop gornjo-karlovački G.G. Gerasim, te predsjednik Vlade Republike Srpske gđa Željka Cvijanović, generalni konzul i konzul Republike Srbije u Republici Srpskoj g. Vladimir Nikolić i g. Radoslav Ilić, gradonačelnik grada Banja Luke g. Slobodan Gavranović, pojedini ministri Vlade RS i ostali gosti.
Prigodnu svečanost povodom četiristote godišnjice postojanja Bogoslovije zajedno su priredili, uz blagoslov Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G. G. Fotija, profesori Bogoslovije i suorganizator Elnos grupa.
Srpska Pravoslavna bogoslovija započela je svoj rad daleke 1615. godine u manastiru Krki, što je svrstava u najstarije bogoslovije Srpske Pravoslavne Crkve. U svojoj bogatoj istoriji ovo pravoslavno učilište mijenjalo je svoja sjedišta, uslijed istorijskih okolnosti, u Benkovcu, Šibeniku i Zadru, da bi se potom sredinom dvadesetog vijeka vratilo u svoju maticu, manastir Krku.
Svečana akademija započela je vaskršnjim troparom Hristos Voskrese u izvođenju Mješovitog hora SPD „Jedinstvo“ iz Banja Luke, pod dirigentskom palicom profesora Nemanje Savića. Potom je Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski i v.d. rektor Bogoslovije, gospodin Fotije, pozdravio prisutne zvanice i zahvalio se Njegovom Preosveštenstvu Episkopu banjalučkom G.G. Jefremu na gostoprimstvu i blagoslovu da se u Banskom dvoru održi Svečana akademija povodom velikog jubileja Bogoslovije u manastiru Krki.
Episkop dalmatinski Fotije rekao je da je ovo veliki jubilej ne samo za Eparhiju dalmatinsku, nego i za cijelu Srpsku Pravoslavnu Crkvu, posebno za crkvenu prosvjetu.
Prema njegovim riječima, ovaj jubilej pokazuje da pravoslavni Srbi u Dalmaciji imaju duboke korijene i da su srpske svetinje tamo još od 14. vijeka. "U Bogosloviji imamo divne svetinje koje i danas čuvaju srpski pravoslavni narod na tim prostorima", istakao je vladika Fotije.
On je rekao da svetinje, kao što su manastiri Krka, Dragović i Krupa, čuvaju i okupljaju srpski narod, a posebno Bogoslovija, iz koje izlaze mladi ljudi, sveštenici koji će živjeti sa narodom u Dalmaciji, ali i u drugim mjestima gdje je Srpska Pravoslavna Crkva. "To je zajedništvo i jedinstvo koje predstavlja blagoslov za sve nas", naglasio je vladika Fotije.
U ovoj prigodnoj svečanosti učestvovali su: Mješoviti hor SPD „Jedinstvo“ iz Banja Luke sa dirigentom Nemanjom Savićem, splitski glumac Milan Zdravković, Hor i dramska sekcija učenika Bogoslovije, izvorna pjevačka grupa „Pilipenda“ iz Beograda, Hor sveštenika Eparhije banjalučke, harmonikaš Radovan Ivanović , učenik Muzičke škole „Vlado Milošević“ iz Banja Luke, Darija Vilvok, učenica banjalučke Baletske škole, Muška izvorna grupa „Zmijanje“ Zavičajnog društva „Petar Kočić“, Banja Luka.
Na svečanosti su se mogli čuti stihovi poznatih svjetskih i domaćih pjesnika u izražajnom izvođenju glumca Milana Zdravkovića, riječi o očuvanju pravoslavne vjere na dalmatinskom prostoru proistekle iz Pilipende, pripovijetke Sime Matavulja, izvorne pjesme iz Dalamcije i Bosanske Krajine, te muzička djela čuvenih ruskih kompozitora Pavela Česnokova, Petra Žiraveca i Sergeja Rečkunova.
Poseban pečat Svečanoj akademiji udahnula je himna Bogoslovije nastala u duhu bogomoljačkih pjesama, koju su na kraju nadahnuto otpjevali svi učesnici svečanosti.
Akademija u Banskom dvoru u počast velikog jubileja Bogoslovije imala je i humanitarni karakter namijenjen ovom pravoslavnom učilištu. Građani su putem humanitarnog televizijskog broja imali priliku da uplate pomoć za Bogosloviju.
Po blagoslovu Njegove Svetosti Patrijarha srpskog G. G. Irineja uoči Vaskrsa iz Jerusalima je u Beograd prenet Blagodatni oganj sa Hristovog groba. Njegovo Preosveštenstvo Episkop slavonski G. G. Jovan doneo je Sveti Oganj u Okučane da bi ga, po blagoslovu Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G. G. Fotija, iguman manastira Krupa, otac Gavrilo doneo u Dalmaciju. Na svom putu kroz dalmatinske krajeve stigao je do manastira Dragovića, hrama Pokrova Presvete Bogorodice u Kninu, zatim do manastira Krke i na posletku na večernje bogosluženje u Šibeniku odakle će ga sveštenici dalje prenostiti u ostale parohije Eparhije dalmatinske.
Svake godine na Veliku subotu u Jerusalimu sa neba na zemlju silazi Blagodatni oganj. Na mestu gde je Gospod ležao u grobu dešava se jedno od najvećih čuda koje se ponavlja iz godine u godinu, sa neba Sveti oganj pali sveću najpre pravoslavnom Patrijarhu, a zatim i ostalim vernicima. Kraj Hristovog groba mnoštvo vernika čeka na dolazak ovog blagoslova da bi osetili Njegovo nevidljivo prisustvo. Nemerljiva je blagodat kojom su blagosloveni svi pravoslavni vernici u Dalmaciji koji su ove godine imali priliku da svedoče dolasku Svetog ognja.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na Vaskrs (12.04.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Sveta Liturgija počela je u ponoć, između Velike Subote i Vaskrsa, a prethodilo joj je Pashalno jutrenje sa početkom u 23 sata. Ovaj veliki praznik dočekali su zajedno pravoslavni vernici sa raznih krajeva sveta koji su se u manastiru Krki okupljali čitavog dana uoči Vaskrsa. Sveprisutna radost i svečana atmosfera osećale su se među ljudima, a s početkom jutrenja ovaj sveti hram zasijao je svetlošću mnogobrojnih sveća koje su verni upalili u čast Spasitelju. Vesela pesma čula se na daleko dok su svi iščekivali čas početka najvećeg i najradosnijeg praznika za svakog hrišćanina. Kolona ljudi predvođena Episkopom Fotijem i sveštenicima napravila je vhod oko manastira da bi se ponovo sabrali u njegovom hramu i dočekali početak Vaskršnje Liturgije. Nakon molitve kojom smo zablagodarili Gospodu u znak zahvalnosti za silnu žrtvu koju je podneo radi našeg spasenja pročitana je Vaskršnja poslanica kojom je Njegova Svetost Patrijarh srpski G. G. Irinej sa svim Arhijerejima Srpske Pravoslavne Crkve čestitao svima Vaskrs i podsetio još jednom na značaj ovog dana. Nakon Svete Tajne Pričešća i završetka Liturgije u manastirskom dvorištu postavljeno je posluženje i korpe sa vaskršnjim jajima. Vrlo brzo zvuke molitve zamenila je vesela graja započeta neizostavnim pozdravom: „Hristos Voskrese!“
Dok slavimo ovaj praznik imajmo na umu da je Hristos pobedio smrt i sa njom sve nedostojno, mračno i propadljivo iz ljudske prirode, pa tako i mi možemo pobediti greh i iskušenje ugledajući se na Njegova dela i živeći vrlinskim životom sa ciljem da se tako udostojimo neizmerne žrtve koju je On za nas podneo. Suživot u okrilju Crkve, prisustvovanje Svetim Liturgijama i primanje Svetog Pričešća prvi su koraci na putu spasenja koje moramo dopuniti svakodnevnim trudom kako u molitvi tako i svojim delima, oproštajem, pokajanjem i nepresušnom ljubavlju prema svojim bližnjima.
Ako si i u grob sišao, Besmrtni,
no razorio si silu pakla
i vaskrsao si kao pobeditelj, Hriste Bože,
ženama mironosicama govoreći: Radujte se!
i Svojim apostolima mir darujući,
Ti koji palim smrtnicima daješ Vaskrsenje!
Ovu pesmu besmrtnosti, draga naša deco duhovna, pevamo neućutno u ove dane u kojima proslavljamo Hristovo Vaskrsenje, koje se dogodilo, kako svedoče drevni tajnovidci Božji, u isti onaj dan u koji je Bog u početku, ni iz čega, stvorio nebo i zemlju.
U isti taj dan, saglasno istim tajnoznalcima, izbavio je Gospod Svoj izabrani narod iz egipatskog ropstva; zato se on i zove Pasha – to jest prelaz iz ropstva u slobodu u Gospodu kroz Crveno more.
Punoća Božjeg prisustva u Njegovoj tvorevini otkriva se upravo u tajni Hristovog Vaskrsenja, ovoga svetoga dana u koji Mu pojemo: U grobu telesno, u adu s dušom kao Bog, u raju s razbojnikom, i na Prestolu bio si, Hriste, sa Ocem i Duhom, sve ispunjavajući, Neograničeni.
Očevidno je, da se Vaskrsenje Hristovo javlja i pokazuje ne samo kao pobeda nad smrću i prolaznošću, nego i kao otkrivenje punoće Božanskog promisla o svetu i čoveku.
Najdublja čežnja čovekova jeste čežnja i vapaj za slobodom i besmrtnim životom. No, istinska sloboda čovekova je samo ona sloboda koja ga oslobađa od tiranije prolaznosti i smrti – svaka druga i drugačija sloboda predstavlja čežnju za njom ili prosto privid slobode.
Sila, pak, Hristovog Vaskrsenja jeste upravo kvasac jedine istinske slobode, kao kvasac i zalog besmrtnosti i večnog života. Tom silom i božanskom svetlošću se objedinjuje Bog i čovek, obasjava nebo i zemlja, anđeli i ljudi, vreme i večnost. Svetlošću Vaskrslog Hrista i Ljubavlju Božjom, prožeti i zagrljeni, postaju jedno u Hristu Vaskrslome preci i potomci, sva ljudska pokoljenja, i sva tvorevina sabrana u Crkvi kao Njegovom Bogočovečanskom telu.
Mi Hrišćani smo po tome Hrišćani što smo svedoci i nosioci tog večnog i neprolaznog ljudskog dostojanstva, postavši, po blagodati, „sinovi Svetlosti i Dana“.
Otuda je praznovanje Hristovog Vaskrsenja – praznovanje Života večnog i neprolaznog. Zemaljski život je samo seme za taj večni život. To seme se začinje u materinoj utrobi, silom i dejstvom jednog za svagda delotvornog Božanskog blagoslova: Rađajte se i množite se, i napunite zemlju. (v. 1. Moj 1,28).
U svetlosti Hristovog Vaskrsenja – svako začeće, rođenje, i svako ljudsko biće ima večni smisao, predstavlja rađanje za večnost, kao i našu večnu ljudsku odgovornost za njega.
Vaskrsli Hristos, „Koji je smrću smrt uništio i onima u grobovima život večni darovao,“ osnova je čovekove probuđenosti za odgovornost za svako ljudsko biće, ne samo u vremenu nego i pred večnošću. Ispovedajući Vaskrsenje Hristovo i verujući u opšte Vaskrsenje mrtvih, mi ispovedamo i postajemo svesni svoje neprolazne odgovornosti za svetinju svakog ljudskog bića i svakog stvorenja, i praznujemo neuništivost vere i ljudske nade u večni smisao života, u Hristu, Bogu ljubavi, Žrtvovanom „za život sveta“. Danas, kao i oduvek, samoljublje i samoživost prete da unište značaj ove i ovakve nesebične samožrtvene Hristove ljubavi, na čijem plamenu se greju sva bića i sva stvorenja. Samo vera u čovekovu besmrtnost i večnu odgovornost za svoj život i dela sažiže svojim plamenom samoživost kao lažno načelo života, otkrivajući, da je u samožrtvenoj ljubavi prema Bogu i bližnjem, našem večnom bratu i sabratu, izlaz i spas iz svih čovekovih zabluda, mraka i bezizlaza. Samo duše obasjane i obnovljene svetlošću Vaskrsenja Hristovog i nadom u opšte Vaskrsenje mrtvih oslobađaju se sebičnosti i nepoštenja, straha i gramzivosti; zadobijajući stid i dobrotu, nalaze pravu meru svega što je prolazno i ravnotežu između svetinje opšteg i zajedničkog dobra i ličnih potreba; uče se bratskom deljenju dobara i srdaca u tajni lomljenja hleba života, to jest, u Tajni Pričešća Telom i Krvlju Hristovom. Slaveći Vaskrsenje Hristovo, „u Kome živimo, krećemo se i jesmo” (Dap 17,28), rukovođeni pastirskom brigom, pozivamo vas, braćo i sestre, da ispovedate i čuvate svoju veru pravoslavnu, i to, ne rečima, već životom – delatno i istrajno. Čuvajmo se svih onih koji „dolaze u odelu ovčijem, a iznutra su vuci grabljivi” (Mt 7,15). U miru i ljubavi pohađajmo svoje hramove i svoje svetinje, učestvujući u bogosluženju i pričešćujući se Božanskim Tajnama Hristovim. Znamo dobro šta znači držati se zdravog učenja o pobožnosti, a šta, pak, znači i kuda vodi zaludno prepiranje, „od čega nastaje zavist, svađa, huljenja, lukava podozrenja, prazna nadmudrivanja ljudi izopačenog uma i lišenih istine, koji misle da je pobožnost izvor dobitka” (1. Tim 6,4-5). Zato, u zajedničkoj molitvi, „sami sebe, jedni druge i sav život svoj Hristu Bogu predajmo!” Jednim ustima i jednim srcem peva se molitva jedinstva vere i zajedništva Duha Svetoga, na slavu Svete Trojice i očuvanje pravoslavne crkveno-narodne sabornosti. Pomolimo se Gospodu Vaskrslome da se mir vrati svuda odakle je proteran, na prvom mestu u naša srca i u naše domove. Čuvajmo svetinju hrišćanskoga braka, jer je ona osnov uzvišene, zdrave i čestite hrišćanske porodice. Veliki ruski starac, Sveti Serafim Sarovski, sve svoje posetioce je uvek pozdravljao rečima: „Hristos vaskrse, radosti moja,!” pokazujući time da Crkva Hristova i njeni svetitelji žive u realnosti Vaskrsenja. Daj Bože da i mi budemo svedoci te istine, i da u našim dušama i na našim licima neprestano blista radost Vaskrsenja. Pozdravljajući vas, braćo i sestre, najradosnijim Vaskršnjim pozdravom, pozivamo vas da živite u ljubavi prema Bogu i bližnjima, hodeći tako putem koji vodi u večni život, jer ćemo samo tako postati i biti sinovi i kćeri Vaskrsenja. Stoga, čuvajte u ljubavi tajnu života koju je ustanovio i osvetio Sâm Bog. Ovo radi blagostanja i ugleda našega, radi naše dece – najvećega blaga, zbog kojih živimo i radimo. Iskrena vernost i uzajamno praštanje da ne izostane. Kad znamo da je Gospod sa nama i u nama, treba Njemu i da se obratimo, Njemu svoju tugu i muku da ispovedimo. On će nas utešiti, ojačati i kroz ovozemaljski život voditi. Čuvajmo taj Božji dar u sebi, i čuvajmo se da Gospoda ne uvredimo svojim gresima. Kad nas neprijatelj napadne, zavapimo poput Apostola Petra: „Gospode, spasi me!“ (Mt 14,30). U životu ćemo doživeti mnoge nevolje, nepravde i žalosti, ali znajmo da Gospod – ukoliko smo sa Njim – i najveću žalost pretvara u radost, i da je Svojim učenicima i Apostolima, a preko njih i svima nama rekao: „U svetu ćete imati žalost; ali ne bojte se, Ja sam pobedio svet“ (Jn 16,33). Na ovaj Praznik nad praznicima, obradovani radošću Vaskrsenja Hristovog, pozdravljamo sve: majku koja čuva čedo pod srcem i nagnutu nad kolevkom svoga bolesnog deteta; pozdravljamo one koji stradaju i pate, prognane pravde Božje radi; pozdravljamo sve prezrene i ponižene, i sužnje u tamnici; pozdravljamo trudbenike i radnike, putnike po suhom, moru i vazduhu; pozdravljamo učene i neuke i sve one koji tragaju za večnim smislom i tajnom života; pozdravljamo sve bolesne i napaćene; pozdravljamo sve ljude pozdravom večne pobede: Hristos vaskrse – veru, nadu, ljubav i večni život donese, tugu i smrt odnese! Ovim pozdravom, obradujmo našu braću i sestre na Kosovu i Metohiji koji danas sa nama slave pobedu Dobra nad zlom, Života nad smrću, Hrista Vaskrsloga nad silama tame. Obraćamo se svim našim sinovima i kćerima, duhovnoj deci naše Crkve koja žive na svim kontinentima, ali sa kojima smo u molitvi sjedinjeni, da se sa nama raduju Vaskrsenju Hristovom, koje nas poziva da čuvamo jedinstvo Svete Crkve Hristove, da u ljubavi i slozi jedni sa drugima čuvamo „jedinstvo Duha svezom mira” (Ef 4,3), i da nikada svoje zemaljske interese ne stavljamo iznad interesa Crkve i sveopšteg dobra našeg naroda. Neka muka i teskoba naših dana uzmakne pred svetlošću i radošću Vaskrsenja Hristovog! I nikada ne zaboravimo da Vaskrs znači početak, sigurni zalog i temelj našega Vaskrsenja. U radosti Vaskrsenja Hristovog zagrlimo jedni druge i sva stvorenja, i zapevajmo svetu pesmu večnog života i Svetlosti: Hristos vaskrse iz mrtvih, smrću smrt pobedivši i onima u grobovima život darovavši.
Dano u Patrijaršiji srpskoj u Beogradu, Vaskrsu 2015. godine. Vaši molitvenici pred Vaskrslim Hristom: Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski IRINEJ Mitropolit crnogorsko-primorski AMFILOHIJE Mitropolit dabrobosanski NIKOLAJ Mitropolit zagrebačko-ljubljanski PORFIRIJE Episkop šabački LAVRENTIJE Episkop sremski VASILIJE Episkop banjalučki JEFREM Episkop budimski LUKIJAN Episkop kanadski GEORGIJE Episkop banatski NIKANOR Episkop novogračaničko-srednjezapadnoamerički LONGIN Episkop istočnoamerički MITROFAN Episkop bački IRINEJ Episkop britansko-skandinavski DOSITEJ Episkop zvorničko-tuzlanski HRIZOSTOM Episkop osečko-poljski i baranjski LUKIJAN Episkop zapadnoevropski LUKA Episkop žički JUSTIN Episkop vranjski PAHOMIJE Episkop šumadijski JOVAN Episkop braničevski IGNjATIJE Episkop mileševski FILARET Episkop dalmatinski FOTIJE Episkop bihaćko-petrovački ATANASIJE Episkop budimljansko-nikšićki JOANIKIJE Episkop zahumsko-hercegovački GRIGORIJE Episkop valjevski MILUTIN Episkop raško-prizrenski TEODOSIJE Episkop niški JOVAN Episkop zapadnoamerički MAKSIM Episkop gornjokarlovački GERASIM Episkop australijsko-novozelandski IRINEJ Episkop kruševački DAVID Episkop slavonski JOVAN Episkop austrijsko-švajcarski ANDREJ Episkop srednjoevropski SERGIJE Episkop timočki ILARION Episkop umirovljeni zvorničko-tuzlanski VASILIJE Episkop umirovljeni zahumsko-hercegovački ATANASIJE Episkop umirovljeni srednjoevropski KONSTANTIN Episkop umirovljeni slavonski SAVA Vikarni Episkop moravički ANTONIJE Vikarni Episkop toplički ARSENIJE Vikarni Episkop jegarski JERONIM OHRIDSKA ARHIEPISKOPIJA Arhiepiskop ohridski i Mitropolit skopski JOVAN Episkop pološko-kumanovski JOAKIM Episkop bregalnički MARKO Vikarni episkop stobijski DAVID
preuzeto sa: [http://spc.rs](http://spc.rs/sr/patrijarh_irinej_u_svetom_pricheshtshu_sav_smisao_hristovog_dolaska)
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je na Veliki Petak (10.04.2015.) u manastiru Krki jutrenje Velike Subote uz sasluženje bratstva manastira Krke i Dragovića. Jutarnjoj službi prethodilo je polaganje plaštanice u Hristov grob, a nakon nje usledio je ophod oko manastira.
Ovim danom započelo je tradicionalno okupljanje vernog naroda u manastiru Krki povodom najradosnijeg hrišćanskog praznika, Vaskrsenja Hristovog. Vaskršnja liturgija u noći između subote i nedelje počeće u ponoć, kada će se u miru i ljubavi Hristovoj sabrati svi vernici koji imaju želju da u zajedničkoj molitvi započnu ovaj važan dan koji slavi trijumf života nad smrću, božanske pravde nad čovečijom i ljubavi nad svakom vrstom zla i neprijateljstva.
Na današnji Veliki dan (9.4.2015.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na Svetoj Liturgiji pripremljene su čestice za pričešće bolnih,koje se po Tipiku pripremaju na današnji dan. Veliki Četvrtak je dan kada je Gospod Isus Hristos ustanovio Svetu Tajnu Evharistije (Mt.26,26-28), ostavivši nam tako Spasonosni Dar-Tijelo i Krv Svoju, kojim se iscjeljujemo od svake nemoći, a na prvom mjestu od grijeha.Opravši noge svojim učenicima (Jn.13,4-15), Hristos nam je vlastitim primjerom pokazao put smirenja kroz služenje bližnjima. To je spasonosni put kojim treba da idemo i koji nas vodi u Život Vječni.
U večernjim satima Episkop Fotije je služio jutarnje bogosluženje sa čitanjem dvanaest Jevanđelja o Hristovom stradanju, takođe u hramu Svetog Spasa u Šibeniku.
U crkvi Svetoarhangelskog manastira Krke je, na Veliku srijedu (8. 4. 2015. g.), služena Sveta tajna jeleosvećenja.
Jeleosvećenje je služio Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije uz sasluženje šestorice sveštenomonaha i sveštenika Eparhije dalmatinske.
Na ovu Svetu tajnu se u velikom broju sabrao vjerni narod iz Kistanja, Knina i okolnih mjesta.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je poučio sabrani vjerni narod o značaju Svete tajne jeleosvećenja u životu pravoslavnih hrišćana, rekavši da se u činu Jeleosvećenja molimo ne samo za ozdravljenje tijela, nego prije svega za ozdravljenje duše.
Vladika Fotije je izrazio radost što su se ovim povodom u manastiru okupili većinom mlađi ljudi, i ukazao na potrebu da se u više crkava Eparhije dalmatinske služi ova Sveta tajna, jer je većina pravoslavnih vjernika na području eparhije starije dobi, i potrebna im je molitva.
Episkop dalmatinski Fotije Razgovarala: Snežana Krupniković
Crkva Hristova u Dalmaciji počinje u apostolsko doba, dakle već u prvom hrišćanskom vijeku.
Učenik Apostola Pavla, Tit, osnovao je dalmatinsku crkvu i bio je prvi episkop te crkve. Propovjed Titova u Dalmaciji bila je po naredbi ap. Pavla. O tome svedoči sam Pavle u svojoj Drugoj Poslanici Timoteju (4, 10). A to isto kazuju i nekoliki stari crkveni pisci. Teodorit, navodeći riječi Pavlove, da je Kriskent pošao u Galatiju, a Tit u Dalmaciju, kaže, kako su ova dvojica slobodni od onoga ukora, što je Pavle iskazao za Dimasa, koji ga je ostavio, jer ga ovi poslušaše i pođoše da propovjedaju, prvi u Galatiju, a drugi u Dalmaciju. Evsevije u svojoj istoriji crkve piše, da je Pavle poslao Kriskenta u Galatiju, a Tita u Dalmaciju radi toga, da onaj upravlja onom provincijom, a ovaj ovom. O tome govori i Jeronim u tumačenju pomenute Pavlove Poslanice.
Blagodareći Titovoj djelatnosti u Dalmaciji, koju je on obratio u hrišćansku vjeru po naredbi apostola Pavla, dalmatinska crkva ušla je u broj apostolskih crkava, i punim se pravom zove apostolskom crkvom...
Kad je to tako, a tako jest i nikako drugačije, onda nam je dovoljno znati iz ovoga perioda dalmatinske crkve, da je ona postala u apostolsko doba i da su joj prvi prosvjetitelji bili dva učenika ap. Pavla, Tit i Ermije, da su najpre Tit, a za njim Ermije bili u Dalmaciji episkopi, da se tada među Dalmatincima učvrstila hrišćanska vjera i da je tada položen temelj i crkvenoj jerarhiji, koja je poslije njih neprekidno trajala kroz sva potonja vremena. Kakvo je pak bilo u pojedinostima stanje crkve u Dalmaciji poslije Ermijeva episkopstva i za vrijeme dok su trajala gonjenja, koji su redom i poimenice bili u njoj episkopi za to vrijeme i kakva je bila djelatnost takvih episkopa, o tome i drugom sličnom ne može se za sada još sa pouzdanošću govoriti i pisati. Život je crkveni tekao tada u Dalmaciji onako, kako je to uopšte moglo biti usred gonjenja, i kakav je on tada bio u svima ostalim oblasnim crkvama rimske carevine.
Iz knjige Pravoslavna Dalmacija Episkopa Nikodima Milaša
Naša Sveta Pravoslavna Crkva i srpski narod pretrpeli su veliku tragediju na prostoru Eparhije dalmatinske u dvadesetom veku. O posledicama, zaceljenju otvorenih rana razgovarali smo sa Preosvećenim Vladikom dalmatinskim G. Fotijem za novine Srpske Patrijaršije Pravoslavlje.
Od 1999. godine Vi ste na čelu Eparhije dalmatinske kao njen Arhijerej. Na teritoriji koju obuhvata ova Eparhija – hristijanizovanoj još od apostolskog doba – srpski živalj živi već vekovima, prolazeći kroz brojna stradanja i progone. Kakvo stanje ste zatekli po dolasku u Dalmatinsku eparhiju?
– Dalmatinska eparhija je zaista apostolska Eparhija, jer se Dalmacija spominje već u knjigama Novog Zaveta. Naime, Sveti Apostol Pavle i njegovi učenici Tit i Ermije, a kasnije i Luka, propovedali su Jevanđelje na ovim prostorima. Ranohrišćanske katakombe, koje se nalaze u kripti manastira Krke su arheološko svedočanstvo u prilog tome. Poznato je da su se hrišćani u to doba na bogosluženje najčešće sakupljali u katakombama. Na tome svetom i značajnom mestu, u četrnaestom veku je osnovan manastir Krka. Što se tiče slovenskog, tj. srpskog prisustva u Dalmaciji, po svedočenju vizantijskog istoričara Konstantina Porfirogenita, Sloveni ovde žive od sedmog veka, a krštenje su primili u vreme misije ravnoapostolne braće Kirila i Metodija u devetom veku. Godine 1054, pojavom tzv. zapadne šizme dolazi do verske podele unutar slovenskog naroda, jer se Hrvati opredeljuju za rimokatolicizam, a Srbi ostaju verni staroj vizantijskoj tradiciji – pravoslavlju. Kada sam kao Episkop došao u Dalmaciju zatekao sam veoma teško stanje. Na svakom koraku su se osećale posledice rata, ali smo, hvala Bogu, uz Božiju pomoć, i uz pomoć blagočestivog naroda, uspeli da stvorimo optimalne uslove za život i misiju naše Crkve.
Koliko je pre raspada SFRJ i poslednjih ratnih razaranja bilo pravoslavnih vernika na teritoriji Vaše Eparhije, a koliko ih je danas? Da li se smanjuje broj verujućih, i da li se gubi pravoslavni istočnohrišćanski i srpski identitet među Vašim eparhiotima? Da li se smanjuje broj Srba u Vašoj Eparhiji?
– Teško je govoriti o brojkama, ali je pre ovog poslednjeg rata bilo mnogo više naroda. Po nekim podacima, trenutno na prostoru Dalmatinske eparhije živi samo jedna četvrtina predratnog stanovništva. Po poslednjem popisu od 2011. godine, ovde živi oko 25 000 Srba, što bi značilo da ih je pre rata (1991–1995) bilo više od sto hiljada. Primorski gradovi Zadar, Šibenik i Split većinom su ostali bez našeg naroda i kako stvari stoje, tu je i najteže očekivati povratak. Srbi su po raznim osnovama u ovim gradovima izgubili pravo na svoje stanove, u kojima sada žive drugi ljudi. U unutrašnjosti Dalmacije stanje je bolje. Tu, međutim, postoje mnoge muke onih ljudi koji odluče da se vrate i iznova počnu svoj život na prostorima gde su vekovima živeli. Mi se kao Crkva molimo da se svi ljudi koji su ovde živeli, vrate, ali to ne zavisi samo od nas, već i od mnogih političkih i zemaljskih faktora.
U tom smislu, Preosvećeni, da li se uopšte može postaviti pitanje povratnika, da li ima povratnika i postoji li i kako teče proces povratka prognanih i izbeglih? Šta se dešava sa njihovom imovinom?
– Organizovan povratak je, nažalost, stao i sada se može govoriti jedino o pojedinačnom povratku i to iz ličnih razloga i motiva. Ono što nas ohrabruje je činjenica da u poslednje vreme, hvala Bogu, ima naših ljudi koji se iz Evrope i Amerike vraćaju u Dalmaciju. I to su stariji ljudi, ali su materijalno obezbeđeni i imaju mogućnost da normalno ovde žive. Mi se nadamo da će se tako i nastaviti i da će naši Srbi koji su početkom dvadesetog veka napustili ove prostore, a posebno oni koji su otišli posle Drugog svetskog rata, odlučiti da se vrate na svoja pradjedovska ognjišta. Dalmacija je blagoslovena zemlja, zemlja sunca i mora i nije čudo što su se mnoge imperije otimale da vladaju ovim prostorima. Ne bi ni u kom slučaju bilo dobro da mi Srbi zaboravimo na tu činjenicu i želju da ovde živimo.
Tokom ratnih razaranja 90ih godina 20. veka stradali su ljudi, ali i svetinje. Obnavljaju li se bogoslužbene pravoslavne svetinje, ima li novih? Kakva je situacija u pogledu crkvene imovine u Dalmatinskoj eparhiji, šta je sa nacionalizovanom i oduzetom imovinom na Visu, u Zadru...?
– Što se tiče crkvene imovine, kao i imovine naših Srba povratnika, tu sve ide veoma teško i sporo. Komunistički eksperiment i nasilje u ovoj oblasti ostavili su katastrofalne posledice i sada ta imovinska pitanja nije lako rešiti. Sa druge strane, pristižu i novi evropski zakoni, koji se tiču kako crkvene, tako i privatne imovine. Mi se kao Crkva borimo da pratimo te zakone kako bismo očuvali i vratili našu imovinu. Za naše ljude koji trenutno ovde ne žive, to će biti jako teško, pogotovu onima koji su po Zakonu o prebivalištu izgubili pravo na lične karte. Pitanje očuvanja imovine je toliko značajno, da bi se u njegovo rešavanje, pored predstavnika lokalne samouprave u Hrvatskoj, morale uključiti i nadležne institucije matične države Srbije, kao i predstavnici izbegličkih udruženja, ako zaista želimo da dođe do pozitivnih pomaka u ovoj oblasti.
Kako živi danas Srbin pravoslavne veroispovesti u Vašoj Eparhiji? Po Vašem mišljenju, koji su najveći problemi sa kojima se suočavaju SPC i pravoslavni vernici u Hrvatskoj?
– Mi se kao Crkva trudimo da se u svim hramovima i manastirima Eparhije dalmatinske vrše redovna bogosluženja, da bi naši ljudi mogli učestvovati u svetotajinskom životu i tako čuvati svoju pravoslavnu veru. Uz to svakako i svoju kulturu, ćirilično pismo i svoje običaje. U tom smislu je veoma značajno što na prostoru čitave Eparhije dalmatinske imamo organizovanu veronauku u osnovnim školama, tamo gde ima pravoslavne dece. Cilj nam je da na taj način našu omladinu vaspitamo u duhu pravoslavlja. To je prva, duhovna dimenzija. Sa druge strane, naši ljudi imaju i konkretne životne probleme, jer većina živi veoma skromno. Ima mnogo slučajeva da ljudi kada se vrate, u kući nemaju ni najneophodnije za život: ni krevet, ni sto, a mnogi nemaju ni krov nad glavom, pa kuće prekrivaju najlonom. Ovde smo viđali i viđamo zaista biblijsku sirotinju. I po ovom pitanju se kao Crkva trudimo da pomognemo koliko možemo, organizujući humanitarnu pomoć po Eparhiji i pomažući našim ljudima, posebno onim najsiromašnijim.
Na kraju, Preosvećeni Vladiko kažite nam kakva su Vaša iskustva u vezi sa saradnjom Rimokatoličke i Srpske Pravoslavne Crkve u Hrvatskoj?
–Naš odnos sa svim ljudima, pa i sa predstavnicima Rimokatoličke crkve, definisan je našom verom, tj. Svetim Jevanđeljem. Kada to kažemo, mislimo na korektan hrišćanski i ljudski odnos, naravno, poštujući kanone i tradiciju naše Crkve. Nije dobro padati u hrišćanski sentimentalizam, niti sa druge strane zagovarati ekstremni zilotizam, već se i po ovom pitanju najbolje držati carskog puta svetootačkog pravoslavlja. Naša briga o Dalmaciji je prvenstveno briga o pravoslavnim vernicima, jer za to imamo pastirsku odgovornost. Naravno, da sa druge strane imamo odgovornost i prema ljudima koji ispovedaju drugu veru: rimokatolicima, protestantima i predstavnicima drugih religija. Potrebno je da i njima, kako životom, tako i u dijalogu, pokažemo i posvedočimo naš pravoslavni etos i lik Gospoda našeg Isusa Hrista, koji čuvamo, kako u svojoj veri i bogosluženju, tako i u pravoslavnoj umetnosti, pa ko ima oči da vidi, neka vidi.
preuzeto sa: [www.pouke.org](http://www.pouke.org/forum/page/index.html/_/-/1346435955/%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%80-%D1%81%D0%B0-%D1%9A%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D0%BC-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BE%D1%81%D0%B2%D0%B5%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%BE%D0%BC-%D0%B2%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BC-r4927)
Mira Lolić-Močević – 07.04.2015.
U noći između 5. i 6. aprila 2015. godine desio se vandalski napad na hram Sv. Petra i Pavla u Sinju.
Tom prilikom oštećena su ulazna vrata. Ovo je drugi vandalski napad na hram u zadnje četiri godine. Ovaj slučaj je prijavljen policiji, koja je izvršila uviđaj.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Cveti (05.04.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje tamošnjeg sveštenomonaštva. Ovaj praznik slavi uspomenu na poslednji, svečani i carski ulazak Gospoda Isusa Hrista u Jerusalim, jašući na magaretu, šest dana pre Pashe.
Kada je pošao iz sela Vitinije u Jerusalim, praćen svojim učenicima i mnoštvom naroda koji je čuvši o Lazarevom vaskrsenju poverovao u Njega i priznao ga za Gospoda, Isus zastade na svom putu. Došavši do sela Vitfaga, u podnožju Maslinske gore, reče učenicima da odu u selo, te da će tamo naći magaricu i sa njom magare i da ih dovedu k Njemu, a ako ko pita šta će im, oni da odgovore:“Trebaju Gospodu!“ Glas da dolazi Spasitelj koji je vaskrsao Lazara brzo se proširio, pa su ga ljudi susretali celim putem do Jerusalima, a kad tamo stiže narod se okupi da ga dočeka prostirući pred njega svoje haljine i palmove grančice. Sve se to dešavalo uoči Pashe, pa se u Svetom gradu okupilo sveta iz mnogih krajeva. Videvši Hrista mnogi se zapitaše ko je On, a iz naroda povikaše: „To je Isus, prorok iz Nazareta Galilejskog!“ Kada uđe u hram Gospod zateče u njemu mnoge sakate i bolesne, te ih isceli, a ostatak dana provede držeći propovedi u hramu, pa se naveče sa svojim učenicima vrati u Vitiniju.
Ovaj je praznik ustanovljen krajem IV veka, a običaj da se u crkvu unose grančice palme, vrbe ili masline zadržao se do dana danšnjeg, po uzoru na doček Gospoda u Jerusalimu kada Ga sav narod vide u pravom svetlu u prepozna u Njemu Spasitelja.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas (04.04.2015.) uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Kninu. U hramu Pokrova Presvete Bogorodice proslavljena je Lazareva subota, veliki hrišćanski praznik koji svake godine iznova oživljava uspomenu na vaskrsenje Lazarevo, jedno od mnogih čuda Gospodnjih.
Mnoštvo vernika okupilo se na ovoj Svetoj Liturgiji da bi svoje misli sabralo u zajedničkoj molitvi i približilo se Gospodu kroz Svetu Tajnu Pričešća. U iščekivanju najradosnijeg praznika, Vaskrsa, ispričana je jevanđeljska pripovest o neverovatnom delu Hristovom kojim je On neprikosnoveno pokazao da je čudotvorni Sin Božiji kada je Lazara podigao iz mrtvih četiri dana nakon njegove smrti. Nakon ovog dobročinstva Hristovog svi videše njegovo pravo lice, lice bogočoveka, i bez ikakve sumnje poverovaše u Njega. Ovaj događaj ima višestruki smisao, na prvom mestu kao slika sveopšteg vaskrsenja, jer kao što je Lazar čuo Hristov glas kako ga poziva da ustane i vrati se među žive, tako će ga pri drugom Hristovom dolasku čuti svi ljudi i vaskrsnuće iz mrtvih pravedni u večnost, a drugi na Strašni sud. Sa druge strane, to je praslika i ikona Hristovog vaskrsenja i dokaz da je Hristos došao na ovaj svet da pobedi smrt i daruje nam večni život. Takođe, vaskrsenje predstavlja i svakodnevnu borbu čoveka razapetog grehom koja se završava duhovnim preporodom u kome umire stari čovek koji je robovao iskušenjima, a rađa se novi, vrlinski čovek, koji je blizak Bogu i poslušan njegovim zakonima. Prvi i osnovni korak ka ovome novom čoveku upravo je liturgijsko sabranje, jer nam ono pomaže da u zajedničkoj molitvi i Svetom Pričešću pronađemo mir. Uzimanjem tela i krvi Hristove iskazujemo želju da Hristos oživi u nama i pokazujemo, ne samo da verujemo u Boga, već da smo jedno sa Njim, a ujedno i da svi mi zajedno predstavljamo telo Hristovo, rekao je Episkop Fotije. On je izrazio veliku radost zbog broja vernika koji su na danas ispunili crkvu u Kninu da bi zajedno proslavili ovaj praznik i pokazali njegovu suštinu, koja je ujedno i srž naše vere, a to je ljubav prema Bogu i bližnjima.
Pete nedelje Časnog posta Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Svete velikomučenice Nedjelje u Oćestovu. Ova nedelja posta posvećena je Svetoj Mariji Egipćanki, koja nas najbolje uči važnosti i moći iskrenog pokajanja.
Danas nas Sveta Crkva kroz žitije ove svetiteljke podseća da treba da živimo po zapovestima Božijim i da molitvom i pokajanjem utiremo sebi put ka večnom životu. Dobro je videti ispunjen narodom ovaj sveti hram, jer to znači da mislimo o svome spasenju i da sa željom da primimo Sveto Pričešće pokazujemo i želju da živimo ispravno, naglasio je Episkop Fotije. Sveta Marija Egipćanka rođena je u Misiru, a sa 12 godina došla je u Aleksandriju gde je živela razvratnim životom poštujući samo zakone tela i greha. Sedamnaest godina kasnije našla se u Jerusalimu i kada je pošla da uđe u crkvu i pokloni se Časnom Krstu neka nevidljiva sila je zaustavi. Gledajući kako drugi ljudi ulaze u hram ona poče da razmišlja o svom životu i da se moli pred ikonom Presvete Bogorodice iskreno se kajući za svoje grehe i moleći je da joj dopusti da uđe i celiva Časni Krst Hristov. Bogorodica joj usliši tu molitvu, a po izlasku iz crkve Marija začu glas iz ikone koji joj govori da pređe reku Jordan, jer će tako naći mir. Ona posluša i narednih 47 godina prožive u najvećem podvigu lutajući pustinjom, posvećena postu i molitvi. Jedne godine u vreme Časnog posta srete u pustinji starca Zosimu koji je bio jeromonah u jednom manastiru. Iako ga je prvi put videla, ona je znala njegovo ime i sve o njegovom manastiru, te mu ispriča svoje žitije i zamoli ga da sledeće godine na Veliki četvrtak dođe u pustinju i ponese joj Pričešće, a on tako i učini. Kada dođe na dogovoreno mesto starac vide Mariju kako gazi po vodi i prelazi reku Jordan da bi se pričestila. Nakon toga ona ga upita da se i naredne godine u isto vreme nađe sa njom i pričesti je, ali kad starac Zosima dođe, on nađe njene mošti i pokopa je, a njeno žitije zapisa da nas i danas podseća na Svetu Tajnu Pokajanja.
Mnogo je onih koji su deo svog života živeli nedostojno Carstva Božijeg, ali su sa iskrenim pokajanjem i željom da svoje grehe iskupe dobrim delima, molitvom i podvigom postali čak i sveti. Jedan od najvećih darova koje nam je Gospod dao, upravo je dar pokajanja, jer on predstavlja za svakog čoveka, bez obzira na težinu njegovih greha, jednaku šansu da se promeni, da se preporodi i u sebi stvori mesto za Hrista. Sa druge strane, uz pokajanje uvek ide i opraštanje, jer samo ako drugome oprostimo možemo da se nadamo da će Bog oprostiti nama.
U zgradi Episkopije dalmatinske, 26.3.2015. godine, održan je sastanak Episkopa dalmatinskog G. Fotija i gradonačelnika grada Šibenika dr. Željka Burića.
Sastanku su prisustvovali protojerej Milorad Đurđević i protođakon Dajan Trifunović, te saradnici gradonačelnika Burića pročelnica ureda Gradonačelnika gđa Ana Gojanović-Rakić i pomoćnik pročelnika ureda za gospodarenje gradskom imovinom g. Ivica Živković.
U ugodnoj atmosferi današnjeg susreta razgovaralo se o imovinsko-pravnim pitanjima Eparhije dalmatinske i Crkvene opštine Šibenik, te realnim mogućnostima njihovog rješavanja. Razgovaralo se i o razvojnim projektima koji bi bili na obostranu korist, a to su:otvaranje hotela u prostorijama koje se nalaze uz Saborni hram Uspenja Presvete Bogorodice u staroj gradskoj jezgri, te otvaranje muzeja Eparhije dalmatinske na istoj lokaciji, koji bi bio povezan sa crkvom Svetog Julijana kao dijelom muzejske postavke.
U uvodnom dijelu izlaganja episkop Fotije je, vjernicima i slušaocima koji su i ovom prilikom ispunili dvoranu Prosvjete, pojasnio novozavjetno, jevanđelsko značenje Carstva Nebeskog.
Episkop Fotije je potom ukazao na novozavjetne tekstove u kojima se govori o ovoj temi.
U domaćinstvu SKD Prosvjeta i predsjednika ovog društva g. Čedomira Višnjića, a po blagoslovu Mitropolita zagrebačko-ljubljanskog gospodina dr Porfirija, prigodna predavanja se odvijaju svakog četvrtka tokom Velikog posta. Za naredni susret mitropolit Porfirije je najavio predavača Episkopa austrijsko-švajcarskog gospodina Andreja koji će govoriti o Svetoj Gori Atonskoj.
preuzeto sa: [www.mitropolija-zagrebacka.org](http://www.mitropolija-zagrebacka.org/index.php/2009-12-10-13-19-04/713-pis-p-d-l-ins-i-f-i-v-nd-lj-i-c-rs-v-n-b-s)
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je četvrte nedelje Časnog posta (22.03.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krupi. Na ovaj dan proslavljamo dva velika hrišćanska praznika, Svetih četrdeset mučenika u Sevastiji i Svetog Jovana Lestvičnika.
Svetih četrdeset mučenika postradali su 320. godine u vreme Likinija. Bili su pripadnici rimske vojske, ali su nepokolebljivo verovali u Gospoda Isusa. Za vreme progona hrišćana zaprećeno im je da će im se oduzeti vojničke počasti ne budu li se odrekli Hrista, ali oni nisu poklekli pod pretnjama. Zbog toga su osuđeni na smrt kamenovanjem, ali bi se kamenje samo vraćalo na one koji su ga bacali ka Svetim mučenicima. To razljuti vojvodu Likinija, pa on naredi da se svi potope u ledeno jezero, a pored jezera napravi toplo kupatilo, ne bi li neko od njih popustio pred iskušenjem i odrekao se Hrista. Kako je počela da pada noć i voda se ledi oko tela četrdest mučenika, jedan od njih zaista posusta i odreče se svoje vere da bi se domogao toplog kupatila. Utom se voda u jezeru zagreja, a na glave mučenika spusti se sa neba 39 venaca. Videvši to jedan od vojnika koji su čuvali jezero ispovedi ime Gospoda Isusa i uđe u jezero da bi primio četrdeseti venac umesto onoga izdajnika. Kada je jutro osvanulo, svih četrdeset mučenika bilo je još uvek živo. Videvši to, njihovi mučitelji ih izvukoše napolje i ubiše, a zatim njihova tela bačiše natrag u jezero kako ih niko ne bi našao. Trećega dana mučenici se javiše mesnom Episkopu Petru i on po noći sa svojim klirom dođe do jezera da nađe njihove mošti i da ih sahrani. Kada su prišli vodi videše kako sijaju u vodi mošti Svetih četrdeset mučenika i svaka kost njihova ispliva na površinu sjajna poput sveće. Njihova priča ostaje i danas svetionik vere koji nam u moru iskušenja pokazuje put do bogougodnog života.
Sveti Jovan Lestvičnik bio je veliki otac crkve, učitelj monaštva i iguman Sinajski. Kao mladić došao je na Sinaj i tu proveo pet godina kao iskušenik, da bi se nakon smrti svoga duhovnika povukao u osamu sinajske pustinje, gde je proveo 40 godina u postu i molitvi, boreći se sa samim sobom da bi pobedio telesne čežnje i postao stanište Svetoga Duha. Za vreme ovoga velikog podviga nastala je njegova čuvena knjiga „Lestvica“ koja nam pokazuje na koji način se čovek uspinje ka Bogu, kakva odricanja i trud čovek mora prinese na tom putu i, sa druge strane, kakva sve iskušenja nam đavo postavlja kao prepreke da bi nas skrenuo sa tog puta. Ovo značajno delo koje je Sveti Jovan Lestvičnik ostavio Crkvi ne smemo nikada zaboraviti, treba uvek da ga čitamo i sećamo se njegovog pogviga. Ne samo monasi, već i svaki verujući čovek uz pomoć „Lestvice“ može da odredi na kom je duhovnom nivou, kakva sve iskušenja u životu ima i protiv čega treba da se bori. To je zaista jedna blagoslovena knjiga, nastala iz asketskog iskustva koja nam pomaže da prepoznamo prepreke koje stoje na putu našega spasenja i da se protiv njih na pravi način izborimo, rekao je Episkop Fotije. Od ovog velikog bogougodnika možemo da se naučimo mnogim dobrim stvarima, a pre svega strpnjenju koje u današnjem svetu umnogome nedostaje, zaključio je on.
Treće nedelje Časnog posta Njegovo Preosveštensvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je, uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Benkovcu. U hramu Svetog Jovana okupio se veliki broj vernika, kojima se, nakon Svete Tajne Pričešća, Episkop Fotije obratio govoreći o simbolici krsta i njegovom višestrukom značenju.
Danas proslavljamo Poklonjenje Časnom Krstu Hristovom i sećamo se Svetog Jovana Krstitelja, koji se na ikonama uvek prikazuje sa krstom. Ovaj simbol pravoslavne vere nas podseća i dokazuje neprekidno raspeće naših bića, večitu borbu svakoga čoveka da završi sa starim grešnim čovekom u sebi i poput Hrista vaskrsne u vrlinskom životu da bi živeo po Bogu i po zakonu Božijem. Nije slučajno što je Gospod Hristos odabrao baš krst kao oruđe srama da na njemu bude raspet, da bi ga svojim vaskrsenjem pretvorio u oruđe slave i pobede kojim se nama svima daruje večni život. Da bismo dostigli vaskrsenje treba da prođemo put krsta, kao što je Gospod Hristos idući na Golgotu nosio svoj krst i padao i posrtao pod njegovim teretom, tako i mi ljudi često klecamo i padamo pod krstom koji imamo. Svaki čovek pojedinačno nosi svoj krst u vidu nedaća i iskušenja sa kojima se suočava tokom života, ali i čitavi narodi, pa i svi ljudi nose jedan zajednički krst. Njegovu težinu posebno osećaju Srbi u Dalmaciji, jer kao što je dokumentovano kroz istoriju pa do dana današnjeg, nikada nije bilo lako nositi krst pravoslavlja na ovim prostorima. O tome svedoči naš veliki vladika Nikodim Milaš koji je u svojoj knjizi „Pravoslavna Dalmacija“ zapisao kako su se Srbi doseljavali na područje Dalmacije i živeli pod turskim jarmom boreći se sa progonima raznih imperija koje su tu vladale, ali su nosili svoj krst i ostali verni pravoslavlju, svojoj krsnoj slavi, tradiciji i jeziku. Slična borba stoji i danas pred nama, zato se, iako nas je ostalo malo, molimo Bogu da se ljudi koji su ovde živeli vrate na svoja ognjišta da bi očuvali i obnovili naše svetinje.
Sve je u životu krst; borba za porodicu, za povratak i opstanak, za očuvanje ličnog i nacionalnog identiteta, svakodnevni trud uprkos svim preprekama, ali taj krst ima smisla ako imamo vere u Boga i ako ga poistovetimo sa Hristovim krstom, onda naše muke i stradanje imaju smisla. U suprrotnom, svaki čovek bi bio u iskušenju da padne u očajanje i osećaj da je sam na svetu i postane pesimista, a svaki vernik je uvek optimista, jer zna da u svojoj borbi nikad nije sam i da svoj krst nosi uz Božiju pomoć, rekao je Episkop Fotije. Krst je put jedinstva, zajedništva i ljubavi koji nam daruje blagoslov Božiji.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je druge nedelje Časnog posta Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragović uz sasluženje monaštva i sveštenstva Eparhije dalmatinske.
Ove nedelje Pravoslavna Crkva proslavlja Svetog Grigorija Palamu, učitelja Pravoslavlja. Ovaj svetitelj, iako poreklom iz imućne porodice, živeo je uvek skromnim i bogougodnim životom. Bio je solunski Mitropolit i veliki zastupnik isihazma, a smirenju i molitvi naučio se na Svetoj Gori. Sveti Grigorije Palama svojim perom zaštitio je Pravoslavlje od sholastike i humanizma, napisavši tri „Trijade“ u odbranu svetih isihasta i sačuvao predanje Svetih Apostola i Svetih Otaca, koji su bili svedoci Tavora i tavorske teologije.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne goste u trpezariji manastira Dragovića.
– Upoznavši lično sva sveštena lica Naše eparhije i razgledavši, između ostaloga, kako se svaki pojedini drži u spoljašnosti svojoj, Mi smo opazili, da mnogi nose kosu i bradu sa svijem protivno kanoničkim propisima i običaju u pravoslavnoj Crkvi svega istoka. Na ime, neki strižu kosu kao najpomodniji svjetovnjaci, a tako isto i bradu, te sa svijem već ne izgledaju nalik na pravoslavna sveštena lica u drugim pravoslavnim krajevima, gdje se sveti kanoni čuvaju i na svešteničku urednost se pazi.
– Da bi se ovome neredu na put stalo, i da bi sveštena lica Naše eparhije bila i u ovome jednaka sveštenim licima u drugim dobro uređenim pravoslavnim crkvama, preporučujemo visokoprečasnoj ep. Konsistoriji, da, pozivom na 96. kanon svetog vaseljenskog peto-šestog sabora i na T. IX Vlastareve Sintagme, okružnim pismom na sve eparhijsko sveštenstvo strogo naredi, da svako svešteno lice, bez razlike čina i stepena, bezuslovno mora nositi dugu kosu, barem dva tri centimetra niže uva, da je mora češljati od čela ravno natrag, a tako isto da mora bradu dužu nositi, po mogućnosti sa svijem je ne podrezujući.
– O izvršenju ove naredbe imaće voditi brigu, a pod svoju ličnu odgovornost pred Nama visokoprečasni protoprezviteri i manastirski nastojatelji za područna im sveštena lica, a za zadarsko sveštenstvo dotični konsistorijski referenat, u čiji referat ovaj predmet spada.
– Isto tako će viskoprečasna Konsistorija narediti, da nikakvo svešteno lice, koje je kratkovido, te mora da neprestano nosi na očima uveličavajuće staklo, ne smije nositi onakva stakla, koja o vrpci vise i na nos se natiču, nego samo prave naočare, koji se za ušima učvršćuju. Ono nošenje na vrpci uveličavajućih stakala, osim toga što pokazuje kod dotičnih naginjanje na sujetnost i svjetovnjačku modu i uzbuđuje kod vjernih negodovanje, ovo u isto vrijeme smeta pri vršenju sv. službe, osobito u času pričešća, kao što smo se Mi o tome lično pri Našim kanoničkim posjetama imali prilike osvjedočiti.»
– Konsistorija vrućo preporučuje svemu eparhijskom sveštenstvu, da se vlada po odnosnoj naredbi, kako bi se time izbjegnuti mogle one nepovoljnosti, koje bi iz slučajnog prenebreženja pojedinaca dotične postignuti mogle.
N. Milaš, Okružnice eparhijskom sveštenstvu, Zadar, 1892. g.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je u sredu druge nedelje Časnog posta Svetu Pređeosvećenu Liturgiju u manastiru Krki. U toku Liturgije arhimandrit Mihailo (Vukčević), iguman manastira Gomirja, ispovedio je sveštenike Eparhije dalmatinske.
Sveta Tajna Pokajanja i ispovest održavaju nas na hrišćanskom putu, jer predstavljaju dokaz da smo spremni da prinesemo svoj trud i da se konstantno borimo sa grehom u sebi, rekao je Episkop Fotije. Samo onaj ko iskreno pristupi ovoj Svetoj Tajni, kao istinski pokajnik, može postati dostojan žrtve dobrog našeg Gospoda koji se na Golgoti prineo radi nas, da bi nam darovao oproštaj grehova i Vaskrsenje. Pred svakim čovekom za života nađe se bezbroj iskušenja, ali je naša dužnost i obaveza da im se stalno odupiremo tražeći snagu u postu i molitvi, kao i da stalno preispitujemo svoje duhovno stanje. Episkop Fotije istakao je da ovo posebno važi za sveštenike i sveštenoslužitelje, jer će oni imati i posebnu odgovornost na Hristovom sudu. Njima je povereno da nose krst, ne samo svoj, već i svakog svog parohijana, pa je zbog toga i njihova odgovornost mnogo veća. Sveštenik mora da bude pastir, onaj koji prinosi sebe na žrtvu zbog svoje parohije i Crkve, a nikako najamnik kome je na prvom mestu lična korist. Obnova hramova, dobrobit parohijana i mir i harmonija u međuljudskim odnosima kako sa narodom, tako i sa bratijom, treba da budu osnovna briga svakog sveštenika, jer samo na taj način on može zaslužiti poverenje ljudi, biti istinski svedok Hristov i živeti dostojno svoga čina. Neće biti privilegija ni za koga na Hristovom sudu, podsetio je Episkop Fotije. Koliko Hrista u sebi imamo, takvo ćemo mesto u večnosti imati!
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je danas, kada proslavljamo Nedelju Pravoslavlja (01.03.2015.), Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Zadru. U hramu Svetog proroka Ilije okupio se veliki broj vernika kako bi proslavili prvu nedelju Časnog posta koja je po mnogo čemu značajna za pravoslavni narod.
Ovaj praznik proslavljamo kao simbol pobede pravoslavlja nad svim jeresima počev od arijanstva pa do novih jeresi i sekti koje postoje danas u svetu. On nas podseća da je pored blagočestivog života, posta i molitve potrebno da imamo pravu hrišćansku veru u Boga, veru kakvu su propovedali Sveti apostoli. Zbog toga mi našu Crkvu nazivamo pravoslavnom, jer imamo učenje od samoga Hrista koje je ostalo nepromenjeno do dana danšnjeg, objasnio je Episkop Fotije. Pravoslavlje su u našem narodu utvrdili Sveti Kirilo i Metodije, prosvetitelji Slovena, a njihovo delo je završio Sveti Sava. Tako je i na području Dalmacije spski narod krštenjem prihvatio pravoslavlje, koje uprkos mnogim nedaćama i danas neguje i čuva na ovim prostorima. Od izuzetne je važnosti da sačuvamo istinitost i nepromenjivost naše vere, poštujući našu Crkvu i svete ikone, jer na taj način poštujemo zaveštanje naših predaka i svih mučenika koji su postradali za veru Hristovu, rekao je Episkop Fotije. On je objasnio značaj ikone za pravoslavno verovanje, ali i za svakog vernika pojedinačno, ukazavši da ikone pokazuju da je Bog u ličnosti Gospoda Isusa Hrista postao čovek radi našeg spasenja. Svaka ikona Gospoda podseća nas da On nije bio nikakva izmišljena, već prava istorijska ličnost, ali i bogočovek, spasitelj sveta i mesija. Sa druge strane svaka ikona Bogorodice, apostola i svetitelja govori da i mi kroz Crkvu možemo da dostignemo oboženje.
Na današnjoj Svetoj Liturgiji protonamesnik Saša Drča proizveden je u čin protoprezvitera, a đakon Milan Radusin rukopoložen je u sveštenika. Svako novo rukopoloženje predstavlja poseban blagoslov za svakog člana naše eparhije, a u proteklih godinu dana imali smo dosta povoda za radost. Naime, u tom periodu Eparhija dalmatinska dobila je pet novih sveštenih lica, od čega dva monaha. Ovakvi događaji su najbolji dokaz razvoja srpske zajednice u Dalmaciji, a sa njom i Eparhije dalmatinske, jer uprkos nevoljama koje su zadesile srpski narod, on i dalje ima volju i želju da se vrati u svoje domove širom Hrvatske, što za rezulat ima potrebu za novim sveštenicima i konstanstnom obnovom i gradnjom naših svetih hramova. Molimo se da se u budućnosti što više ljudi vrati u Dalmaciju i uz Božiju pomoć tu mirno živi ostvarujući sva svoja ljudska prava i negujući svoju veru i tradiciju!
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Svetog Teodora Tirona Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Ovom prilikom sveštenstvo Eparhije dalmatinske postalo je bogatije za još jednog novog člana kada je u čin đakona rukopoložen Milan Radusin.
Nakon Svete Liturgije Episkop Fotije govorio je prisutnima o važnosti današnjeg praznika ističući da bismo svi trebali da se ugledamo na Svetog Teodora Tirona, njegovu spremnost da strada za veru Hristovu i njegovo ispovedanje pravoslavne svetootačke vere koju su nam ostavili Sveti apostoli. Ovaj veliki ugodnik Božiji čuvao je Crkvu Hristovu od idolpoklonsva i stradao da bi spasao čistotu vere, zbog čega je uvršten u red Svetih velikomučenika. U njegovo vreme bezbožni carevi naredili su da se sva hrana koja je prodavana na pijaci poprska krvlju životinja žrtvovanih idolima, a Sveti Teodor Tiron se javio gradskom Episkopu Evdoksiju rekavši mu da hrišćanima poruči da ne jedu tu hranu, već da se okrenu postu hraneći se kuvanom pšenicom i na taj način se sačuvaju od pokušaja nametanja idolpoklonstva.
Pored ovog značajnog praznika danas smo imali i posebnu duhovnu radost, jer smo prisustvovali još jednom rukopoloženju u našoj Eparhiji. Novi đakon već je dugo vremena aktivan član Eparhije dalmatinske i sa svojim prijateljima oslikao je mnoge naše crkve, rekao je Episkop Fotije. On je poželeo đakonu Milanu da se ugleda na Arhiđakona Stefana koji služi za primer svim đakonima, a koji je bio veliki propovednik jevanđelja i mučenik za veru Hristovu. On se odlikovao neizmernom skromnošću i smirenjem što je i pokazao na samom svom postradanju, pa one koji su ga kamenovali nije proklinjao, već je molio Gospoda da im oprosti, jer ne znaju šta čine. Zato nas on i danas uči da taj princip ljubavi uvek imamo pred sobom, te da se otklonimo od Starozavetnih zakona »oko za oko, zub za zub«, a približimo jevanđeljskoj ljubavi, da nikada zlom ne uzvraćamo zlo, jer ga na taj način širimo, nego da se protiv njega uvek borimo dobrim, te da se tako neprestano držimo zakona ljubavi Hristove.
U petak (27.02.2015.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin, G.Fotije služio je Pređeosvećenu Liturgiju u Kninu uz sasluženje kninskog sveštenstva.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je rekao da je smisao hrišćanskog života zadobijanje blagodati Duha Svetoga,kako je govorio sv.Serafim Sarovski.To je smisao posta i molitve,ne mučenje niti negacija tela već zadobijanje radosti koja je plod blagodati Božije.Posle toga Episkop Fotije je rekao da će na nivou cele Eparhije dalmatinske biti nastavljeno prikupljanje pomoći za siromašne,jer je milostinja plod posta i molitve i "šlem" svake hrišćanske vrline.
Posle sv.Liturgije priređena je trpeza ljubavi u prostorijama C.O.Knin.
U sredu prve sedmice Časnog Posta (25.2.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Pređeosvećenu Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Pređeosvećene Liturgije se po drevnoj tradiciji služe svake srede i petka u toku Časnog posta da bi se hrišćani što češće i redovnije mogli pričešćivati Svetim Tajnama Hristovim. Period posta sveti oci upoređuju sa izlaskom jevrejskoga naroda iz egipatskog ropstva, a na tome putu Bog je svoj starozavetni narod hranio nebeskom manom (hlebom).
Najstarije svedočanstvo o ovom postu potiče s kraja II veka. Sveti Irinej Lionski, u pismu papi Viktoru povodom sporova o vremenu praznovanja Pashe, pominje pashalni post koji je u to vreme trajao kraće nego danas (tri dana), a praktikovan je svuda. Dalje podatke o ovom postu daje Tertulijan, prema praksi Rimske i Afrikanske crkve.
Iz Sirijske didaskalije (druga polovina III veka), vidi se da je pashalni post trajao jednu sedmicu, a sigurno svedočanstvo o pashalnom postu u trajanju od 40 dana potiče iz IV veka, od Jevsevija Kesarijskog, kao i iz pashalne poslanice Sv. Atanasija Velikog. Današnji oblik vaskršnjeg posta (grč: Μεγάλη Τεσσαρακοστή – Velika četrdesetnica) razvio se u V veku.
Post je višedimenzijskog karaktera i ni u kom slučaju nije odricanje od hrane i izgladnjivanje, jer po rečima svetih Otaca: »Mi nismo teloubice, već strastoubice«. Post u hrišćanstvu ne predstavlja samo odricanje od masne ili mrsne hrane, već prvenstveno ima duhovnu dimenziju. Post predstavlja i uzdizanje duha nad telom, pobedu duhovne strane nad čulima i za hrišćanina on predstavlja pripremu za obeležavanje i proslavu praznika Vaskrsenja.
Na praznik Svetog Fotija Velikog (19.02.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je, uz sasluženje bratstva manastira, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Sabravši se u ovom svetom hramu kako bi odali počast jednom od najvećih Otaca Crkve Hristove svi prisutni vernici zablagodarili su mu molitvom.
Sveti Fotije, Episkop carigradski, sa punim pravom svojim bogougodnim životom zaslužio je da ga zovemo Velikim. On je jedan od tri svetitelja, pored Svetog Atanasija Velikog i Svetog Vasilija Velikog, koji nosi ovaj epitet. U vreme svoga postojanja suočio se sa mnogim nedaćama, jeresi i progonom, ali je svojim delima potvrdio da je sigurno najveći pravoslavni Otac devetoga veka. Sveti Fotije Veliki bio je najučeniji čovek svoga doba i osnovao je hrišćanski univerzitet na kome su se, pored klasične nauke i grčke filozofije, izučavala dela Svetih Otaca i Sveto Pismo Staroga i Novoga zaveta. Takođe se istakao i kao pisac, priredivši značajno delo »Biblioteka«, veliku zbirku eseja o delima iz antičke književnosti i na taj način ih sačuvao od zaborava, jer su neka od njih danas izgubljena. Na molbu svoga prijatelja, Amfilohija Kizičkog, napisao je i delo koje je po njemu nazvao »Amfilohija« gde je davao odgovore na pitanja o teškim mestima iz Staroga i Novoga zaveta. U svom umnogome plodotvornom životu ovaj veliki svetac bio je autor još mnogih značajnih spisa, ali je do dana današnjeg ostao upamćen pre svega po svojoj borbi za pravoslavnu veru, a protiv papinskog vlastoljublja i drugih rimskih izopačenja vere. Na Saborima kojima je predsedavao Sveti Fotije donete su mnoge odluke od velikog značaja za pravoslavnu crkvu, pa je tako ustanovljeno 17 kanona koji se posebno odnose na crkveni klir, kojima se neposlušni monasi i episkopi dovode u poslušnost crkvenom poretku i konačno je ispoveđeno istinsko učenje o Duhu Svetome i utvrđena nepromenjivost Simbola vere.
Ovaj značajan bogoslov za vreme svoga života dva puta se našao u progonstvu, pa je tako i svoje poslednje dane proveo u mučeništvu i izgnanstvu. Ipak, u svo to vreme on je ostao nepokolebljiv u veri i blag u svojim mislima rekavši pred sam kraj svoga života »Hvala Bogu našem Spasitelju za sve!« Do dana današnjeg on je ostao veliko svetlo crkve čijim se tragom i mi danas možemo ispravno voditi učeći se skromnosti, blagosti i nepokolebljivosti u veri i proučavajući njegova učenja, jer nema hrišćanskog dijaloga bez povratka temeljima vere koje je postavio ovaj veliki učitelj, rekao je Episkop Fotije.
U sredu (18.02.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Fotije u pratni protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića obišao je parohiju vrličku. Episkop Fotije je sa pratnjom i nadležnim parohijskim sveštenikom, protonamesnikom Borisom Medakom, obišao najpre hram sv. Arhangela Mihaila u Otišiću i upoznao se sa trenutnim radovima na obnovi ove svetinje, a potom je podijeljena humanitarna pomoć najsiromašnijima, koju su prikupoli vernici iz Crkvene opštine Šibenik. Potome je Vladika obišao i hram Vaznesenja Gospodnjeg u Cetini, u narodu poznatiji kao Sveti Spas, a nakon toga pomoć je podijeljena i najugroženijima u ovom selu. Ova praksa prikupljanja pomoći u bogatijim crkvenim opštinama Epardije dalmatinske, ako Bog da, nastaviće se i ubuduće i da u okviru eparhijskog humanitarnog projekta »Milostivi samarjanin« radimo svi na pomaganju najsiromašnijih. Vjernici Crkvene opštine Šibenik dali su dobar primer svima, pogotovo sada u vreme priprema za Veliki i Časni post, kada nas Crkva poziva da pored redovne posete bogosluženjima činimo i dobra dela, a posebno dela milostinje i pomoći najsiromašnijima.
Praznik Sretenja Gospodnjeg 2015. godine svečano je proslavljen svetom arhijerejskom Liturgijom u Sabornom Svetopreobraženskom hramu na Preradovićevom trgu u Zagrebu. Evharistijskim sabranjem načalstvovao je Mitropolit zagrebačko-ljubljanski Gospodin dr Porfirije uz sasluživanje Episkopa dalmatinskog Gospodina Fotija, Episkopa gornjokarlovačkog Gospodina Gerasima i Episkopa slavonskog gospodina Jovana. Ovogodišnja proslava praznika Sretenja Gospodnjeg i nacionalnog Dana državnosti Srbije obilježena je posjetom predsjednika Vlade Republike Srbije Gospodina Aleksandra Vučića.
Arhijereji su Premijera dočekali pred Sabornim hramom u prisustvu sveštenstva, velikog broja vjernika zagrebačke parohije, učenika i nastavnika Srpske pravoslavne opšte gimnazije i brojnih novinarskih ekipa. Radost sabornog proslavljanja praznika upotpunili su protojerej-stavrofor Miloš Vesin profesor na Bogoslovskom fakultetu u Libertivilu i jeromonah Jefrem iz Mitropolije crnogorsko-primorske. Liturgiji su prisustvovali g. Milorad Pupovac, predsjednik SNV-a, g-đa Bosa Prodanović, otpravnik poslova Ambasade Republike Srbije u Zagrebu sa saradnicima, g. Vojislav Stanimirović, predsjednik SDSS-a, g. Dragan Crnogorac i g. Mile Horvat, zastupnici u Hrvatskom Saboru, g. Aleksandar Milošević, predsjednik VSNM Grada Zagreba, g. Nikola Lunić, predsjednik SPD Privrednik, g. Čedomir Višnjić, predsjednik SKD Prosvjeta i drugi.
Okupljenom sabranju obratio se Mitropolit Porfirije ističući značaj Praznika, novog i preslavnog čuda koje se danas izvršava, i radost što ga proslavljamo okupljeni u lirturgijskom sabranju u kome je učestvovao premijer Vučić.
– Danas je pravedni Simeon sa 270 svojih godina iščekivajući Hrista Spasitelja, iščekivajući Istinu, u svoje naručje primio Bogomladenca Hrista. Poruka današnjeg praznika i njegov smisao produžava se od tog vremena do kraja svijeta i vijeka. Gospod je došao da nas sretne, da se susretne sa nama i da otvori put susretanja našega sa Njim, ali i jednih sa drugima. Susretanje, opštenje, građenje mostova, put od mene ka tebi, je ono što je autentičan način postojanja čovjeka. Zato je danas velika radost za nas, i nije slučajno što je naš narod izabrao Sretenjski ustav za pravilo svoga života, pokazujući time mistično da je u prirodi našeg naroda, bez predrasuda, bez kompleksa, otvorenog srca stupanje u zajedičarenje sa svakim čovjekom koji je sazdan po slici i prilici Božijoj. Mistično je taj Ustav izrazio prirodu našeg bića, ali i utkao se u sve nas. Zato se mi danas radujemo, što na Dan državnosti zemlje Srbije, a povodom inauguracije predsjednice Republike Hrvatske i premijer Republike Srbije je došao, današnju radost da sa nama liturgijski podjeli. Njegovim dolaskom povodom inauguracije, ali i učestvovanjem na svetoj Liturgiji upravo na današnji dan, kroz njegovu ličnost izražena je zapravo priroda sretenjska, priroda spremnosti da se grade mostovi zbližavanja. S punom svijesti da onaj koji gradi mostove izložen je udarcima kamenja i sa jedne i sa druge obale. Međutim, kamenje je beznačajno i na to ne treba obraćati pažnju, nego uvijek na most koji postoji i koji treba da bude put u oba smjera. Čestitam Praznik, braćo i sestre, svima i pozdravljam Premijera Republike Srbije. U znak radosti i zahvalnosti što je došao ovdje, u ime svih pravoslavnih Srba u Hrvatskoj, poklanjam mu ikonu Presvete Bogorodice kao znak i potvrdu susretanja, jer je ona rodila Onoga koji nas uvijek i bezuslovno susreće i prihvata u svoje naručje.
Potom se prisutnima obratio predsjednik Vlade Republike Srbije g. Aleksandar Vučić pozdravljen od radosnih vjernika aplauzom.
– Vaše Visokopreosveštenstvo, Vaša Preosveštenstva, braćo i sestre, nikada nisam u crkvi govorio, i ovo govorim samo zato što me je mitropolit Porfirije zamolio. Hvala vam svima što ste došli danas na svetu Liturgiju, na veliki dan za nas Srbe. Sretenje je uz Vidovdan u istorijskom i državotvornom smislu najvažniji datum. Na današnji dan smo otpočeli i Prvi srpski ustanak i udarili temelje srpske državnosti, moderne srpske države 1835. godine donošenjem Sretenjskog ustava. Ja sam ponosan i zadovoljan što sam ovdje sa vama jer brinete o opstanku svog roda, brinete tako što ne ugrožavate nikoga, brinete tako što samo želite da živite u svojim kućama i svojim domovima, što volite svoje i poštujete sve drugo. Ovdje sam došao ne da bih došao na jedan dan i otišao natrag, već ako mogu da utičem na pravljenje mostova o kojima je vladika Porfirije govorio, da se vi osjećate bolje i lakše i da sa jednakim ponosom poštujete i volite svoju Srbiju i svoju Hrvatsku. Rekao bih, da na najbolji mogući način zaštitite interese svoje djece i svoje budućnosti. Što se tiče države Srbije, njene Vlade, mi ćemo dati sve od sebe, da u našim odnosima, sa našim komšijama Hrvatima caruju mir, dobri odnosi i mnogo više poštovanja i povjerenja. Mnogo vam hvala što ste danas bili u ovolikom broju, meni je bilo prepuno srce. Oprostite što sam govorio na ovom svetom mjestu, u hramu.
Nažalost, dolazeći na svetu Liturgiju, Episkop Gerasim je bio obavješten o provali u Saborni hram Svetog Nikolaja u Karlovcu, tokom noći 14. na 15. Februar 2015. godine, zbog čega je mitropolit Porfirije dodao da je našu radost danas pokvario jedan nemili događaj u Karlovcu, gdje su dan prije služila četvorica arhijereja u crkvi, a danas je ta crkva osvanula razvaljenih vrata, poharana i oskrnavljena.
– Vjerujemo da je riječ samo o pojedincima i uzdamo se u dobru namjeru, u poštovanje dostojanstva i sloboda svakog čovjeka, da će institucije odgovorne u ovoj zemlji povesti računa, u najvećoj mogućoj mjeri, da ovakve poruke ne budu upućivane nama koji u miru hoćemo da svjedočimo Istinu i Hrista, i upravo na današnji dan spremni smo za svaki susret, istakao je Mitropolit.
Nakon Liturgije priređen je tridesetominutni prijem predsjednika Vlade Srbije sa arhijerejima i visokim zvanicama u prostorijama Mitropolije u Zagrebu, nakon čega su se premijer Vučić i mitropolit Porfirije uputili na svečanost u povodu inauguracije nove predsjednice Republike Hrvatske g-đe Kolinde Grabar Kitarović.
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org
Na praznik Svetog mučenika Trifuna (14.02.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. Fotije sasluživao je na Svetoj Arhijerejskoj Liturgiji u Sabornom hramu u Karlovcu. Evharistijskim sabranjem načalstvovao je Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit zagrebačko - ljubljanski G. Porfirije, a uz njega su služili još Episkop srednjoevropski G. Sergije i domaćin današnjeg sabranja, Episkop gornjokarlovački G. Gerasim, paroh južnočikaški dr Miloš Vesin, paroh plaščanski Goran Slavnić, paroh petrinjski Saša Umićević, paroh kolarićki Željko Vidaković, kao i đakoni Dragan i Zoran Radić iz Mitropolije zagrebačko - ljubljanske i Milenko Lošić iz Eparhije dalmatinske.
Po pročitanom jevanđelju besjedio je otac Miloš Vesin, koji je naglasio da čovjek može biti u svijetu, a ne biti od svijeta odvojen jedino ispunjavanjem upravo zapovesti o ljubavi. »Jer Gospod reče svojim učenicima, ovo vam zapovjedam da ljubite jedan drugoga! I upravo snagom te ljubavi, ono što dolazi od svijeta od koga mi nismo, ali u kome jesmo, moći će da budu odgurnuto upravo i jedino snagom te ljubavi. Ništa nema snagu da amortizuje sve ono loše, negativno i ružno u svijetu, kao što je to ljubav, jer ljubav daje smisao vjeri, kao što vjera oplemenjuje ljubav.«
Na koncu Liturgije, služaščim Episkopima, sveštenstvu i vjernom narodu obratio se Visokopreosvećeni Mitropolit Porfirije, čestitavši današnjem svečaru, domaćinu Episkopu Gerasimu krsnu slavu i zaštitnika, Svetog mučenika Trifuna, naglašavajući da je današnji svetitelj bio pun ljubavi Hristove, širokog srca i velike duše, čovjek koji je svojom molitvom iscjeljivao ljude od nevolja njihovih, a prije svega od duhovnih nedaća.
Današnjoj proslavi prisustvovali su dr Mileta Radojević i pomoćnik direktora dr Tomislav Branković iz Uprave za saradnju sa crkvama i vjerskim zajednicama u Vladi Republike Srbije. Gospodin Mileta Radojević se biranim riječima, zahvalio domaćinu na gostoprimstvu i čestitavši slavu izrazio želje za daljim napredkom i uzrastanjem same eparhije gornjokarlovačke i vjernog naroda koji u njoj živi i radi, na čijem je čelu kao pravi pastir Crkve Hristove, Episkop Gerasim. Po okončanju Evharistijskog sabranja, za sve prisutne priređena je trpeza ljubavi u konaku manastira Presvete Bogorodice Trojeručice, gdje su svojim prigodnim kulturnim programom ovaj praznik uveličali i muzičar Asim Sarvan i etno zvucima doprinjeli Stevan i Katarina Gojković iz Beograda.
preuzeto sa: www.eparhija-gornjokarlovacka.hr
Na praznik Sveta Tri Jerarha (12. 02. 2015. g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. Fotije, na kraju jutarnjeg bogosluženja u paraklisu Presvete Bogorodice Trojeručice u Šibeniku, odlikovao je sestru Matronu (Brdar) činom igumanije.
Tim povodom, u svojoj besedi Episkop Fotije je rekao, da od sada sestra Matrona mora, kao duhovna mati, brinuti i o svome sestrinstvu, te ih u duhovnom životu rukovoditi putem Svetih Otaca i prepodobnih Matera.
Poseban blagoslov ove duhovne radosti sestrinstva Trojeručice, bilo je prisustvo Visokopreosvećenog Mitropolita zagrebačko-ljubljanskog G. Porfirija i Njegovog Preosveštenstva Episkopa austrijsko-švajcarskog G. Andreja, koji su povodom slave Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki boravili u Episkopiji u Šibeniku.
Na dan kada praznujemo Sveta Tri Jerarha (12.02.2015.) Njegovo Visokopreosveštensvo Mitropolit zagrebačko - ljubljanski G. G. Porfirije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Uz sasluženje Preosvešćene Gospode Episkopa bihaćko - petrovačkog Atanasija, slavonskog Jovana, austrijsko - švajcarskog Andreja, srednjoevropskog Sergija i dalmatinskog Fotija u ovom svetom hramu molitvom su proslavljeni svetitelji Vasilije Veliki, Grigorije Bogoslov i Jovan Zlatoust.
Veliki broj vernika okupio se danas u manastiru Krki, a među njima i predsednik SDSS – a Vojislav Stanimirović, predsednik SKD »Prosvjeta« Čedomir Višnjić, direktor Kancelarije za vere Mileta Radojević i ministar savetnik iz Ambasade Republike Srbije u Zagrebu Bosa Prodanović sa pratnjom. Liturgiji su prisustvovali i lokalni zvaničnici, načelnici opština Kistanje Goran Reljić, Biskupije Ognjen Vukmirović i Ervenika Predrag Burza, kao i Dušan Torbica, ktitor manastira Krke i bogoslovije. Nakon Svete Liturgije prisutnima se obratio Episkop Fotije izrazivši veliku radost zbog ovog jubileja koji predstavlja dokaz da srpski narod i njegova pravoslavna crkva imaju duboke korene u Dalmaciji. Sveta Tri Jerarha javila su se Episkopu evhaitskom Jovanu i ujedinili tako u veri grigorijane, vasilijane i jovanite rekavši: »Mi smo jedno u Boga i ništa nema u nama protivrečno, niti ima među nama prvog, ni drugog«. Zato oni i danas predstavljaju simbol jedinstva Crkve Hristove koji nas poziva na jedinstvo naroda i vere, rekao je Episkop Fotije i prepustio reč Episkopu Atanasiju, uz želju da svi prisutni ponesu sa ovog svetog mesta duhovnu radost i blagoslov. Episkop Atanasije bio je učenik, a kasnije i profesor u krčkoj bogosloviji, te je ona za njega institucija od izuzetnog značaja. Koliko je molitava izgovoreno u ovom svetom hramu i koliko monaških zaveta položeno, koliko smo se puta ovde sabrali sa našim precima, koliko puta smo se ovde sjedinili sa Gospodom našim Isusom Hristom kroz Svetu Tajnu Pričešća i koliko je sveštenika i monaha odgojeno u ovoj bogosloviji, to najbolje govori o njihovoj važnosti, objasnio je Episkop Atanasije.
Svetu Liturgiju svojim pojanjem su uveličali studenti Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta u Beogradu, a nakon nje organizovan je prigodan program u prostorijama bogoslovije. Grupa đaka govorila je o životima nekoliko svetitelja i otpevala himnu bogoslovije, a zatim im se na bini pridružila etno grupa „Belo platno“ čiji su članovi uz zvuke tradicionalnih instrumenata goste uveselili starim narodnim pesmama. Takođe, uoči praznika, nakon večernje službe, svi prisutni su imali priliku da čuju predavanje o Svetoj zemlji Episkopa slavonskog Jovana koji je u svom uzbudljivom izlaganju objasnio vezu drevnih i aktuelnih svetskih događaja i dao odgovor na pitanje zašto se baš Sveta zemlja uvek nalazi u centru prelomnih istorijskih dešavanja.
Nakon praznične Liturgije i svečanog programa u trpezariji manastira priređena je trpeza ljubavi na kojoj su svi prisutni vernici mogli da se počaste u čast tri slavna svetitelja koja smo na ovaj dan proslavili.
U noći između 11. i 12. februara 2015.god.provaljena je crkva Sv. velikomučenika Georgija u Biljanima Gornjim. Nepoznati počinitelj obio je bočna (južna vrata) i nasilno ušao u Crkvu. Zahvaljujući Bogu u Crkvi nije počinjen veća šteta. Nadležni sveštenik jerej Mladen Skopljak obavijestio je policiju koja je izvršila uviđaj. Nadamo se da će se počinitelj ponaći i da će ovakvim zlodjelima doći kraj.
Blagoslovom Njegovog Preosveštenstva Episkopa dalmatinskog G.G. Fotija počela je obnova parohijskog doma u Obrovcu. Parohijski dom pri hramu Presvete Trojice je jedna od starijih građevina u gradu Obrovcu i nalazi se u veoma lošem stanju. Obnova parohijskog doma je započeta jer načeta zubom vremena ova građevina je sve manje uslovna za život sveštenika i potrebe naše parohije. Najveći problem predstavlja krov koji je u veoma lošem stanju, propušta vodu uništavajući i onako dotrajalu unutrašnjost objekta. Prva faza obnove bi bili vanjski radovi, krov, fasada i stolarija, a zatim unutrašnje uređivanje prostorija i rekonstrukcija.
Pozivamo sve naše parohijane i ljude dobre volje koji su u mogućnosti da pomognu obnovu našeg parohijskog doma.
Za sve informacije oko obnove možete kontaktirati nadležnog sveštenika. Sredstva za obnovu parohijskog doma mogu se uplatiti na žiro račun:
SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVENA OPŠTINA ŽEGAR SWIFT : OTPVHR2X IBAN: HR8724070001100142999
jerej Slađan Tubić
U Nedelju o bludnom sinu (8.2.2015.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića. Na kraju Liturgije, Episkop Fotije je poučio sabrani narod tumačeći jevanđelsku priču o bludnom sinu, koja nam otkriva tajnu pokajanja, kao i veličinu Božije ljubavi i dugotrpljenja. Ova priča je prema riječima Svetog Vladike Nikolaja Velimirovića cijelo jedno jevanđelje tajni i pouka.
Draga braćo i sestre,
Po blagoslovu episkopa dalmatinskog g.g Fotija započela je obnova crkve sv.Arh.Mihaila u Šibuljni.Kroz bogatu i stradalnu istoriju naš narod u Dalmaciji je živio zajedno sa svojim crkvama i kako je bilo narodu tako je bilo i našim svetinjama,ali se isto tako narod duhovno obnavljao kada su obnavljane i naše pravoslavne svetinje u Dalmaciji.Tako je Bogu hvala došla na red i crkva sv.Arh.Mihaila u Šibuljni koja je iz 1865 godine.Crkva se nalazi u lošem stanju kako izvana tako i iznutra.Prva faza obnove bi bio krov,koji se mora u potpunosti mijenjati jer je prošlo mnogo godina(decenija)kako je rađen.Mi molimo i apelujemo na sve parohijane koji su iz Šibuljina,a i na sve ljude dobre volje da nam pomognu u obnovi jer dobro znamo da je obnova naših svetinja temelj budućnosti našeg naroda u ovim krajevima.Svi koji žele pomoći vaša sredstva možete uplaćivati na žiro račun ili kontaktirati nadležnog sveštenika na broj telefona:+38595/569-78-28.
SRPSKA PRAVOSLAVNA CRKVA U HRVATSKOJ, EPARHIJA DALMATINSKA CRKVENA OPĆINA TRIBANJ-šIBULJINA IBAN:HR4324840081105293332 SWIFT:RZBHHR2X
protonamjesnik Saša Drča
prevod sa grčkog: Episkop dalmatinski Fotije
Neki poznavaoci našeg narodnog pesnšitva veruju da je anonimni srpski guslar pesmu posvećenu bekstvu svetog Cave u manastir pretvorio u privolenje svetog Lazara Carstvu nebeskom. Vekovi ropstva potisnuli su svetog Savu u pozadinu. Savinu radost natkrilila je i zasenila kosovska tuga. Ako ta pretpostavka i nije tačna, ona u svakom slučaju naslućuje i delimično otkriva jednu istinu. Sveti Cava i Lazar imaju isti izvor i utoku: privolevanje Carstvu nebeskom. U njima ne treba videti dva suprotna načela nego dve struje koje naporedo teku ili se ukrštaju, ali nas vode istom cilju. Jer kao što je Savin postupak predodredio Lazarev izbor, tako kosovska žrtva nagoveštava svetosavsku obnovu. Pa ipak, svetosavlje je naša filosofija stvaranja, a Kosovo naša filosofija stradanja.
Uspomena na Kosovo je neki osveštani bol, nešto što iz daljina obasjava svojim veličanstvom i ujedno uspunjava grudi neizrecivom nadom. Ono što je za Izrailj razoreni Jerusalimski hram, a za hrišćane Golgota, to je za Srbe Kosovo. Sam pomen toga imena dovoljan je da Srbina potrese do dna duše. Veliki češki državnik i mislilac, Tomas Masarik, zabeležio je da su 1912. srpski vojnici došavši na Kosovo zaplakali i skinuli kape »kao po komandi«. Srpska vojska izrazila je ono što svaki Srbin svesno priznaje ili podsvesno oseća: postoji tajna Kosova. Čitava cppska istorija nije bila dovoljna da tu tajnu razjasni do kraja i da je potpuno osvetljenu smesti u srpsku dušu. Uvek će nam tu nešto octati zagonetno. Kosovo nije naša religija, ali je jedna velika misterija koja se nakalemila na tu religiju. Kosovo nije sinonim pravoslavlja, a opet se srpsko pravoslavlje ne bi bez njega moglo zamisliti. Kosovo nije sva srpska istorija, a ipak je središte te istorije, bez koga ona ne bi dobila svoj cilj i smisao.
Ko god poznaje srpski narod, čuo je za Kosovo i zna da Srbi slave bitku na polju Kosovu. Ali mnoge strance baš i čudi što su Srbi kod tolikih slavnih pobeda izabrali da slave svoj najveći poraz. Svakako, ne slave samo Srbi svoj poraz. Škotlanđani slave Culloden, ali njihov poraz nema izrazito hristološko značenje. Francuzi slave Jovanku Orleanku koja je bila zarobljena i spaljena na lomači. Njena žrtva ima čisto hrišćanski karakter, ali to je mučenšitvo jedne svetiteljke koja sebe prinosi na žrtvu zbog svoje vere i naroda, a na Kosovu se mistično čitav narod prinosi na žrtvu. Najbliže je ipak poređenje između Srba i hrišćana uopšte, između Kosova i Golgote. Ima li većeg poraza nego što je bilo Hristovo Raspeće na Golgoti? Samo, hršićani sa smrću Hristovom na Krstu slave istovremeno i Njegov Vaskrs. A zar to nije glavna dodirna tačka izmeću Golgote i Kosova? U kosovskom kultu sjedinjeni su poraz i vaskrsenje.
Ukoliko je Kosovo zaista srpska filosofija stradanja, razmišljajući o Kosovu moramo naći odgovor na glavna pitanja narodne i lične sudbine u ovim burnim vremenima svetske istorije: Postoji li uopšte neko hrišćansko merilo koje bi nam moglo pomoći da se snađemo u istoriji? U čemu je najdublji duhovni smisao kosovske žrtve? Da li se i u kojoj meri taj smisao odrazio u političkoj istoriji? Ima li neke unutrašnje veze između Kosova i mesijanske ideje? Kakav značaj ima Kosovo danas za Srbe i za sve ostale narode? Kako biti dostojan nosilac kosovske tradicije?
Istorija se može posmatrati sa dva različita plana, kao profana ili svetovna i kao sakralna ili sveštena istorija. Tako se može govoriti o svetovnom i sveštenom Kosovu. U svetovnoj istoriji, Kosovska bitka ima svoje konkretne uzroke i posledice. U sveštenoj istoriji, ona ima drugačiji i viši duhovni sadržaj. Sa hrišćanske tačke gledišta, ta dva vida i plana istorije nisu i ne mogu biti nepremostivo rastavljena. Kako i zašto, to postaje jasno ako se prvo prouči značenje sveštene istorije. Na sveštenom planu istorijski događaji su posmatrani u vezi sa celokupnom bogočovečanskom istorijom i Ikonomijom spasenja, čime se u izvesnom smislu briše razlika između vremena i večnosti, jer u svetlosti sveštene istorije jedan događaj je važan ukoliko je projava večnosti u vremenu ili prodor vremena u večnost. Najsigurniji metod za razumevanje sveštene istorije je otkrivanje i tumačenje praobraza, tj. praslika novozavetnih događaja. Stoga Blaženi Avgustin i kaže: »Novum Testamentum in Vetere latet, Vetus in Novo patet« (»Novi Zavet se krije u Starom, a Stari se otkriva u Novom.«)
Primera ima bezbroj.
Prelaz Jevreja preko Crvenog mora je simbol spasenja kroz vodu novozavetnog krštenja; četrdeset godina jevrejskog lutanja između Egipta i Obećane zemlje nagoveštavaju četrdesetodnevni post Gospoda Isusa Hrista u pustinji; pedeset dana koji dele prelaz Crvenog mora od Sinajskog Zakona odgovaraju hrišćanskoj Pedesetnici posle Uskrsa, kad je sveti Duh sišao na Apostole; a zmija koju je Mojsej pokazivao na štapu Jevrejima u pustinji da bi se oni koji su je videli spasli od zmijskih ujeda, simboliše Hrista na Krstu, koji spasava sve one koji u Njega veruju.
Oni koji to nemaju na umu ne mogu da se snađu u sveštenoj istoriji, pa čak i za Hrista tvrde da se »prevario« proričući svoj dolazak posle propasti Jerusalima. Tačno je da su se prvi hrišćani prevarili verujući u skori dolazak Hrista, ali sam Hristos se nije prevario nego je samo pad Jerusalima prorekao naporedo sa nagoveštajem o smaku sveta, tako da su Njegovi slušaoci pomešali slike propasti Jerusalima sa slikama Sudnjeg dana. Po svoj prilici, Hristos nije slučajno tako postupio. Ta dva događaja stoje jedan prema drugome kao praobraz prema obrazu: propast Jerusalima je praslika propasti sveta. Ustvari, svaka politička katastrofa ili »propast carstva« je objektivno, po sebi, praslika propasti sveta, kao što je svaki period procvata, reda i mira, praslika sveopšteg vaskrsa, »novog neba i nove zemlje«. Pitanje je samo da li će učesnici u istorijskim događajima - bilo kao pojedinci, bilo kao nacionalna i duhovna celina - to shvatiti ili ne. Budu li shvatili, ono što je objektivno ulazi u savest pojedinaca ili naroda, doživljava se svesno kao sveštena istorija. Ali oni koji tako gledaju na istoriju ostaju još uvek u ulozi posmatrača, ograničeni vremenom i prostorom, nesposobni da sruše pregrade između vremena i večnosti. Da bi postali saučesnici sveštene istorije, oni treba da joj se duhovno priopšte. To priopštavanje se vrši blagodaću Božjom, kroz Crkvene Tajne, a naročito kroz Svetu Tajnu Evharistije, kroz sozercanje, bogonadahnuto stvaranje i mučeništvo Hrista radi. Tada i samo tada, istorija se pretvara u večitu sadašnjicu i tadašnji događaji nisu samo predznaci budućnosti nego neposredno, mistično učešće u Strašnom sudu, drugom dolasku Hristovom i u sveopštem vaskrsenju, mada se ovi ne poriču kao buduća istorijska zbivanja. Mi smo više nego svedoci smaka sveta i sveopšteg vaskrsenja, mi smo učesnici, mi to doživljavamo danas i sada. Ali pitanje je kako ćemo to doživljavati, na čijoj smo strani. Pojedinci i narodi koji rade za Carstvo nebesko su već u Carstvu nebeskom i obratno, protivnici Carstva su već osuđeni. Sam Hristos je obećao da će se sve to zbiti na kraju istorije, ali je ipak rekao: »Carstvo Božje je u vama«, kao što je razbojnika na Krstu utešio: »Još danas ćeš biti sa mnom u Raju". Na drugoj strani, oni koji se tome ne priopštavaju kroz Crkvu samo trpe događaje, kao što su Bogom prokleti oni koji u istoriji uzimaju aktivnog učešća satanski i negativno, kao svesni bogoborci i gonitelji Crkve, grešeći protiv Svetog Duha gušenjem duhovnog semena Hristovog.
Ako je tako, šta predstavlja Kosovo u sveštenoj istoriji, s obzirom na tri pomenuta merila: kao praslika, kao svesno osmišljavanje praslike i kao mistično priopštavanje Hristovoj žrtvi?
Mada je Kosovo velika hrišćanska, a ne samo srpska tragedija, ono je ipak za hrišćanstvo predstavljalo manju tragediju od pada Carigrada u turske ruke 1453. godine. Toga dana srušio se poslednji važan bedem istočnog hrišćanstva, Turci su u slavnoj prestonici Vizantije poklali preko 60.000 hrišćana, a ostale odveli u ropstvo ili silovali, opljačkali bescena i basnoslovna, vekovima sakupljana umetnička blaga, upali za vreme Božanske Liturgije u crkvu Svete Sofije oskvrnavili svetinju nad svetinjama i posekli u njoj sve živo. Moglo bi se, dakle, smatrati da je Kosovo, nešto preko veka i po, unapred bilo predznak toga najbližeg krupnog događaja hrišćanske istorije, te da je ono od drugostepene važnosti u poređenju ca Carigradom. To bi bio sasvim pogrešan zaključak. Ko poznaje istoriju starozavetnih proroka, setiće se da su se mnoga mesijanska proroštva mogla primeniti na zbivanja iz jevrejske istorije pre dolaska Spasiteljevog. Bilo je protestantskih teologa koji su tvrdili da se sva mesijanska proročanstva odnose na događaje koji nemaju veze sa Hristom. Ali sve i kada bi to bilo moguće dokazati - a takav dokaz je nemoguć, jer se dobar deo proročkih kazivanja odnosi na metaistoriju - ostaje činjenica da se najdublji smisao proročanstva time ne iscrpljuje i da samo Hristos osmišljava proročka očekivanja Starog Zaveta. Isto se može tvrditi i za Kosovo: malo je reći da Kosovo nagoveštava nešto dalekosežnije i dublje od pada carske prestonice, ono za sveštenu istoriju ima veći značaj od Carigrada, jer u sebi sadrži obećanje vaskrsa.
Istina, postoji i kod Grka legenda koja hrišćanima ostavlja nadu na bolju budućnost i pobedu hrišćanstva. Vele da je grčki sveštenik koji je služio liturgiju u trenutku kada su Turci upali u crkvu Svete Sofije, uzeo časni putir i pobegao kroz jedna tajna vrata ia zidu. Turci su pojurili za njim, tukli sabljama po zidu, ali uzalud. Sveštenik je ostao uzidan i pojaviće se opet kada hrišćani budu oslobodili Carigrad, da s njima završi liturgiju.
Ali ta legenda se ne može porediti ca dubinom i lepotom srpskog Kosova, pod uslovom da se ono protumači po Kosovskom ciklusu narodnih pesama. Visoko razvijena religiozna svest narodnog pesnika ne vezuje propast Srpskog carstva na Kosovu za propast Vizantije, nego neposredno za Hristovo stradanje. Bez njega bi Kosovo značilo poraz istovetan sa svim ostalim porazima. Sa njim se Kosovo pretvorilo u duhovnu pobedu. Svojom pesničkom transpozicijom on je propast carstva na Kosovu preobrazio u »privolevanje Carstvu nebeskom«, a Lazarevu pogibiju u hristopodobnu žrtvu. Samim tim dao je narodu i ogromnu nadu na spas, a evo kako.
Sveti Ilija u obliku sivoga sokola donosi caru Lazaru »knjigu od Bogorodice«. Zanimljivo da prolog kosovskoj tragediji počinje pojavom jednog stagrozavetnog proroka i da je za narodnog pesnika Sveta Djeva Marija - zastupnica ljudi pred Bogom - takođe posrednica između Boga i Srba. Od Lazara višne sile zahtevaju da bira između carstva zemaljskog i Carstva nebeskog. Izabere li carstvo zemaljsko, doživeće pobedu; ako se odluči za Carstvo nebesko, treba da pričesti vojsku, ali ga posle čeka pogibija. Otkuda ta svirepa dilema? Zbog iskupljenja. Na duši srpskog naroda nakupili su se toliki gresi, da se samo krvavim žrtvoprinošenjem mogu iskupiti i očistiti. Otuda i Lazareva kletva bačena na svakoga »ko ne dođe na boj na Kosovo« i ona Njegoševa: »Velikaši, proklete im duše«.
I tu pesnnk stavlja u usta cara Lazara jedan od najlepših monologa svetske književnosti koji podseća na onaj Hamletov, ali je preko dva veka stariji i ima neuporedivo hrišćanski smisao:
»Mili Bože što ću i kako ću Kome ću se privoleti carstvu: Da ili ću carstvu nebeskome? Da ili ću carstvu zemaljskome? Ako ću se privoleti carstvu, Privoleti carstvu zemaljskome, Zemaljsko je za maleno carstvo, A nebesko uvek i doveka.«
Car volede carstvu nebeskome...
Da se sve na tome svršilo, Lazar bi se žrtvovao za Srbe i odigrao bi u odnosu na srpski narod ulogu Iskupitelja Hrista prema čovečanstvu. Ali Lazar gradi crkvu, služi svečanu liturgiju sa crkvenim glavarima, »te pričesti i naredi vojsku« koja će sutra u boju izginuti. Kroz Sveto pričešće najbolji sinovi naroda se s Lazarem priopštavaju Hristovoj žrtvi na Krstu. I u više mahova narodni pesnik naglašava da oni za Hrista ginu svesno: »Nego sjutra mislim u Kosovu za hrišćansku vjeru poginuti« (»Sjutra jeste lijep Vidovdanak«). »Za krst časni krvcu proljevati i za svoju vjeru umrijeti... I za vjeru s braćom umrijeti« (»Car Lazar i carica Milica«)... »A ja idem na boj na Kosovo u presveto ime Isusovo« (»Musić Stefan«). Kao da je svaki kosovski junak prikovan na krst, saraspet sa Hristom i kao da se na Kosovu polju iza lepršavih krstaša barjaka uzdiže šuma od desetina hiljada krstova. Kosovska bitka se upodobljava Božanstvenoj Liturgiji, gde se sa Lazarem elita srpska prinosi na žrtvu za sav narod. Okupan krvlju hristopodobnih kosovskih junaka i mučenika, srpski narod se osvećuje i sam postaje hristonosan i bogonosan, narod - Hristonosac, Hristofor. Srbi nisu od Bogorodice mogli dobiti skupoceniju nagradu od te milosti da kao narod budu nalik na Hrista, pa su stoga morali platiti svojim najdragocenijim životima. S jedne strane, eshatološki predosećaj i napon: »Nastalo je pošljednje vrijeme« (»Zidanje Ravanice«). A s druge, nadzemaljski mir i blaženstvo kojim pesnik završava pesmu o Kosovskom boju (»Propast carstva srpskoga«):
»Sve je sveto i čestito bilo, I milome Bogu pristupačno«.
Svest narodnog pesnika da je kosovska žrtva bila bogougodna, dopušta mu da mirno podnese poraz i nacionalnu tragediju uzdigne do najuzvišenijih nadanja. Jer ko sa Hristom strada, sa Hristom se i spasava. Ko je sa Hristom raspet, sa Hristom će i vaskrsnuti. Paralelizam »Hristijade« i »Kosovijade« se nastavlja i posle Kosova. Kraljević Marko zamenjuje Duha Utešitelja, a Karađorđe oličava Mesiju i narodno Vaskrsenje. On je glava naroda, kao nekada Lazar. I kao što je narod s Lazarem bio raspet, tako sada sa Karađorđem vaskrsava. Srpski ustanak se ujedno mora razumeti i kao Vaskrsenje Hristovo i kao opšte vaskrsenje posle Drugog dolaska Hristova, jer inače vaskrs srpskog naroda ne bi bio pojmljiv.
Slepi narodni guslar, Filip Višnjić, genijalni pesnik Ustaničkog ciklusa i drugih pesama, o čijoj ličnosti ne znamo nego Grci o Homeru, mada ga je Vuk Karadžić lično poznavao, shvatio je suštinu narodne poezije, njen proročki i hristološki karakter. On je dao Vuku pesmu »Smrt Kraljevića Marka«, u kojoj se nalazi proročanstvo da će se Marko vratiti kad njegov topuz bude izašao iz mora u koje je bačena. I njemu je palo u deo da u Karađorđu prepozna spasioca i završi poslednji, deseti ciklus narodnih pesama. Prorok koji čita znake vremena, on dovodi Prvi srpski ustanak u vezu sa kosmičkim potresima (»Početak bune protiv dahija«) i čuje pesmu anđelskih horova u međuzvezdanim prostorima (»Djevojka snila Sveto Vaskrsenje«):
»Nastade nam Sveto Vaskrsenje, A ljudskijem dušama spasenje.«
Postavlja sae pitanje da li je ta hrišćanska svest o Kosovu bila samo individualna ili kolektivna, da li je živela samo u duši narodnih guslara ili je bila prihvaćena od celog naroda. Moglo bi se čak kolebati i u pogledu svesti samih učesnika u Kosovskom boju. Ali sve govori u prilog tvrđenju da je ta svest u njima bila razvijena. Pre svega, Kosovski ep nije bio izuzetna i usamljena pojava. On se javio kao kruna petovekovnog srpskog pravoslavlja i posle dva stoleća visoke duhovne kulture nemanjićke dinastije. Kosovski krug narodnih pesama je proizvod svetosavskog duha, savršen; i sazreo plod naše religioznosti. Sam knez Lazar bio je nastavljač nemanjićke tradicije, odan pravoslavnoj veri, čovek koji je tražio oslonac u Crkvi i - po Lazarici i Ravanici - bio jedan od najznamenitijih zadužbinara srpskog srednjevekovlja. Nemoguće je zamisliti da njegova nacionalna i pravoslavna svest nije bila na visini one koju je u sebi nosio nepoznati narodni bard. Mora se pretpostaviti da je ta svest postojala i kod većine srpskih junaka koji su se odlučili da se Lazaru pridruže na Kosovu, za razliku od onih koji tu potrebu nisu shvatili, te da će ona ubrzo zahvatiti čitav srpski narod.
O tome rečito svedoči široko i trajno rasprostiranje kosovskog epa i kosovskog duha u narodu. Već u sledećem, Markovom ciklusu, guslar peva: »Pijte, Srblji, u slavu Božiju I hrišćanski zakon ispunjujte: I ako smo izgubili carstvo, Duše naše gubiti nemojmo!« (»Marko Kraljević na slavi vojvode Žarka«)
Kosovo je postalo i ostalo svenarodna svojina. Kao središni događaj narodne poezije, Kosovo se utvrdilo kao »mit«, osnovno srpsko obeležje, duhovni simbol krcat sadržajem, znak raspoznavanja i zajednički jezik svih Srba kroz vekove, a samim tim osovina i osnovica srpskog jedinstva. Otuda na početku XIX veka, u toku Prvog srpskog ustanka, Srbi otkrivaju da oni uvek dišu istim duhom, imaju istu simboliku i nalaze među sobom zajednički rečnik, bilo da su u Staroj Srbiji, Crnoj Gori, Šumadiji ili pod Austrijom. Dok Višnjić sa pesmama o Srpskom ustanku dovršava i zaokružava našu narodnu poeziju dajući joj konačno mesijanski pečat, jedan drugi srpski genije i videlac, Njegoš, živeći pod sasvim drugim istorijskim okolnostima, skoro u isti mah priznaje Karađorđu mesijansko dostojanstvo i lapidarno sažima hrišćanski smisao tajanstvene veze između Kosova i Ustanka: »Vaskrsenja ne biva bez smrti«.
No svest još nije priopštavanje. Čovekova svest saznaje spolja duhovnu stvarnost simbola, a priopštavanjem čovek tu stvarnost sam unutrašnje proživljava i na sebi egzistencijalno ispituje. Lazar sebe samog prinosi na žrtvu. Uvodeći ga u red svetitelja, Srpska Crkva priznaje da se Lazar svojim mučeništvom i krvavom žrtvom mistično, ali stvarno priopštio Hristovoj žrtvi na Krstu. Isto bi se moglo reći i za kosovske junake koji su, jurišajući pod »krstatim barjacima« svoje živote dali za Hrista, mada ih Crkva nije mogla poimenice posvetiti. Nema razlota sumnjati da su i oni kosovsku žrtvu upodobili golgotskoj svojim pričešćem uoči bitke. Zna se da je to bio običaj vizantijske vojske i po svoj prilici Lazar je zaista tako postupio sa srpskom vojskom na Kosovu. A da su se srpski mučenici i junaci posle Kosova, pod turskim ropstvom, takođe priopštavali Hristu, to ne treba uvek shvatiti bukvalno, kao ritualno pričešćivanje, nego duhovno, po mestu koje su Lazarevo privolevanje Carstvu nebeskom i »podražavanje Hristu« zauzimali u srcu i duši svakog Srbina.
Danas bi i najvećim realistima među istoričarima bilo teško odvojiti svešteno Kosovo od istorijskog Kosova. Svešteno Kosovo kakvo je do nas došlo nije a priori bilo nužno i posledica je sticaja političkih okolnosti, dok stvarna politika Srba pre i posle Kosova nije bila daleko od sveštenog nadahnuća narodne poezije. U Carstvo nebesko se ne ide neminovno preko krsne žrtve pojedinaca. Hristos se jednom za svagda i za ove raspeo i hrišćani se priopštavaju Njegovoj krsnoj žrtvi svojom verom, svojim delima i kroz Svete Crkvene Tajne. Ali nije svaki hršićanin osuđen na mučeništvo, ne mora svaki hrišćanin da pretrpi krsne muke i bude krvavo raspet. Ima hrišćana i hrišćanskih svetitelja - kao što je bio naš sveti Sava - koji su radosno hrlili Nebeskom Carstvu ne prošavši kroz kakvu žrtvu i mučeničku smrt. A tako je i sa hrišćanskim narodima.
Stoga su i pred srpskim narodom stajala dva puta: put normalnog uzrastanja - koji ne isključuje ratnička osvajanja, ali ne dovodi u pitanje narodni opstanak - i put žrtve. Prvi je put bio Dušanov, a druti Lazarev. Da nije bilo Turaka, Srpsko carstvo bi nasledilo Vizantiju i nastavilo da se mirno razvija, približavajući se svojim ostvarenjima hrišćanskom i svetosavskom idealu Carstva Božjeg. Ali neuspeh Dušanovog poduhvata i propast Srpskog Carstva na Kosovu uputili su naš narod drugim pravcem. Pred Lazarevim Srbima bila su dva iskušenja: da se pokore bez borbe i da se pomire sa sudbinom. Oni su odbili i jedno i drugo. Srednjevekovni viteški duh, osećanje časti, svest o duhovnoj nadmoći nad Turcima, dužnost da se po svaku cenu ustane u odbranu jedinstva ili »simfonije« između Crkve i Države, sve su to bile i suviše jake pobude da bi se Knez Lazar predao bez borbe. Ali on je prihvatio borbu iz koje, s obzirom na date okolnosti, nije mogao izići kao pobedilac. Sama Dušanova vojska bila je već organizacijski inferiorna u poređenju sa turskom i taktički slabija od nje, ali je Dušanovo carstvo svojim jedinstvom, kao kompaktna masa sa znatnim ljudskim potencijalom i ogromnim materijalnim sredstvima imalo stratešku prednost nad Turcima. Posle Dušanove smrti, srpski feudalizam je pao na ispitu i pokazao se nesposobnim da se složno odupre turskoj invaziji. Politička zrelost Srba ograničavala se na dinastiju Nemanjića. Van nje, srpska državotvornost i organizatorska sposobnost nisu bile sazrele. Politika srpskog feudalnog plemstva sastojala se u tome da se lični interesi stave iznad opštih. Kada je postalo očigledno da se bez opštih interesa ne mogu sačuvati ni lični, bilo je sve kasno, Turci su nas pregazili i preplavili kao nezadrživa plima.
Da su Srbi bili običan narod, oni bi se pomirili sa sudbinom sutradan po Kosovu, a pogotovu posle konačne turske okupacije. Pad, politički i kulturni pad bio je vrtoglav i strahovit. Iluzija o snazi Srpskog Carstva razvejala se kao magla od danas do sutra. Neka se samo zamisli šta su dočekali savremenici tih događaja. U godini Dušanove smrti, 1355, Srbi su pred kapijama Carigrada, još imaju sve izglede da smene Vizantiju i osnuju Carstvo koje bi postepeno obuhvatilo sav ondašnji svet grčko-rimske kulture. Jedva preko tri decenije kasnije, 1389, carica Milica je prinuđena da pošalje svoju najmlađu kćer Oliveru u harem sultana Bajazita. U roku od trideset i četiri godine, Srbi su pali od snova o svetskoj imperiji do prosjačkot štapa, uz najveća poniženja koja jedan narod može doživeti. Turske hronike iz idućeg, XV-og veka beleže: »Gazije se site napljačkaše plena. Za par čizama se prodavahu robinje. I ja ubogi kupih jednog krasnog mladića za 100 aspri... Srpske mome su takve da ih se čovek ne može dovoljno nauživati, ma koliko se njima naslađivao... Kamo god pogledaš, čini ti se rajski perivoj ispunjen rajskim hurijama i lepim dečacima. Nevernicima na vidiku izljubiše mladiće i devojke... Nevernik je zavijao kao pas.«
Ono o čemu nikakve hronike ne govore, a što se nikada i ničim ne može nadoknaditi, to su kulturne posledice kosovskog poraza. Parazitska i pljačkaška turska ordija vratila je srpski narod u vekove njegovog preistorijskog bitisanja. Turska najezda bila je smrt srpske kulture i prosvete. Ca izuzetkom crkvenih knjiga i pesničke tradicije koja se, zahvaljujući guslarima, prenosila od usta do usta, na teritoriji pod turskom vlašću Srbi neće dati od kraja XIV pa do početka XIX veka nijedno umetničko delo koje bi se moglo porediti sa kulturom nemanjićke epohe. Ako se računa da jedno pokolenje ili »pojas« ima 25 godina, to znači da su Turci za četiri veka ubili stvaralački polet u dušama šesnaest pokolenja, a tamo gde cu ostali pet vekova, dvadeset pokolenja. Ko zna koliko je umetničkih tvorevina izgubljeno u nepovrat, koliko je među Srbima pobijeno književnika, umetnika, naučnika i koliko je »genija ugušeno u povoju«? I ko može reći ne kako bismo izgledali mi, nego kako bi danas Evropa i svet izgledali da ta »kuga ljudska« nije Srbe pomorila? Nisu to nikakva nagađanja. Jer od XII do XIV veka Srbi su dali dovoljno dokaza svoje stvaralačke posebnosti, da bi se mogla ako ne tačno izmeriti a ono približno pretpostaviti šteta koju je svetska kultura pretrpela zbog prekida srpskog stvaralaštva.
Istina po golim istorijskim činjenicama, niti je Kosovo označavalo kraj srpskih političkih i kulturnih tvorevina u Srednjem veku, niti je Karađorđev ustanak doneo konačno oslobođenje od Turaka. Posle Kosova Srbija se, plaćajući danak Turcima, održala ove do pada despotovine 1459. godine i pod despotom Stevanom Lazarevićem doživela kulturno n ekonomsko blagostanje - dovoljno je navesti manastir Manasiju - Resavu i Resavsku školu - kao što će proces oslobođenja Srbije posle Karađorđevog neuspeha sa promenljivom srećom trajati još čitavo stoleće. Ali narod je osetio da su Kosovo i Karađorđe po značaju i dometu presudni, sudbinski događaji, stvarni kraj Srpskog Carstva i stvarni početak nove Srbije.
Da bi se to shvatilo, treba se setiti onoga što Solženjicin piše povodom Kulikovske bitke u kojoj su Rusi, predvođeni Dimitrijem Donskim, pobedili Tatare 1380. godine - devet godina pre Kosova: »Vekovi prolaze i za onoga koji izdaleka baci pogled na istoriju, njene vijuge iščezavaju i ona im izgleda kao zategnuta topografska vrpca.« Kulikovska bitka probudila je u Rusima svest o sopstvenoj snazi i sposobnosti da vojnički tuku Tatare. A vreme će učiniti svoje. Kad je teža jednom prevalila na rusku stranu, bilo je sporedno što su Tatari ostali kadri da i dalje Rusima nanose teške gubitke, da vrše razbojničke upade i da spale Moskvu. Nešto slično se zbilo i u našoj istoriji. Lazar je učinio što je u njegovoj moći bilo da sakupi sve srpske raopoložive snage, a najsvesniji deo srpskog naroda dao je na Kosovu sve od sebe. Pa kad ni to nije bilo dovoljno, nikakve druge političke kombinacije nisu u doglednom vremenu mogle pomoći da Srbi tursku silu savladaju. Karađorđev ustanak je dokazao da su se Srbi, posle dugih vekova, osposobili da Turke pobede u otvorenoj borbi, na bojnom polju. Glavno je bilo znati da je turska sila na zahodu. Ostalo je bilo samo pitanje vremena. Današnja politička istorija mora priznati da je narodni pesnik bio u pravu: zaključci sveštene i svetovne istorije se još jednom podudaraju u onome što je bitno.
Ali srpski narod nije svoj vaskrs očekivao skrštenih ruku niti se zadovoljio time što Kraljević Marko u pesmi izvodi podvige koji su njemu nedostupni. Carstvo je na Kosovu izgubljeno na maču, ali pod krsnim znamenjem, pa se mačem i krstom moralo i povratiti. Narod nije zaboravljao da su to simboli otpora i da ga samo duh otpora može spasti. U plejadi kosovskih divova Miloš Obilić nije bio poslednji nego prvi. Vekovima su bezimeni srpski junaci davali svoje živote u naizgled beznadežnim bunama, ustancima i ratnim pohodima. Kada je o tim Srbima reč, treba ovde pomenuti jednoga od prvih takvih junaka - Nikolu Skobaljića - čije se ime slučajno sačuvalo za istoriju. Pet godina pred pad Srpske despotovine, 1454, otsečen od srpskih snaga, Skobaljić na čelu svoje družine, prodire na jug, u krajeve koje su Turci već osvojili, napada gdavninu turske vojske, uspeva da je porazi i suzbije, tako da je sam sultan Mehmed marao da baci protiv njega svoje rezerve, ali na kraju biva uhvaćen u blizini Vranja i nabijen na kolac.
Pored mača i iznad mača stajao je Krst. Ako nije bilo vremena i mogućnosti za izučavanje hrišćanskog bogoslovlja, ginulo se ipak sa svešću da se život daje za »pravu veru« i »Boga istinoga«. Spomenici slavne prošlosti, srpske crkve i manastiri sa moštima svetitelja, »knjige starostavne« i »gusle javorove« bili su tu kao večita opomena da se u njima iz davnina čuva nešto veliko, dragoceno i da će od Krsta doći spas. I tako je borba za slobodu išla naporedo sa borbom za istinu.
Na osnovu svih tih pojedinosti, može li biti govora o srpskom »mesijanizmu«, o »mesijanskoj ideji Kosova«? Prva primedba koja pada na um je nemogućnost »mesijanizma« za hrišćane. »Mesijanizam« znači očekivanje Mesije. Jevreji koji nisu u Hristu prepoznali Mesiju, ovoga još uvek očekuju i s njihove tačke gledišta mesijanizam je opravdan. Ali mesijanizam hrišćana, koji veruju da je Hristos Mesija, kao da je izgubio razlog postojanja. To je, na primer mišljenje ruskog filosofa Nikolaja Berđajeva koji ipak ima svoje tumačenje mesijanizma.
Pouzdan odgovor na pitanje o srpskom mesijanizmu dobiće se ako se prvo ispita da li je hršćanski mesijanizam danas uopšte moguć i ako se zatim kosovska ideja uporedi sa ruskim mesijanizmom.
Očigledno je da za nas mesijanizam ne može više imati onaj isti značaj koji je imao pre dolaska Hristovog, jer kao hrišćani verujemo da je Hristos bio Mesija koga je jevrejski narod očekivao i koga su proroci nagovestili. Hrišćanski novozavetni mesijanizam posle Hrista može se odnositi jedino na dolazak Sina Božjeg u slavi. Kao što su starozavetni Jevreji očekivali Njegov prvi dolazak, tako mi sada očekujemo Njegov drugi dolazak. Ali dok se njihova vera zasnivala na bogonadahnutom kazivanju proroka, naša vvra danas počiva sa svečanom i nedvosmislenom obećanju samoga Gospoda Isusa Hrista. Od nas se ne traži nikakvo proricanje ili istraživanje. Nama je dato da to znamo iz usta Boga živoga. Nepokolebiva osnova novozavetnog mesijanizma je sam Hristos. Ono što se obično naziva ruskim mesijanizmom ne može se svesti na taj novozavetni mesijanizam ili eshatologizam. Ruski mesijanizam je mnogo složeniji, naročito u svojmm najsavršenijim obrascima koji se sreću kod Dostojevskog i kod Berđajeva.
Dostojevski veruje da je ruski narod bogonosac, te da kao takav ima poziv da spase Evropu, a preko nje i svet. U izvesnom smislu, Mesija - to je sam ruski narod. Mesija po tome što nosi u svome srcu Hrista i što toga svoga Hrista objavljuje svima narodima, ali ipak i Mesija kao posrednik spasenja, zato što se ovoga puta preko njeta obavlja univerzalno spasenje. Zanimljivo je da u mesijanskoj, iskupiteljskoj ulozi ruskog naroda nije predviđena žrtva. Dostojevski je imao proročku viziju Revolucije, ali je nije jasno i neposredno ukopčao u svoj mesijanizam. On nigde ne ukazuje na stradanje ruskog naroda. Po njemu izgleda da će se revolucija dogoditi u Evropi, a ne u Rusiji. Rečju, on rusko Vaskrsenje zamišlja bez Raspeća.
Ukoliko se mesijanizam Dostojevskog može smatrati optimističkim - bar s obzirom na sudbinu Rusije - mesijanizam Berđajeva je pesimističan. Berđajev je mislio da je misija ruskog naroda isključivo religiozna, a kad je izbila Oktobarska revolucija, poverovao je da je njome Rusija raspeta za grehe čovečanstva i da se time ostvario ruski mesijanizam. Drugim rečima, mesijanizam Berđajeva se ne brine ni za kakav preporod u istoriji, kao da je istorija iscrpljena i sazrela za kraj sveta. To je Raspeće bez Vaskrsenja. Filosofija istorije Berđajeva krenuće zatim drugim pravcem, ali ni »epoha svetog Duha« ni »Novo srednjovekovlje« neće više biti neposredno vezani za ruski mesijanizam.
Poređenje srpskog mesijanizma sa ruskim, u obliku koji su mu dali Dostojevski i Barđajev, razjašnjava njihovu pravu prirodu i suštinu. Ruski mesijanizam je iznad srpskog po tome što je univerzalan: na ovaj ili onaj način, Rusija prima na sebe misiju da spase svet. Ruski narod igra ulogu svečovečanskog Mesije, dok je srpski «Mesija« nacionalni Mesija, čovek koji treba da oslobodi srpski narod. Iz toga proizilazi da se srpski narod ne žrtvuje za druge narode i da se ne smatra pozvanim da spasava čovečanstvo, nego svoje sopstveno spasenje vezuje za Hrista, svoju nacionalnu sudbinu tumači hristološki. U tom smislu, Kosovo je jedini i neponoviv događaj, a srpska misija je završena. Ona je nacionalna, a ne univerzalna. Kao takva, omeđena je s jedne strane istorijskom propašću na Kosovu, a s druge preporodom srpskog naroda kroz Prvi srpski ustanak. U narodnoj pesmi srpski mesijanizam počinje kosovskim, a završava se Ustaničkim ciklusom. I tu i tamo Lazar i Karađorđe. Simetrija je potpuna.
No sve i da se samo tako posmatra, srpski mesijanizam ima izvesnih prednosti nad ruskim: on sadrži ujedno i Raspeće i Vaskrsenje, baš kao i poljski mesijanizam, a to znači da predstavlja vernije podražavanje Hristu nego mesijanizam Dostojevokog i Berđajeva. A iznad sveta - i to je ono najvažnije - u njemu se nalazi ideja priopštavanja Hristovoj žrtvi putem evharistije, što nije obrađeno u ruskom mesijanizmu. Samim tim, očevidno je da se smisao Kosova nije ispraznio pojavom srpskog nacionalnog Mesije - Karađorđa. Bolje reći, Kapađorđe ne može biti poslednji domet Kosova, jep je kosovska žrtva nerazdvojna od Evharistije. Kosovo će dostići ovaj puni smisao tek prilikom Drugog dolaska Isusa Hrista i sveopšteg vaskrsenja čovečanstva. A dotle, Kosovo je večni poziv na nova pregnuća, kao čudesan događaj, obrazac, uteha, podstrek na buđenje i obnovu svih naroda sveta po primeru srpskog vaskrsenja. Ono pominje da između jedne etape vaskrsenja i krajnjeg cilja bogočovečanske istorije, nisu isključene druge i nove etape našeg narodnog i čovečanskog preporoda, a to baš previđa mesijanizam Berđajeva. Od čovečanstva zavisi da li će između današnjeg sumraka i Strašnog suda biti opet mogući periodi obnovljenog hrišćanstva. Naše je da shvatimo i drugima pokažemo šta Kosovo kazuje danas, sagledanjem sveštene istorije iza tobož jedino »stvarne« svetovne istorije. A to se opet može najbolje postići putem tumačenja praobraza i primenom triju prethodnih merila.
Kao propast carstva, Kosovo je praslika propasti današnje hrišćanske civilizacije, na Istoku i Zapadu, ali i obećanje spasenja. U dvadesetom veku sva naša planeta se pretvorila u jedno ogromno Kosovo. Čitav slovenski svet je raspet, čitavo pravoslavlje je raspeto. Jedna polovina čovečanstva osuđena je da bira između duhovne i fizičke smrti, a onoj drugoj polovini sve više preti opasnost da i sama doživi istu sudbinu. Pred tim sveopštim Kosovom, svetu je itekako potrebno da čuje nauk i poruku srpskog Kosova: Ko je sa Hristom raspet, sa Hristom će i vaskrsnuti. Dakle, ne samo da srpsko Kosovo ima univerzalan smisao, nego svet srlja u propast ako blagovremeno ne shvati poruku Kosova, pa makar mu samo Kosovo bilo nepoznato. Jep stanje je u svetu danas gope nego u doba Kosovske bitke i pada Carigrada. U ono vreme, uprkos neslozi hrišćanskih naroda, postojala je ipak kakva-takva hrišćanska solidarnost koja više ne postoji.
Poznato je da se u Evropi bila pronela vest o srpskoj pobedi na Kosovu, valjda zbog pogibije sultana Murata, te da su vele, zvona Bogorodične crkve u Parizu zvonila u počast pobede hrišćanstva. Svakako da bi Lazaru više pomoglo da su mu sa Zapada poslali vojsku pre bitke nego što su se za njega molili posle poraza, ali i ova pojedinost pokazuje hrišćansku svest, izvesnu duhovnu i molitvenu vezu među hrišćanima čak i posle raskola od 1054. godine. Prilikom poslednje odbrane Carigrada, došli su sa Zapada i vojnički odredi, mada neznatni. Mletačka i papska pomoć stigle su kasno, posle bitke, kad je Carigrad već bio u turskim rukama. Ali na vreme je stigao kapetan Đustinijani, sa svojim Đenovljanima. Četiri ćenovljanske lađe prispele su u Carigrad razbivši prethodno pomorsku blokadu u neviđeno herojskoj bitki protiv čitave turske flote. Za svetovnu istoriju to je bila vojna pomoć Đenove Vizantiji. Ali nikakvi politički razlozi nisu mogli izazvati tu svesnu žrtvu, takva čuda od junaštva, to je mogla učiniti samo vera, pa zato podvig Đustinijanija i njegovih lavova pripada sveštenoj istoriji više no svi krstaški ratovi. Đustinijani je imao svega četiri stotine ljudi, biranih junaka, ali to je bio relativno veliki broj s obzirom da je Carigrad, koji je već tada bio milionski grad, branilo samo devet hiljada vojnika, od kojih tri hiljade Mlečana i Đenovljana koji se behu našli na licu mesta, nasuprot turskoj vojsci od pola miliona izvežbanih ratnika, sa teškom artiljerijom kojoj bi i moderne armije mogle pozavideti. Posle slavne odbrane od mesec dana, sam Đustinijani je poginuo smrtno ranjen na zidinama Carigrada, a ubrzo zatim, u borbi prsa u prsa, pao je i poslednji vizantijski car, Konstantin Dragaš, Srbin po majci, nađen usred gomile Turaka pobijenih od njegove ruke. I tako su u odbrani prestonice pravoslavlja pomešali svoju krv katolici i pravoslavni - Italijani i Srbi. A bili su odsutni mnogo pozvaniji da carski grad brane. Godine 1917, poslednji branioci Rusije u borbi protiv Oktobarske revolucije biće jedan ženski bataljon i odred dečaka iz Kadetskog korpusa. To je sudbina trulih i umirućih carstava.
U naše dane se uopšte i ne pomšplja na hrišćansku solidarnost. Nikada se nije toliko gavorilo o savezu, ako ne i jedinstvu hrišćanskih Crkava, a nikada veće bezdušnosti i bezosećajnosti nije bilo među hrišćanima od kako postoji Crkva Hristova. Haš pijetet prema prvim hrišćanskim mučenicima i svetiteljima ne skriva nam očiglednu činjenicu da je to bila samo kap u poređenju sa morem prolivene krvi hrišćanskih mučenika u ovom veku. Ali o tome najvećem pokolju hrišćana za koji istorija pamti kao da ne sme javno da se govori, kao da o tome postoji zavera ćutanja štampe i svih obaveštajnih organa u svim zemljama Zapada. Pa i kazivanja Solženjicina se prikazuju samo kao osuda sputavanja političkih sloboda i prakse »konclogora« uopšte. I pošto je o pokolju nad hrišćanima nepristojno govoriti, stado hrišćana pođenim očima gleda u hrišćansko mučeništvo s druge strane »Gvozdene zavese«, ali ga ne vidi. Da bi se ispunila Hristova reč: »Jer je odrvenilo srce ovijeh ljudi, i ušima teško čuju, i oči su svoje zatvorili da kako ne vide očima, i ušima ne čuju, i srcem ne razumeju, i ne obrate se da ih iscijelim«. A to još nije najveći greh hrišćana prema hrišćanima. Najveći je greh kada hrišćani odobravaju istrebljenje drugih hrišćana, kada pljeskaju dželatima koji ubijaju hrišćane, a gonjene hrišćane nazivaju politički pogrdnim imenima, te na taj način opravdavaju zločin koji se vrši nad hrišćanima. Da bi postala jasna jezovita stvarnost i čudovišnost takvog postupka, treba se mislima preneti u doba gonjenja hrišćana pod carem Neronom. Može li se zamisliti jedan jedini hrišćanin koji bi pljeskao rimskim gladiatorima i divljim zverima što u areni razdiru hrišćanske mučenike? Tako se nešto zdravim umom ne bi moglo ni pretpostaviti. A milioni naših hrišćanskih savremenika, solidarišpu se javno ili prećutno sa ubicama hrišćana i rade na tome da do vlasti hrišćanskih gonitelja dođe i na Zapadu. Šta tek da se kaže o političkoj solidarnosti? Krstaške vojne nisu bile izraz hrišćanske ili političke solidarnosti, nego ustvari osvajački poduhvati. I krstaši su 1204. godine opljačkali Carigrad ppe Turaka, ako ne gore od Turaka. Ali bilo je tu bar političke svesti da su Turci neprijatelji hršćanskog Zapada. Tokom vekova Španija, Fancuska, Venecija, Austrija i Rusija borile su se protiv Turske, a dve poslednje sile su čak sebi postavile za cilj oslobođenje hrišćanskih naroda ispod turske vlasti. Ako je Engleska zbog svoje politike »evropske ravnoteže« u više mahova pomagala Tursku, bilo je uvek poštenih ljudi koji su to osuđivali. Tako je u XIX veku čuveni engleski književnik i umetnik, Vilijam Moris, inače socijalist po ubeđenju, neumorno kritikovao Dizraelijevu politiku saradnje sa Turskom i pridružio se udruženju «Eastern Question Association» čiji je cilj bio da britansku javnost obavesti o teškoj sudbini balkanskih hrišćana.
Ali uspomena na sve one koji su se u prošlosti zalagali za naše oslobođenje pobuđuje nas da postavimo mučno pitanje: gde su danas ljudi kao Vilijam Moris? Uzvišeni pojmovi kao mir i sloboda su obescenjeni, izgubili su svoje prvobitno značenje i za savremeno čovečanstvo čak imaju suprotan smisao od onoga koji su ranije imali na svima ljudskim jezicima. Kao da se sam ljudski rod u srži svojoj izopačio. Kada neki zapadni političar pomene reč »mir«, nas uhvati jeza, jer znamo da se taj mir kupuje po cenu slobode i nevine krvi. Što veći mir, tim je veći broj naroda uvaljen u ropstvo, krv i nesreću. Najveći je mir bio na kraju Drugog svetskog rata, kada je polovina Evrope izgubila slobodu. Zatim je došao mir u Aziji, kada je četiri stotine miliona Kineza izručeno levičarskom bezbožju. A posle, kadgod smo čuli da je u svetu zaključen neki novi mir ili sporazum, znali smo da je još jedan narod žrtvovan, da su opet novi milioni ljudi pali u mrak ropstva ili osuđeni na genocid. Solženjicin misli da je u Sovjetskom Savezu do sada pobijeno 60 miliona ljudi, što odgovara stanovništvu većem od Velike Britanije ili Francuske. A to znači da je ruski narod krvavije platio sovjetski »mir« nego dva svetska rata. Pod pretpostavkom da je broj od 60 miliona preteran i da je režim bio »samo« 30 miliona, to je ipak više nego u Drugom svetskom ratu.
Nekoliko preživelih begunaca među ruskim književnicima i nekoliko javnih sudskih procesa iza Gvozdene zavese samo uspokojavaju zapadnu savest, umesto da je probude, jer se to uzima kao dokaz da je duhovno stvaralaštvo pod bezbožničkom levom tiranijom ipak moguće. Cinično se zaboravljaju milioni onih koji, ubijeni po tamnicama i po konclogorima, neće nikada moći da dođu do izražaja. Vide se samo malobrojni vrhovi koji izbijaju na površinu, a ne vide se padine i podnožja glečera potonulih u krv mučeničku.
Nekada, uoči pada Carigrada, imajući da biraju između turskog ropstva i papske pomoći po cenu pokatoličavanja, Grci su govorili: »Bolji je i turski polumesec nego papska tijara«. Pravoslavna Crkva ne preti nikome da ga silom prevede u pravoslavlje. Pa opet, zapadni političari se ponašaju kao da su se u potaji zaverili: »Bolja je i petokraka zvezda nego pravoslavna i nacionalna Rusija«. Taj fatalni izbor vodi neminovno i fatalnom ishodu: ponavlja se greška Hitlera koji nije hteo da bude oslobodilac ruskog naroda od Staljinove tiranije, nego se prema njemu poneo kao neaprijatelj, pa je doživeo da ga Staljinova tiranija smrvi uz pomoć ruskog naroda.
No bez obzira na budućnost, takva politika se ustvari već danas svodi na obično samozavaravanje: ne može se doveka, pod izgovorom mira, trgovati tuđom slobodom, a da se na kraju ne izgubi i sopstvena sloboda. Jer sloboda je jedna i nedeliva, a pravog mira nema bez slobode. I šta se dogodilo? Pošto se hteo mir na štetu tuđe slobode, dobila se u svojoj kući sloboda koja ne poštuje mir, sloboda koja je nasilje i anarhija. Na naše oči se na Zapadu u ime slobode brani pravo nasilnika, pravo otimanja dece, pravo ucene životima taoca, pravo sodomije, pobačaja i trovanja. Brani se sloboda neprijatelja mira i slobode, sloboda svih onih koji ugrožavaju bezbednost mirnih i poštenih građana. Svi imaju pravo na sve, samo žrtve nemaju pravo na život. Neka se to i pokriva zvučnim imenom demokratije, mi uviđamo da je to samoubistvo demokratije. Demokratska načela štite slobodu ličnosti ukoliko počivaju na hrišćanskim vrednostima. Demokratija koja ne poštuje hrišćansku religiju ili je otvoreno uperena protiv hrišćanstva, pada u svoju suprotnost i samu sebe poriče. Ovo što se danas zbiva na Zapadu u spoljnoj i unutrašnjoj politici ppe liči na samrtni ropac jedne civilizacije u agoniji i to bi prvi osudili sami »oci demokratije« - Ruso i Monteskje. Ruso nikada nije tvrdio da su nepravda i tiranija za neke narode ubistvene, a za druge blagotvorne. A Monteskje je učio da sloboda jednoga prestaje tamo gde počinje sloboda drugoga. Udaljujući se od hrišćanstva, demokratija je izdala obojicu. Izgubio se put, jer se izgubila istina. Ako nema mira bez slobode, nema ni slobode bez istine. I kao Pilat, od političkih pa do crkvenih velikodostojnika, svi se pitaju: »Šta je istina?«
Ima u »Gorskom vijencu« jedno mesto gde Njegoš simbolično opisuje istorijski položaj Crne Gore. Kao posle potopa na Araratu, crnogorski glavari se iskupili na vrhu Lovćena, a dole, između vrha i doline, nagomilali se crni oblaci, sevaju munje i trešte gromovi. Sunce slobode obasjava samo onaj delić krša na vrhu, a ispod toga se svuda zacarila tama.
To je ona tirada sedara Radonje, gde ovaj između ostalog veli: » ... koliko je naše Gore Crne, ove je oblak pritiska jednako, svud se čuje jeka i grmljava, svud ispod nas munje sijevaju, a nas jedne samo suvce grije«.
Tako je i sa današnjim Srbima i Slovenima.
Kao narod, mi smo odavno u oblacima, obuhvaćeni tamom koja ovoga puta nije poštedela ni sam vrh Njegoševog Lovćena. Za šest decenija bezbožničke tiranije na Istoku, počinjeno je više zla i uništeno više ljudskih života nego pod svim pređašnjim tiranima u svoj ljudskoj istoriji. U razmaku od dva pokolenja, oni koji gace ljudski duh naneli su veće štete kulturi slovenskih naroda uošpte i pravoslavnoj kulturi posebno, nego Turci Srbima kroz dvadeset pokolenja petvekovnog ropstva. Mi čvrsto verujemo da se duh ne može ubiti, ali mogu se narodi unazaditi sprečavanjem dodira sa izvorima i tvorevinama ljudskog duha ili ometanjem stvaralaca da svoju zamisao sprovedu u delo: to je greh protiv Duha kome nema oproštaja. Oni koji cu ce međuvremeno kao pojedinci svesno žrtvovali za Hrista bilo kao borci i mučenici, bilo kao stvaraoci sputani u svojim izražajnim mogućnostima su nastavljači Kosova i našli su svoj spas. Ali pitanje je da li mi kao narod hoćemo da stradamo sa Hristom i zbog Hrista ili ne. To je naše »biti ili ne biti«. Ako današnje stradanje ne shvatimo »kosovski«, ako smo otpali od Hrista, ako stradamo bez Hrista ili protiv Hrista, mi omo onda kao narod izgubljeni. Naše robovanje levom bezbožju može se shvatiti kao nesreća i trpeti kao nužno zlo, neminovnost ili »sudbina«. U tom slučaju, nema svetlih perspektiva i pada se u beznadežnost i rezignaciju. Samo je buđenje kosovskog duha u stanju da nas izvede na pravi istorijski put, ka oblagodaćenom i životodavnom svetosavskom stvaralaštvu.
Mi smo u istom položaju prema našem porazu pred bezbožnicima, kao narodni pesnik u odnosu na istorijsko Kosovo. Možda je i vama potreban jedan pesnik kako bi se nacionalna svest oko njegovog dela iskristalisala, a kosovoki mit obnovio, povezao sa događajima koji su nam pristupačni i tako našoj savremenoj istoriji dao hrišćanski cmisao. Do danas ustvari nismo imali veliku poemu naše narodne i hrišćanske borbe. Kosovo je imalo svog neznanog genija, Karađorđev ustanak imao je Filipa Višnjića i Njegošev »Gorski vijenac«, a mi još čekamo Pesnika. U tim retkim trenucima Pesnik i Prorok slivaju se u jedno. Svi starozavetni proroci bili su istovremeno i pesnici, ali posle njih svi pesnici nisu uvek bili proroci. Sada se novom pesničkom geniju ukazuje prilika da svojom pesmom oblikuje istoriju i utiče na događaje, da osmišljavajući blisku prošlost i sadašnjost stvara budućnost.
Kao dijaspora, mi smo na vrhu svetskog Lovćena koji je još uvek ozaren suncem slobodnog sveta. Pa ipak, nas ponekad obuzimaju malodušnost i čamotinja. He toliko od straha ili od zlih slutnji, koliko možda od osećanja da smo kao izgnanici svuda suvišni i nenužni. Imamo utisak da ništa ne možemo, da smo bespomoćni da utičemo na događaje, da smo izbačeni iz istorije, te da se sve odvija bez nas. I sa gledišta politike dana i komada, u datom trenutku, zaista je tako: mi smo posmatrači, a ne učesnici, mi kao da smo nošeni događajima. Gledamo kako oko nas narasta tama, a radili nešto ili ne radili da se tome cyprotstavimo, sve vam je uzalud. Ako se takvim mislima prepuštamo, znači da smo zaboravili Kosovo, da smo se duhovno udaljili od Kosova i podali se dvostrukoj zabludi. Pre sveta, obična je zabluda i varka verovati da su političari koji danas upravljaju svetom tvorci događaja. Mnogi od njih su dvojnici srpskih pretkosovskih velikaša, puštaju da ih voda nosi i uglavnom samo uskoravaju propast naroda koji su im povereni. Oni ništa ne stvaraju, njihovo je »delo« rušilačko. Tamo gde oni prođu, čovečanstvo je na istorijskom planu već ušlo u strašnu noć bezbožja koja bi, ako se zapadni narodi u poslednjem času ne trgnu, mogla trajati vekovima, kao srpsko ropstvo pod Turcima.
A drugo - i tu valja da se opet setimo Kosova! - varka je ako se misli da samo negativne sile deluju u istoriji, ako se smetne s uma onaj njen drugi, svešteni vid, ako se prenebregne sila Duha. Jer to je bila i ostala prava i najveća sila u svetu. Da nije tako, zar bi reč hrišćanskih branilaca gušili i sprečavali da se ona čuje, jep ovo što se Solženjicinu dopušta da kaže u 1976. godini svesni ljudi slovenstva i pravoslavlja su ponavljali zaludu više od pola veka? Zar bi se prećutkivala naša stradanja, bilo da su u pitanju pojedinci ili Crkve i narodi? Znaju Hristovi neprijatelji bolje od nas kakvu silu imaju pred sobom, pa je krajnje vreme da i mi postanamo svesni sile kojom raspolažemo. Ta nevidljiva sila drži svet iskupljujući ga krvlju mučenika i molitvama pravednika. Bez njih ni bez svakodnevnog oprisutnjenja Hristove žrtve kroz Svetu Tajnu Evharistije, ne bi zemlja opstala ni jedan dan. Sile zla su zato i nabujale do neviđenih razmera što su sile dobra jače nego ikada. Tajanstvenim putevima Božjeg Promisla sve je već spremno za novu etapu ovozemaljskog oboženja: i obnovljena pravoslavna kultura, i bratstvo naroda i jedinstvo Crkava. Sve će to izbiti na videlo dana, čim bude popustio pritisak bezbožničkog nasilja. Onaj koji se bar jednom u životu osetio članom Tela Hristovog zna da u svakoj ćeliji Njegovoj obitava snaga vere koja brda pokreće. Još nam je u svežem pamćenju primer čehoslovačkog »proleća«, kada se taj slovenski i hrišćanski narod godinama podvrgnut teroru i režimskoj propagandi gotovo »prekonoć«, kao jedan čovek, izjasnio za slobodu. Zar bi to bilo moguće da u tom narodu nije bio živ duh, iako godinama potisnut u podzemlje?
Ali Kosovo nas uči da se Duh ne projavljuje samo kroz žrtvu, nego i kroz istinu. Nama je dato da u slobodi razrađujemo, produbljujemo i propovedamo hrišćanski pogled na svet, da svedočimo pred Zapadom o Pravoslavlju i vaspitamo novog pravoslavnog čoveka, dok se svuda oko nas i pored sveg napretka nauke, odgaja ili čovek bez ideala i kompasa ili čovek - zver, obojica mravi budućeg mravinjaka. I to nam nije slučajno dato nego voljom Proviđenja. Crkva u dijaspori nema drugi i viši smisao. Ukoliko smo te mogućnosti da naučimo Istinu Božju i da objavljujemo Reč Božju bili svesni, nijedno seme posejano na dobru zemlju ne može biti izgubljeno. Pomislimo na ruske izbeglice. Predstavnici stare ruske emigracije su većinom pomrli, a mnogi su bili i fizički uništeni. Ali njihov doprinos hrišćanstvu, ono što su njihovi religiozni mislioci za sobom ostavili, to živi u nama i već donosi dvostruki plod, a u budućnosti će uroditi i stostruko. Mi imamo, dakle, misiju da budemo čuvari, glasnici i sejači Hristove Istine. To Bog od nas očekuje, a ostalo je u Njegovoj ruci. Kad-tad, seme će proklijati i doneti ploda, a Bog zna vreme žetvi.
Koristeći ovo privremeno zatišje, dok smo još obasjani suncem kao na vrhu Lovćena, pomenimo se Kosova i ponesimo u srcima ono što Kosovo znači i zrači. Neka se ovogodišnja proslava Vidovdana završi kao molitveni skup, u znaku Hrista Spaca koji je smrću pobedio smrt. Neka ovo bude jedno opelo palima i nagoveštaj vaskrsenja. Zapalimo u mislima voštanicu pred svakim kosovskim junakom, pred svim srpskim pravoslavnim borcima i mučenicima koji su dali svoje živote idući njihovim putem, kao i pred milionima onih koji danas ma gde bilo stradaju zbog Hrista. Ponesimo i jedno čvrsto uzdanje. Da li će se oblaci popeti do vrha ili ne i kakav će oblik uzeti naša borba protiv mraka, nije nam dato da znamo. Ma kakva bila naša i svetska sudbina, naša je dužnost da u svakom slučaju budemo poput kosovskih junaka sigurni u svoju duhovnu pobedu i - po savetu apostola Pavla – »Obučeni u Hrista i naoružani istinom«.
Summary Dr. Marko S. Markovich
The author argues that Serbia's history is a re-enactment of Christ's Passion and Resurrection. Both St. Savva /through his monastic self-denial/ and St. Lazarus, Prince of Serbia /through his sacrificial self-offering on the Field of Blackbirds = Kosovo Polye/ have renounced the Earthly kingdom for the sake of the Heavenly One. In the Serbian epic poetry the analogy is clearly drawn: the Last Supper of Christ is re-enacted in the Prince's Supper, where St. Lazarus, Prince of Serbia, embodies the Lord Jesus, his dukes represent the Apostles and Count Vuk Brankovich takes place of Judas the Traitor. After the long »Descent into the Hades« of Turkish occupation, Serbia is risen through the liberation of Karageorge. As much as the Jews cling to their destroyed Temple of Jerusalem, the Serbians love as well their Sanctuary of glorious Defeat - Kosovo, because after sacrificial Humiliation comes Glorification of the liberated Nation. The author compares Serbian »Imitatio Christi« with Dostoyevsky's conception of Russia's »Messianism« - wherein the Humiliation of Cross is missing; and with Berdiaeff's understanding of Russian »Messianism«, which excludes any Chiliastic glory of political Resurrection of Russia, leaving to her only perpetual martyrdom of Crucifixion... The Serbian »Messianic Idea« is an optimistic one, but lacking in universal dimension. It is placed in the framework of Serbia's history. Although this pattern of Serbian assimilation with Christ is potentially offered to all nations. Kosovo is the Christic mystery of Orthodox Serbia, her signpost to Final eschatological Victory of the True Faith.
»Teološki pogledi«, Beograd, 1989. god.
U Nedelju o mitaru i fariseju (1.2.2015.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Liturgije,Episkop Fotije je poučio sabrani narod tumačeći jevanđelsku priču o mitaru i fariseju.
Potom je za sve prisutne prpremljena trpeza ljubavi u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na Časne verige Svetog apostola Petra (29.01.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Osvrnuvši se na život ovog svetog mučenika on se obratio prisutnim vrenicima da bi im preneo poruku ljubavi i praštanja koju nam je ovaj svetitelj ostavio u amanet.
Uz veliku radost zbog današnjeg sabranja u ovom svetom hramu, Episkop Fotije je govorio o žrtvi Svetog apostola Petra istakavši da svi treba da sledimo njegov primer, jer hrišćanstvo bez žrtve ne postoji. Da bismo mogli primiti Svetu Tajnu Prićešća moramo biti spremni da se žrtvujemo za svoje bližnje. Ako težimo hristolikosti i zaista hrišćanskom načinu života moramo biti svesni da nema ljubavi prema Bogu, bez ljubavi prema čoveku. U svakom trenutku treba da poslušamo glas savesti, jer je to glas Božiji u nama koji nas odvraća od nedela i izvodi na put osvetljen Božijim zapovestima. Oproštaj i pomirenje su osnova hrišćanske vere i ako nam neko učini nažao, oprost koji mu damo pred Gospodom je naša žrtva za bližnjega. Druga važna stvar kojoj nas Sveti apostol Petar uči je istrajnost u veri, jer ne mogu vlasti zemaljske protiv snage Božije i kao što je Anđeo Gospodnji izbavio Svetog Petra iz tamnice Irodove, tako i Gospod izbavlja iz tamnice kako telo tako i dušu ako u Njega verujemo. Voleći jedni druge pokazujemo ljubav prema Hristu i prema Crkvi, a ispovedajući svoju veru sabrani na Svetoj Liturgiji približavamo se Bogu, rekao je Episkop Fotije.
U hramovima širom Eparhije dalmatinske danas je služena liturgija u čast jednog od najvećih srpskih svetitelja, prvog srpskog arhiepiskopa, Svetog Save. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je, uz sasluženje tamošnjeg sveštenomonaštva, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Episkop Fotije, obrativši se prisutnim vernicima, podsetio je na neizmeran značaj ovog svetitelja koji je čitav svoj život posvetio Bogu i svakoga dana tog života činio dela čije blagodati i danas osećamo. On je naglasio da ne smemo zaboraviti da je Sveti Sava, pre svega, bio svetogorski monah, čovek plemićkog roda koji se odrekao vlasti i zemaljskog bogatsva da bi prigrlio duhovno blago koje je takođe nesebično delio, propovedajući u narodu reč Gospodnju. Osim što je zaslužan za nezavisnost srpske crkve, Sveti Sava bio je otac srpskog monaštva, jer je napisao tipike koji i sada monahe uče skromnosti i smirenju i izvode na pravi put čuvajuči od vlastoljublja i raznih drugih iskušenja. Napisavši žitije Svetog Simeona Mirotočivog on je postavio temelje pisanja žitija kod pravoslavnih Srba u srednjem veku. Zajedno sa svojim ocem, Simeonom, Sveti Sava je podigao manastir Hilandar, a kasnije i mnoge druge manastire i škole širom srpske zemlje, zbog čega sve škole u Srbiji proslavljaju ovaj dan kao školsku slavu. Osim što je bio veliki podvižnik i isihasta bio je i veliki učitelj, jer je učio, i danas nas uči, vrlinskom životu, dobročinstvu i nesebičnosti. U čuvenoj besedi o pravoslavnoj veri Sveti Sava je rekao da pravoslavni Srbi nemaju kud da lutaju, jer su pozvani da čuvaju jedinu i spasonosnu pravoslavnu svetu apostolsku veru, a to je poruka koju i mi danas treba da čujemo i da poslušamo njegove reči negujući našu veru i tradiciju, rekao je Episkop Fotije.
U nedelju po Bogojavljenju (25. 01. 2015. god.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski g. Fotije služio je svetu Arhijerejsku Liturgiju u paraklisu Svetog Save u Splitu uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
Po tradiciji, ovoga dana se obeležava i sveti otac naš Sava, prvi prosvetitelj i Arhiepiskop srpski. U svojoj besedi epsikop Fotije je govorio o svetom Jovanu Krstitelju i svetom Savi, ukazujući na sličnosti u njihovim žitijima, obojicom ih nazvavši učiteljima pokajanja.
Posle svete Liturgije polaznici pravoslavne veronauke pri C. O. Split izveli su mali program u spomen svetome Savi, a potom je dodeljen i mali znak pažnje – paketići, koji su dar Crkvene opštine Split.
Potom je za sve prisutne goste priređena trpeza ljubavi u prostorijama C. O. Split.
Praznik Krštenja Gospoda Isusa Hrista – Bogojavljenje (19.01.2013.) svečano je proslavljen širom dalmatinske Eparhije sa tradicionalnim osvećenjem bogojavljenske vode.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije na ovaj veliki Gospodnji praznik, služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje manastirskog bratstva i potom izvršio veliko bogojavljensko osvećenje vode.
Bogojavljenje ili Epifanija je Gospodnji praznik. U ranoj Crkvi su se na praznik Bogojavljenja slavila sva Hristova javljanja svetu: Rođenje Hristovo, Poklonjenje mudraca Hristu, Hristovo Krštenje. Početkom četvrtog veka izdvojen je praznik Rođenja Gospoda Isusa Hrista - Božić i slavljen je posebnog dana, kako se slavi i danas.
Na dan Bogojavljenja Crkva slavi Hristovo Krštenje na reci Jordanu. Gospoda je krstio Sveti Jovan Prorok, Preteča i Krstitelj. Tom prilikom su se nebesa otvorila i ljudima se otkrio, objavio, Bog kao Sveta Trojica. Kada se krstio, Hristos je imao trideset godina. Ulaskom Hristovim u vode Jordana dolazi do jednog korenitog preokreta, dolazi do osvećenja čitave tvorevine.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza za sve prisutne goste u manastirskoj trpezariji.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije, na današnji praznik Krstovdan - navečerje Bogojavljenja (18.01.2015.god.) služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku.
Po završetku Svete Liturgije, u spomen Krštenja Gospoda Isusa Hrista na rijeci Jordanu, Episkop Fotije je izvršio Veliko osvećenje vode.Nakon osvećenja, vjerni narod zahvata osvećenu vodu koju kao blagoslov nosi u svoje domove.
Njegovo Preosveštensvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Svetog Vasilija Velikog (14.01.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje bratstva manastira. Na ovoj svetoj službi monah Amvrosije (Lazarević), do sada đakon, rukopoložen je u čin prezvitera. U besedi nakon Liturgije Episkop Fotije poželeo je novom jeromonahu da bude duhovni učenik svetitelja koji se na ovaj dan slavi, velikoga bogoslova Crkve Hristove, koga praznujemo i kao jednog od zaštitnika bogoslovije Sveta Tri Jerarha. Sveti Vasilije Veliki preporodio je sebe kroz monaški podvig i zbog toga bio blagosloven mnogim darovima. Ti darovi takođe su i odgovornost, jer je svaki sveštenoslužitelj pred Gospodom odgovoran ne samo sa sebe, nego i za svoju pastvu i dužan da narod koji mu je poveren preporađa kroz Svete Tajne i da ga priprema za Carstvo Božije, rekao je Episkop Fotije. On je istakao da na ovaj dan praznujemo i novog svetitelja, Svetoga starca Pajsija Svetogorca, koji je nedavno kanonizovan, a koji je bio podvižnik od rane mladosti i zaista se u njemu mogla videti blagodat Duha Svetoga. Podvige ovakvih svetitelja treba uzeti za primer i po ugledu na njih svako od nas treba da pokazuje trud i ljubav prema Gospodu, zaključio je Episkop Fotije.
Nakon Svete Liturgije za sve prisutne pripremljena je trpeza ljubavi u trpezariji manastira.
"Slušajte. Duševne bolnice bile bi prazne kad bi se hrišćani ispovedali pravoslavno, čisto i iskreno, smerno i sa poslušnošću, duhovniku koji poseduje rasuđivanje, pa neka je malo i strog. Pa posle da se dostojno pričešćuju. Onda nikoga ne bi mučila teskoba, problemi sa velikim iskušenjima. Treba da znate da sve potiče od egoizma, neposlušnosti i rđavih pomisli. Poslušnost je život, neposlušnost je smrt." Najveća i najvažnija čovekova dužnost je da svom svojom snagom ljubi Boga, a zatim svog bližnjega, svakog svoga bližnjeg, a najviše svog neprijatelja. To su najvažnije zapovesti. Ako volimo Boga, koliko treba, držaćemo se i ostalih Njegovih zapovesti. Ali mi ne volimo Boga koliko treba, niti svoje bližnje. Ko se danas zanima za drugoga? Niko. Sve za sebe, a ništa za drugoga i zbog toga ćemo odgovarati. Zato što nam Bog, Koji je sav ljubav, neće oprostiti tu našu ravnodušnost prema bližnjemu. Predobri Bog, kao naš brižni Otac, štedro nas dariva Svojim dobrima kako bismo ih delili sa onima kojima su potrebna, ali mi zadržavamo sve za sebe. To nam Bog neće oprostiti: odgovaraćemo zbog svoje bezosećajnosti i okorelog srca. Često od Boga tražimo sad ovo, sad ono, a on nam ne odgovara na naše molbe. Da bi nam Bog odgovorio na našu molbu i da bi nam dao što god od Njega zatražimo, treba pre svega da posedujemo smirenje, koje mi nemamo. Svi mi, i mladi i stari posedujemo veliki egoizam i ne dopuštamo da nam se bilo na šta ukaže, ne dopuštamo nikakve primedbe. Mi sve znamo, mi smo svi mudri. Kada nama vlada egoizam, zbog najmanjeg razloga rađa se velika svađa. Otvaramo vrata satani, on ulazi u porodicu i razara je. Što god u tom trenutku vidite i čujete, ne obraćajte pažnju, jer to ne pomaže, samo razgara vatru. Samo budite trpeljivi, molite se i tek kada se onaj drugi umiri, biće razumevanja. Ribar ne izlazi u ribolov po nevremenu, nego čeka da se more umiri. Veliko smirenje je prostodušnost.
Prepodobni starac Pajsije Svetogorac
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Svetih četrnaest hiljada mladenaca vitlejemskih (11.01.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Svete Velikomučenice Nedelje u Oćestovu. Tom prilikom u ovom hramu okupilo se mnoštvo vernika kako bi se sabrali u zajedničkoj molitvi i primili Svetu Tajnu Pričešća.
U svom obraćanju prisutnima Episkop Fotije podsetio je kolika je važnost liturgije u duhovnom životu svakog pravoslavnog hrišćanina. Jevanđeljsko predanje propoveda „Čuvajte se kvasca farisejskoga!“, pa se tako i danas treba čuvati lažne vere i one vere koja ostaje samo na rečima, a delima se opovrgava. Da bismo se mogli nazivati vernicima moramo život ispuniti verom u svakom njegovom segmentu, a crkva je značajan deo hrišćanskog života. Zato je nedelja dan kada na prvom mestu treba da nam bude molitva koju uznosimo Gospodu na Liturgiji, jer kako svakodnevno obavljamo razne poslove da bismo podmirili potrebe tela, tako je liturgijsko sabranje potreba naših duša. Liturgija je osnova oko koje se gradi svest o veri svakoga čoveka, te je izuzetno važno da na nju dolaze i deca koju o hrišćanstvu treba učiti od malih nogu, najpre u njihovim domovima, kasnije u školama, a tokom čitavog života pri crkvenoj zajednici, rekao je Episkop Fotije.
Na praznik Svetog arhiđakona Stefana (9.01.2015.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragoviću uz sasluženje manastirskog bratstva.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je rekao da treba svi da se ugledamo na podvig Svetog arhiđakona Stefana, na njegovu revnost i njegovo bogoslovlje, koje ga je uzvelo ka bogoviđenju i sozercanju tajne Carstva Nebeskoga.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač u čast Svetog arhiđakona Stefana, koji je krsna slava sabrata manastira Dragovića jeromonaha Jovana (Kovačevića).
Potom je pripremljena trpeza ljubavi za sve goste u trpezariji manastira Dragovića.
Na drugi dan Božića, kada se praznuje Sabor Presvete Bogorodice (08.01.2015.) , Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je, uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Pokrova Presvete Bogorodice u Kninu.
Episkop Fotije izrazio je veliku radost što se u hramu posvećenom upravo Presvetoj Bogorodici okupilo mnoštvo vernika koji su se u duhu ovoga praznika na tome mestu sabrali da bi odali počast onoj koja je rodila našega Spasitelja. Na ovaj dan slavimo Presvetu Bogorodicu, jer je njen značaj za naše spasenje nemerljiv, kao i njena zaštita i pokroviteljstvo nad celokupnom Crkvom Hristovom. Rođenje Gospoda Isusa Hrista za svakog je hrišćanina neizreciva radost, pa ipak je uvek bilo onih koji se Božiću ne raduju znajući da Hristos dolazi na Zemlju kao spasitelj, ali i kao sudija koji sudi svakoj duši ponaosob. Zato je Božić pravo vreme da svako od nas preispita samoga sebe u nameri da zaista živi ispravnim, bogougodnim i suštinski hrišćanskim životom, rekao je Episkop Fotije. On je takođe izrazio veliku želju da se na prostore Dalmacije vrati što više ljudi, ali i da se stvore uslovi u kojima bi ti ljudi mogli dostojanstveno da žive slobodno izražavajući i negujući svoju veru i tradiciju.
Praznik Rođenja Hristovog – Božić (7.1.2015.) svečano je proslavljen širom Eparhije dalmatinske u svim crkvenim opštinama i manastirima. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je bdenije i Svetu Arhijerejsku Liturgiju na ovaj veliki praznik u manastiu Krki. Na Svetoj Liturgiji pročitana je poslanica Njegove Svetosti Patrijarha srpskog G. Irineja i svih arhijereja SPC-e u kojoj se posebno naglašava duhovni značaj ovoga praznika i potreba da svi ljudi žive u miru Božijem i međusobnoj bratskoj ljubavi.
Dozvolite mi da vas najpre sve ovde sabrane pozdravim radosnim božićnim pozdravom Mir Božji – Hristos se rodi! Ovaj sveradosni pozdrav odzvanja u dušama ljudi već više od dve hiljade godina, donoseći i blagovesteći mir Božji. Mir koji ispunjava nebesa, mir kojim se raduju angeli i sveti, mir koji nije psihološko i mentalno stanje čoveka, već najdublji osećaj prisustva i zajednice sa Bogom i bližnjima. To je mir koji je prvi čovek Adam izgubio u raju, kada se, zloupotrebivši svoju slobodu, udaljio od Boga i postao smrtno biće, biće ispunjeno nemirom i bez pokoja. Iz toga stanja „egzistencionalnog nemira“ sve nas ljude, potomke Adama i Eve, vraća praznik Božića, darujući dušama i srcima našim mir koji prevazilazi svaki um.
Svedoci smo, međutim, da uprkos miru Božića, čitavu ljudsku istoriju prate i nemiri i ratovi, sukobi i mržnja i drugi mnogostruki oblici zla, koji u naše vreme dostižu apokaliptičke razmere.
Otkuda to? Odgovor je jednostavan. To je otuda što mnogim ljudima srce ostaje zatvoreno za ljubav Božiju i mir Hristov. Takvi ljudi nikada nisu osetili istinsku radost Božića. Ne spominje se slučajno u svetom Jevanđelju bezumni car Irod, koji je upravo u vreme rođenja Hristovog naredio da se pobije 14 000 vitlejemske dece, ne bi li među njima ubio i novorođenog Cara judejskog. Takvih je ljudi, na žalost, bilo i biće u ljudskoj istoriji i oni su često ovu našu blagoslovenu planetu pretvarali u dolinu plača. Ali, ostavimo sada takve, jer nisu dostojni ovog velikog i duhovnog slavlja. Nas verujuće Božić poziva da se upodobimo vitlejemskim pastirima i anđelima Božijim, koji se raduju vesti o rođenju Hristovom. Božić od nas očekuje da postanemo „mudraci sa Istoka“, koji u svome životu neprestano traže Boga, želeći da mu se poklone i prinesu svoje darove. Ako je ijedan hrišćanski praznik, praznik zajednice, onda je to Božić. Zato danas pozdravimo sve ljude, bližnje i daljne, prolaznike i prijatelje, komšije i srodnike, radosnim božićnim pozdravom.
Daj Bože da se vitlejemska svetlost i mir Božiji zauvek useli u srca svih ljudi, kako bi čitav svet postao Vitlejem, u kojem će saborno odjekivati božićne himne neba i zemlje, angela i pastira.
Na Badnji dan (6.1.2015.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Istoga dana služeno je večernje bogosluženje u Sabornom hramu u Šibeniku kada se po tradiciji na bogosluženju okuplja veliki broj vjernika kako iz Šibenika tako i iz njegove okoline.Na kraju večernjeg bogosluženja, Episkop Fotije je poučio vjerni narod govoreći o značaju Hristovog ovaploćenja za naše spasenje, a potom je blagoslovio badnjak i badnjakove grančice koje su dijeljene sabranom narodu, a koje narod nosi u svoje domove.Paljenje badnjaka je obavljeno u prostorijama Crkvene opštine Šibenik gdje je pripremljeno i posluženje za sav sabrani narod.
Sadržaj broja: Rođenje Hristovo i mudraci sa Istoka; Rodoslov Presvete Bogorodice; Gospode, Gospode naš!; Hrišćanska religija menja čoveka i isceljuje ga; Na putu za Raj; Hristos nije nikoga molio da pođe za njim; Samo se ti u tajnosti uporno moli za njih; Samo malo pribranosti je potrebno; Čuvar svetinja je mučenički narod; Sekularizacija Crkve; Doprinos Nikodima Milaša istorijskoj nauci; O povezanosti ljudi u dobru i zlu; Lična odgovornost; Brisani sa spiska živih; Izbavljeni rod; Princ Aleksandar Karađorđević o razlozima za neučestvovanje u obeležavanju 100. godišnjice velikog rata; Moje detinjstvo; Reč dve o eutanaziji; Za decu; Vijesti iz eparhije.
Opširnije u sekciji Publikacije.
po milosti Božjoj Pravoslavni Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski, sa svim Arhijerejima Srpske Pravoslavne Crkve – sveštenstvu, monaštvu i svim sinovima i kćerima naše Svete Crkve: blagodat, milost i mir od Boga Oca, i Gospoda našega Isusa Hrista, i Duha Svetoga, uz radosni Božićni pozdrav:
Zaista, velika je tajna pobožnosti: Bog se javi u telu, opravda se u Duhu, pokaza se anđelima, propovedi se neznabošcima, verova se u svetu, vaznese se u slavi (1. Tim 3,16)
Proslavljamo, braćo i sestre, i ove godine Gospodnje dan Hristovog Roždestva, dan u koji je Bog sišao na zemlju, u koji se Jedinorodni Sin Božji ovaplotio od Duha Svetoga i Marije Djeve da bi nas ljude, smrtne i prolazne, obdario životom večnim. Božić je dan u koji je Bog postao čovek, da bi ljudi postali bogovi po blagodati; Božić je dan otkrivanja večne istine o Bogu, čoveku i svetu; Božić je dan u koji se sjedinilo Nebo i Zemlja, u koji je zasijala svetu večna svetlost bogopoznanja; Božić je dan u koji su se ljudi izmirili sa Bogom i poznali da su sinovi Božji – da su svi ljudi braća i večna sabraća, prizvana na uzajamnu ljubav, mirenje i praštanje.
Radosna vest o rođenju Sina Božjeg blagovesti nam najpre dvojednu istinu: istinu o Hristu Bogočoveku, istinitom Bogu i istinitom Čoveku, Sinu čovečjem, jednome i istome Jedinorodnom Sinu Očevom čiji je rod neizraziv i Koji je istovremeno iz carskoga roda Davidova. Tako, po bogonadahnutim rečima Svetog Vladike Žičkog: na Njemu se ispunjavaju obe zapovesti Božje: ko voli Njega, voli savršenog Boga; ko ljubi Njega, ljubi savršenog Čoveka, i u Njemu iskonsku čovečnost, sve ljude i sva stvorenja Božja. Na Božić nam se javljaju, otkrivaju i daruju tri osnovne svetinje ljudskog i sveukupnog postojanja: svetinja oca i očinstva, svetinja majke i materinstva, svetinja deteta i detinjstva. Upravo zato Crkva, pripremajući se za Hristovo Roždestvo, slavi pred Božić: Detince, Materice i Oce. Tako, u Hristu kao Detetu mladom, Bogomladencu, Predvečnom Bogu – kako Mu na Božić pevamo – svako začeće u utrobi majke i svako rođenje zadobija večni smisao; svako novorođeno dete postaje svetinja. Isto tako je svetinja i materinstvo, osveštano bogomaterinstvom Presvete Bogorodice, jer utroba matere ne rađa više decu za smrt i prolaznost: svako rođenje novog deteta posle Hristovog rođenja postaje rođenje za večnost. Tako je time i zemaljsko očinstvo postalo svetinja, zato što su mu koreni u nebeskom očinstvu Boga Oca, Hristovog i našeg večnog Roditelja. Roždestvom Hristovim, dakle, javlja nam se i daruje veličanstvena i neizreciva Tajna nebeske Zajednice Oca i Sina i Svetoga Duha, Jednoga Boga ljubavi u Trojici proslavljanoga. Njime zemni otac, majka i dete postaju ogledalo te nadumne tajne, kao Crkva Božja i kao porodica – Crkva u malome. Jedinstvo sveta i jedinstvo ljudskog roda, jedinstvo i neuništivo zajedništvo utemeljeni su u jedinstvu Božjem i večnoj Zajednici ljubavi Oca i Sina i Duha Svetoga. Stvarajući vidljivi i nevidljivi svet, Bog ga ispunjuje Svojom ljubavlju i priziva na uzrastanje u toj ljubavi i savršenstvu, po meri Božjeg savršenstva, naročito kada se tiče razumnih bića: „Budite vi, dakle, savršeni, kao što je savršen Otac vaš nebeski“ (Mt 5, 48). Tako stvarajući svet, Bog već tada počinje da stvara Crkvu kao zajednicu svega postojećeg. A punoću tog stvaranja i sveukupnog dela Božjeg upravo predstavlja Hristovo Roždestvo – dan u koji se Bog očovečio da bi se čovek i tvorevina obožili. Zato je Crkva Božja, kao telo Hristovo, mesto i zajednica ostvarivanja te punoće, mesto uzrastanja i usavršavanja „dok ne dostignemo svi u jedinstvo vere i poznanja Sina Božjega, u čoveka savršena, u meru rasta punoće Hristove“ (Ef 4,13). Porodica je osnovna ćelija te i takve Crkve Božje, slika Božje trojične ljubavi. Zato Apostol narodâ Pavle, kad govori o svetinji braka, istu upoređuje sa ljubavlju kojom je Hristos zavoleo Crkvu, prinoseći i žrtvujući Sebe za nju, i završava bogonadahnutim rečima: „Tajna je ovo velika, a ja govorim o Hristu i o Crkvi“ (v. Ef 5,25-32). Kada ljudi poriču i zaboravljaju Boga ljubavi, raspada se porodica kao njeno zemno ostvarenje i javljanje – to jest, zajednica muškog i ženskog kao Sveta Tajna ljubavi i rađanja za život večni. Što je manje vere u Boga, što je manje Boga i Božje ljubavi u ljudima, to je sve manje ljubavi u ljudskim odnosima; sve je manje istinske ljubavi u braku, porodici, društvu – to sve više među ljudima i u ljudima caruje lažna ljubav i samoljublje. Ljudsko biće je po prirodi i prizvanju stvoreno za ljubav. A kao što ljudski organizam potrebuje zdravu hranu, to čovek, gubeći pravu ljubav i zdravu hranu, zamenjuje ih surogatima ljubavi i hrane. Takav čovek postaje nesposoban da shvati i prihvati večnu Istinu, Kojoj pevamo na Božić: Roždestvo Tvoje, Hriste Bože naš, obasja svet svetlošću bogopoznanja; još manje može takav čovek da shvati i prihvati reči Boga Koji se javio u telu: „Ja sam hleb živi koji siđe s neba; ako ko jede od ovoga hleba živeće vavek; i hleb koji ću Ja dati Telo je Moje, koje ću Ja dati za život sveta“ (Jn 6, 51). Nije li naše doba ponovo krenulo putem smrti, putem zamenjivanja istine Božje lažju, putem služenja tvari umesto Tvorcu? Zaista, čovek je danas u opasnosti više nego ikada da zameni Boga satanom, lažnim božanstvom i lažnim znanjem, istinsku ljubav onim što Sveti Jovan Bogovidac naziva „pohot telesna, i pohot očiju i nadmenost življenja“ (1. Jn 2, 16). A kada god je čovečanstvo u istoriji kretalo tim putem, neminovno se nalazilo u predvorju svoje katastrofe i pred propašću svoje civilizacije. Naše slavljenje Božića, kao slavljenje Boga ljubavi i istinske čovečje ljubavi, kao i svetinje rađanja za večni život, događa se u vremenu čovekove upotrebe ali i zloupotrebe Božjeg davanja i darova. Ta zloupotreba neminovno izaziva poremećaj osnovnog poretka i pravila življenja, uzrok je zla i mnogih bolesti, ugrožava zdravlje kako čoveka tako i prirode, i dovodi do gubljenja smisla života. Odbacivanje i gaženje drevnih hrišćanskih i svečovečanskih moralnih osnova života, i na njima građenog istinskog ljudskog postojanja i dostojanstva, vodi poremećaju same naše prirode i života. Hristovo Roždestvo poziva na povratak iskonskim moralnim vrednostima, na uzdržanje, na celomudrenost života mladih, na svetinju braka, podvig, post i molitvu. U ovom, dakle, našem vremenu, u kojem je sve na prodaju – naročito svetinja ljubavi i smisla života, Bogomladenac Svojim Roždestvom poziva sve ljude svih vremena na zadobijanje večne božanske ljubavi, besmrtnog zdravlja i punoće života, u zajednici Boga Oca i Sina i Duha Svetoga, Jednog Boga u Trojici slavljenoga. I ovoga Božića smo zajedno sa svojom braćom i sestrama na Kosovu i Metohiji, i poručujemo im da ostanu i da žive sa svojim svetinjama. Molitveno se sećamo i našeg brata i saslužitelja, Arhiepiskopa ohridskog i mitropolita skopskog Jovana, koji u tamnici nepravedno izdržava kaznu samo zato što se opredelio za jedinstvo Jedne, Svete, Saborne i Apostolske Crkve. Takođe se molitveno sećamo i svih onih koji bilo gde nevino pate i stradaju. Molimo se novorođenom Hristu da u godini koja dolazi bude manje nemira a više mira, manje mržnje a više ljubavi, manje nesloge a više sloge, i prizivamo blagoslov Božji na vas, deco naša duhovna, ma gde da ste u svetu, da u miru i ljubavi sa Bogom i ljudima proslavite Božić, pozdravljajući jedni druge radosnim i drevnim pozdravom:
Mir Božji – Hristos se rodi! Vaistinu se rodi! Blagoslovena nova 2015. godina!
Dano u Patrijaršiji srpskoj u Beogradu, o Božiću 2014. godine.
Vaši molitvenici pred Bogomladencem Hristom: Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski IRINEJ Mitropolit crnogorsko-primorski AMFILOHIJE Mitropolit dabrobosanski NIKOLAJ Mitropolit zagrebačko-ljubljanski PORFIRIJE Episkop šabački LAVRENTIJE Episkop sremski VASILIJE Episkop banjalučki JEFREM Episkop budimski LUKIJAN Episkop kanadski GEORGIJE Episkop banatski NIKANOR Episkop novogračaničko-srednjezapadnoamerički LONGIN Episkop istočnoamerički MITROFAN Episkop bački IRINEJ Episkop britansko-skandinavski DOSITEJ Episkop zvorničko-tuzlanski HRIZOSTOM Episkop osečko-poljski i baranjski LUKIJAN Episkop zapadnoevropski LUKA Episkop žički JUSTIN Episkop vranjski PAHOMIJE Episkop šumadijski JOVAN Episkop braničevski IGNjATIJE Episkop mileševski FILARET Episkop dalmatinski FOTIJE Episkop bihaćko-petrovački ATANASIJE Episkop budimljansko-nikšićki JOANIKIJE Episkop zahumsko-hercegovački GRIGORIJE Episkop valjevski MILUTIN Episkop raško-prizrenski TEODOSIJE Episkop niški JOVAN Episkop zapadnoamerički MAKSIM Episkop gornjokarlovački GERASIM Episkop australijsko-novozelandski IRINEJ Episkop kruševački DAVID Episkop slavonski JOVAN Episkop austrijsko-švajcarski ANDREJ Episkop srednjoevropski SERGIJE Episkop timočki ILARION Episkop umirovljeni zvorničko-tuzlanski VASILIJE Episkop umirovljeni zahumsko-hercegovački ATANASIJE Episkop umirovljeni srednjoevropski KONSTANTIN Episkop umirovljeni slavonski SAVA Vikarni Episkop moravički ANTONIJE Vikarni Episkop toplički ARSENIJE Vikarni Episkop jegarski JERONIM OHRIDSKA ARHIEPISKOPIJA Arhiepiskop ohridski i Mitropolit skopski JOVAN Episkop pološko-kumanovski JOAKIM Episkop bregalnički MARKO Vikarni episkop stobijski DAVID
preuzeto sa: www.spc.rs
U nedelju Otaca (4.1.2015.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Litugiju uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je naglasio da se nalazimo u periodu Božića – praznika koji nam otkriva tajnu spasenja. Bog postaje čovek u Hristu da bi nas ljude obožio i izmirio sa Bogom i bližnjima. Pored toga Episkop Fotije je pozvao sabrane vernike da u toku čitave božićne nedelje dolaze u sveti hram, kako bi učestvovali u bogosluženjima i tako pokazali vernost svojoj Crkvi i svome pravoslavnom Predanju.
Posle Svete Liturgije održan je pomen svim ktitorima i priložnicima svetog hrama u Imotskom, kao i svima upokojenima.
Potom je pripremljena trpeza ljubavi za sve goste i sveštenstvo u prostorijama CO Imotski trudom nadležnog sveštenika o. Dragana Mihajlovića.
U ponedeljak (29.12.2014.)god, Episkop Fotije je u prisustvu protođakona Dajana Trifunovića, đakona Milenka Lošića i monaha Dositeja (Jovića) posetio C.O. Split i upoznao se sa životom i radom ove Crkvene opštine Eparhije dalmatinske.
Pored radnog i pastirskog dela ove pastve Episkop Fotije je doneo iz Šibenika kopiju čuvene Svetogorske ikone Presvete Bogorodice „Starice“ koju su Crkvenoj opštini priložili pravoslavni Rusi iz Moskve Roman i Ksenija Borodah. Ovom prilikom im srdačno na ovome bescendaru blagodarimo, neka ih Presveta Bogorodica čuva i štiti kao i naš narod u Splitu i čitavoj Eparhiji dalmatinskoj.
Episkop Fotije se posebno interesovao kako teku pripreme za dovršetak hrama sv. Save, koji više od 75 godina čeka da bude dovršen.
Daj Bože, molitvama svetog oca Save Srpskog!
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na praznik Nedelje svetih praotaca (28.12.2015.) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki. Uz sasluženje sveštenstva i sveštenomonaštva Eparhije dalmatinske i prisutne vernike ovaj praznik je obeležen u molitvi i smirenju. Čitanjem iz Svetog Jevanđelja po Luki poslata je poruka skromnosti koja jednako važi za sve, za bogate kao i za sirote, za sveštenstvo kao za narod.
Kao što jevanđeljska priča o velikoj gozbi poučava, nije dovoljno samo se deklarativno odazvati na Božji poziv, već se treba toga poziva i držati. Kako su oni pozvani na večeru kod čoveka iz jevanđeljske pripovesti svi od reda prihvatili poziv domaćina, a onda našli izgovor da na večeru ne dođu, tako se mnogi pred Bogom izgovaraju, a nazivaju se vernicima, jer nisu spremni živeti kroz veru koju su rečima prihvatili. »Mnogo je zvanih, a malo izabranih«, propoveda se u Jevanđelju koje nam poručuje da budemo među izabranima, trudeći se svakoga dana svoga života da na ovaj najvažniji poziv dostojno odgovorimo.
Na dan Svetog Spiridona Trimituskog (25.12.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju na hramovnoj slavi u Skradinu, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o Svetom Spiridonu, naglasivši da je Sveti Spiridon primer podvižnika i sveštenoslužitelja, koji je zbog svoje prostodušnosti i čistote srca zadobio dar čudotvorstva. Pored toga Episkop Fotije je zahvalio svima koji pomažu obnovu Crkve Svetog Spiridona u Skradinu, jedne velike i divne svetinje Srpske pravoslavne Crkve – Eparhije dalmatinske.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i potom je priređena trpeza ljubavi za sveštenstvo i narod u prostorijama CO Skradin trudom nadležnog sveštenika o. Save Milankovića.
U Nedelju 28. Po Duhovima (21.12.2014.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku.Episkopu Fotiju su sasluživali protojerej Milorad Đurđević i protođakon Dajan Trifunović.
Na kraju Svete Liturgije, Episkop Fotije je poučio sabrani narod tumačeći jevanđelsku priču o Iscjeljenju desetorice gubavih.Gospod je iscjelio svu desetoricu, ali samo jedan se vratio da zablagodari Gospodu,onaj od koga se najmanje očekivalo,jer je bio samarjanin i nije ništa znao o vjeri jer je bio neznabožac.Slično je i u priči o Milostivom samarjaninu gdje se govori o čovjeku od koga smo najmanje očekivalo da učini dobro i upravo on ga je učinio.Tako i mi danas treba da blagodarimo Bogu za sva dobra koja nam daje, a to ćemo najbolje pokazati dolazeći na Svetu Liturgiju koja i jeste naš najviši izraz blagodarenja Bogu, i u kojoj nam Bog daruje samoga sebe kroz pričešće Tijelom i Krvlju Njegovom.To je vrhunac i izraz svake ljubavi i svakog blagodarenja i svakog uzdarja.
Na praznik svetog Nikolaja Mirlikijskog (19.12.2014.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragoviću uz sasluženje manastirskog bratstva. sveti otac Nikolaj je bio isposnik, čudotvorac i milostivi pastir i nije čudo da je jedan od najvećih i najpoštovanijih svetitelja u pravoslavlju.
Ovaj slavni svetitelj rođen je u gradu Patari u Likiji kao jedinac sin bogatih i uglednih roditelja, koji su ga kao dar od Boga posvetili Bogu. Svoj duhovni život započeo je u manastiru "Novi Sion" kod svog strica, svetog Nikolaja episkopa patarskog. Po smrti roditelja, vođen čudesnim nebeskim glasom, krenuo je u narod da širi vjeru, pravdu i milosrđe. Ubrzo posle toga postao je arhiepiskop mirlikijski te je u vreme progona hrišćana, pod carevima Dioklecijanom i Maksimijanom, bačen u tamnicu ali je i tamo nastavljao svoje propovjedi. Prisustvovao je Prvom vaseljenskom saboru u Nikeji, i tu, u borbi za istinu udario je jeretika Arija zbog čega je odstranjen sa Sabora i od arhijerejske službe. Čudesnim javljanjem Gospoda Hrista i Presvete Bogorodice nekolicini prvih arhijereja, vraćen je ovaj pravdoljubivi svetitelj na Sabor i u službu. Još za života ljudi su ga smatrali svetiteljem i prizivali u pomoć u mukama i nevoljama, a on je samom svojom pojavom donosio utehu, tišinu i dobru volju među ljude. U starosti kratko je bolovao i upokojio se 343. godine. Posle Svete Liturgije Episkop Fotije je prerezao slavski kolač u spomen svetoga Nikolaja, koga kao svoju Krsnu slavu praznuje i sadašnji dragovićki iguman Varsonufije (Rašković).
I mnogi drugi hramovi u Eparhiji dalmatinskoj proslavljaju Svetog oca Nikolaja , pa je svečano bilo i u Kistanjama, Vrlici i u Vrbniku.
U nedjelju 27. po Duhovima (14.12.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Danas naša Sveta pravoslavna Crkva proslavlja spomen Svetog proroka Nauma, koji je bio iz plemena Simeonova, iz mesta Elkoša, s one strane Jordana. Živeo je na 700 godina pre Hrista. Na 200 godina poslijee proroka Jone prorekao je propast Nineviji. Od propovjedi Jonine Ninevljani bijahu se pokajali, zbog čega ih Bog poštedi i ne pogubi. No vremenom oni zaboraviše milost Božju i ponovo se pokvariše. Prorok Naum proreče im propast. Pa kako ne bi pokajanja, ne bi ni poštede. Od zemljotresa, poplave i ognja propade sav grad, tako da mu se više ni mjesto ne raspoznavaše. Sveti Naum požive 45 godina i upokoji se u Gospodu ostavivši malu knjigu svojih istinitih proročanstava.
Nakon Svete Liturgije za sve goste priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
U srijedu, 10. decembra 2014. godine u prostorijama SKD Prosvjeta u Zagrebu predstavljena je knjiga mr Branka Čolovića Manastir Dragović. Ovom prilikom, o knjizi su govorili Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit zagrebačko-ljubljanski Gospodin dr Porfirije, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije, Gospodin Čedomir Višnjić, dr Dragan Damjanović sa Filosofskog fakulteta u Zagrebu i sam autor.
Interesovanje za predstavljanje ove knjige, iz koje se iščitava ne samo istorija ove dalmatinske svetinje, već sažima povijest pravoslavlja u Dalmaciji od XIV vijeka do naših dana, bilo je veliko. Među mnogobrojnom publikom, promociji su prisustvovali Njegovo Preosveštenstvo Episkop gornjokarlovački Gospodin Gerasim, otpravnica poslova Ambasade Republike Srbije u Zagrebu gospođa Bosa Prodanović i prof. dr Milorad Pupovac.
Uvodnu riječ uputio je gospodin Čedomir Višnjić, predsjednik Prosvjete koji je najsrdačnije pozdravio uvažene goste i promotore knjige istakavši da je dolazak trojice arhijereja Srpske Pravoslavne Crkve među najvećim događajima istorije susreta u Prosvjetinom zdanju u Zagrebu.
Napravivši istorijski presjek od osnivanja Manastira 1395. godine, nakon Kosovske bitke i potiskivanja pravoslavnih Srba iz Bosne, pa do polovine XX vijeka i najvećeg stradanja ovog Manastira koji je potpuno potopljen 1954. godine kada je donesena odluka da se sagradi hidroelektrana Peruča i ugrozi Manastir, ali i o aktuelnom stanju, govorio je Episkop dalmatinski Fotije. Uz Manastir, u XVIII i XIX vijeku niču još dvije crkve, Svetog Jovana i Svete Petke, ostaci kojih se mogu vidjeti čak i danas kada se voda u jezeru povuče. Manastir Dragović je bio jedan od najbogatijih manasira u Dalmaciji. Pred sobom je imao plodnu dolinu, koja je danas potopljena jezerom, koju je naseljavalo desetak srpskih sela. Među Srbima, ta su se sela nazivala »Mala Šumadija«, podsjetio je Episkop Fotije.
Potom se okupljenima obratio Mitropolit Porfirije, govoreći najprije o samom autoru, prisjetivši se zajedničkih studentskih dana i poznanstva koje seže u rane osamdesete godine prošlog vijeka. Mitropolit Porfirije je ukazao na riječi velikog Dostojevskog, koji je govoreći o istoriji Rusije, rekao da će spasenje Rusije doći iz ruskih Manastira. Slično misli i Sveti Justin ćelijski kada govori da barometar duhovnog zdravlja jednog naroda jeste broj monaha u tom narodu. Manastir Dragović u Dalmaciji, u Hrvatskoj, u Srbiji, u svijetu, upravo svojim upornim postojanjem, seleći se sa mjesta na mjesto, rušen i opet podizan, je značajan zato što postoji, što nam je utjeha, putokaz, smjernica, inspiracija i podsjetnik. Ovoga mora biti svjestan naš narod, ma gdje se nalazio, posebno na Kosovu i na našim prostorima. Moramo se sabirati, sabirati u duhu, u temelju koji je čvrst, koji je jak. Ako se budemo sabirali oko bilo kakve ideje koja je prolazna i mi ćemo biti prolazni i sve kratkotrajniji. Moramo se sabirati u onome što je ovaj narod čuvalo na ovim prostorima i kad nije bilo njegove države i granica. To su upravo bile svetinje, među njima i manastir Dragović. Mitropolit je čestitao na objavljenom djelu i poželio da g. Čolović, završavajući posao u Dalmaciji, izađe iz njenih prostora i obradi i druge manastire i svetinje na teritoriji Hrvatske. To je njegovo svojevrsno služenje Bogu i narodu, umnožavanje talenta i doprinos svome spasenju.
Branko vrlo smišljeno strukturiše svoje djelo. Počinje od analize geografskog položaja Manastira, koja se nažalost pokazala nesretna, prelazi potom na povijest Manastira, igumana i monaštva. Nastavlja sa baštinom, onim što je u žiži njegovog interesovanja. Obuhvata arhitekturu, slikarsku opremu i završava sa bogatom manastirskom riznicom, naglasio je dr Dragan Damjanović, profesor na Filosofskom fakultetu u Zagrebu i recezent knjige.
Na završetku, obratio se sam autor istakavši ličnu blagodarnost na pohvalama poštovanih uvodničara, iznoseći svoje uvjerenje da će se Manastir Dragović nastojanjem Njegovog Preosveštenstva Episkopa Fotija i svekolike Crkve Pravoslavne obnoviti i zaživjeti ulogom koju je imao kroz istoriju.
Manastiri Krka, Krupa i Dragović su triptih Pravoslavlja u Dalmaciji. Tri svetinje koje su kroz istoriju sačuvale i danas čuvaju Pravoslavlje i srpstvo u Dalmaciji, našu nacionalnu svijest, pismo i kulturu.
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org
U nedelju 26. po Duhovima (07.12.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je, uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Drnišu.
Episkop Fotije obratio se prisutnim vernicima izrazivši veliku radost zbog ovakvog okupljanja u crkvi Uspenja Presvete Bogorodice koja je u svojoj dugoj istoriji više puta obnavljana, pa čak i iznova građena, ali je uvek ostala važan centar pravoslavlja u Dalmaciji. Hramu koji čuva čudotvornu ikonu Bogorodice drniške i danas je potrebna obnova i pomoć, kao što je potrebna i svima onima koja je nevolja naterala da napuste svoje domove, pa je tako naša misija kako obnova hramova, tako i obezbeđivanje uslova za povratak srpskog naroda na područje Dalmacije i što boljih uslova života za one koji su se već vratili, rekao je Episkop Fotije. On nas je pozvao da se poučimo iz jevanđeljskog predanja o bogatašu i ubogom Lazaru, te da se ne predajemo iskušenju oholosti, jer samo kroz milosrđe i brigu o bližnjem svom možemo se starati o svojoj duši koja je uistinu naše najveće bogatstvo. Primere možemo naći u životima svetitelja koji se na današnji dan proslavljaju, Svete velikomučenice Ekaterine Sinajske i Svetog velikomučenika Merkurija, koji su u Hristu videli najveću slavu i bogatstvo, te ga se nisu hteli odreći ni na najvećim mukama, pa su za Njega i postradali, jer su znali da je istinska mudrost reč Božija, zaključio je Episkop Fotije.
Nakon Svete Liturgije Episkop Fotije je osveštao parohijski dom u kome je priređena trpeza ljubavi za sve prisutne.
Na praznik Vavedenja Presvete Bogorodice (04.12.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krupi, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač, jer je manastirska kapela posvećena Vavedenju Presvete Bogorodice.
Potom je za sve goste priređena trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji trudom i nastojanjem igumana manastira Krupe Gavrila ( Stevanovića).
Ovaj praznik je posvećen Presvetoj Bogorodici koju su u dobi od tri godine njeni roditelji, sveti Joakim i Ana, doveli iz Nazareta u Jerusalim, da je predaju Bogu u hram kako su ranije i obećali. Bila je to svečana povorka Joakimovih i Aninih srodnika: napred su išle djevice sa upaljenim svećama, pa onda Presveta Djeva svečano odjevena i ukrašena, između svoje majke i oca, a iza njih ostali srodnici i prijatelji. Na ulazu u hram Djevu je sačekao prvosveštenik Zaharija, otac Jovana Preteče, i uveo je ne samo u hram nego i u Svetinju nad Svetinjama, u najsvetije mesto hrama iza druge zavese gdje ulaze samo arhijereji i to jednom godišnje. Roditelji su tada prineli žrtvu Bogu, primili blagoslov od sveštenika i vratili se kući, a Presveta Djeva ostala je u hramu. Tu je boravila devet godina i roditelji su je često posećivali. Kada su oni umrli Djevu Mariju su sa dvanaest godina dali Josifu, njenom srodniku u Nazaretu da, pod vidom obručnice, živi u djevstvenosti iako to nije bio običaj u Izrailju. Presveta Djeva Marija je bila prva doživotno zavještana devojka, a kasnije su je slijedile mnoge hiljade devojaka i mladića.
Naša religija je religija nad religijama, bogootkrivena religija; prava, istinita religija. Druge religije su ljudske, prazne, ne poznaju veličinu Trojičnoga Boga. Ne znaju da je cilj i naznačenje našega postojanja da postanemo bogovi po blagodati, da se upodobimo Trojičnome Bogu, da postanemo jedno sa Njim i međusobno. Ove stvari druge religije ne znaju. Krajnji cilj naše religije jeste ostvarenje Hristovih reči: ...Da budu jedno. Time se dovršava delo Hristovo. Naša religija jeste ljubav, eros, oduševljenje, sveta i blagodatna »ludost«, čežnja za Božanstvom. Sve se to nalazi u nama. Sticanje svega toga zahtev je naših duša.
Za mnoge ljude, međutim, religija je borba, agonija i nemir. Zato mnogi smatraju »religiozne« ljude za nesrećnike jer vide u kakvoj se mizeriji nalaze. A i jeste tako. Jer, ako čovek ne shvati i ne doživi dubinu religije, onda religija postaje bolest, i to strašna bolest, tako strašna da čovek gubi kontrolu nad svojim postupcima i postaje bezvoljan i nemoćan, ispunjen agonijom i nemirom, tako da njime rukovodi zli duh. Takav čovek vrši metanije, plače, viče, tobože se smirava, a sve to smirenje je ustvari satansko dejstvo. Neki takvi ljudi doživljavaju religiju kao neku vrstu pakla. U crkvi metanišu, krste se, govore: »Mi smo grešni i nedostojni«, a čim iziđu iz crkve, počinju da psuju i hule na svetinju ako ih neko makar malo uvredi. Potpuno je očevidno da je na delu demon.
Hrišćanska religija, u stvarnosti, menja čoveka i isceljuje ga. No, glavni preduslov da čovek uoči i raspozna istinu jeste smirenje. Egoizam ili samoljublje pomračuje čovekov um, smućuje ga i odvodi u zabludu, u jeres. Veoma je važno za čoveka da pojmi istinu.
Nekada, u davnini, ljudi su živeli u primitivnom stanju: nisu imali ni kuće ni bilo šta drugo. Sklanjali su se u pećine bez prozora, a i ulaz u pećinu bi zatvarali pomoću kamenja i granja da ne prodire vetar. Nisu shvatali da napolju caruje život, kiseonik. U pećini čovek propada, razboljeva se, upropašćuje se, dok se napolju oživotvorava. Možeš li da razumeš istinu? Tada si na suncu, na svetlosti. Vidiš svu veličinu Božjega sveta. U protivnom, zatvoren si u mračnu pećinu. Imamo svetlost i tamu. Šta je od toga dvoga bolje? Šta je bolje: da si blag, smiren, spokojan, da u tebi vlada ljubav, ili da si nervozan, mrzovoljan, i da se sa svima prepireš? Svakako, uzvišenija je ljubav. Naša religija sadrži u sebi sva ova dobra. Ona jeste istina. Ali mnogi zastranjuju u nešto drugo.
Oni koji odriču ovu istinu duševno su bolesni. Oni su nalik na bolesnu decu – na onu decu koja ili su ostala bez roditelja, ili su im se roditelji razveli, ili su proveli vek u svađi, pa su im deca postala neprilagodiva, asocijalna. U jeresi i sekte odlaze svi duhovno zbunjeni i smušeni, svi poremećeni. To su poremećena deca poremećenih roditelja. No, svi ti smušeni, neuravnoteženi i neprilagodivi ljudi imaju u sebi hrabrost i upornost, te postižu mnogo toga.
Normalne i mirne ljude potčinjavaju sebi pošto vrše uticaj i na druge sebi slične, a nadmoćni su i u svetu jer su većina i nalaze sebi pristalice. Postoje i drugi koji, doduše, ne poriču istinu, ali su i oni poremećeni i duševno bolesni.
Greh utiče da čovek postane duševno poremećen. Ta neuravnoteženost ničim se ne može odstraniti. Samo uz pomoć svetlosti Hristove dolazi do razrešenja. Prvi pokret čini Hristos: »Hodite k meni svi koji ste umorni i natovareni i ja ću vas odmoriti« (Mat. 11, 28). Zatim mi, ljudi, prihvatamo ovu svetlost svojom slobodnom voljom, koju izražavamo kroz ljubav prema Njemu, kroz molitvu, kroz učešće u životu Crkve, kroz učešće u svetim Tajnama.
Često ni trud, ni metanije ili zemni pokloni, ni osenjivanje sebe znakom krsta ne privlače blagodat Božju. Tu postoje određene tajne. Najbitnije jeste to da izbegavaš formu, a držiš se suštine. Što god da činiš, čini iz ljubavi.
Ljubav je vazda spremna na žrtvu. Ako nešto činiš kao da je to za tebe kuluk, duša ti se buni i reaguje protiv toga. Ljubav privlači blagodat Božju. Kada siđe blagodat, samim tim silaze blagodatni darovi Svetoga Duha: »A plod Duha jeste: ljubav, radost, mir, dugotrpljenje, blagost, dobrota, vera, krotost, uzdržanje. Za takve nema zakona« (Gal. 5,22-23). Ovo su svojstva što treba da ih ima duša koja je zdrava u Hristu.
Sjedinjen sa Hristom, čovek postaje blagodatan i na taj način živi iznad zla. Zlo za njega ne postoji.
Postoji samo dobro, samo Bog. U ovom slučaju zlo ne može da postoji.
Drugim rečima, ako je tu svetlost, ne može na istom mestu postojati mrak. Niti čoveka može da obuzme tama ako on u sebi ima svetlost.
Život i pouke starca
Porfirija Kavsokalivita,
Beseda, Novi Sad 2005. god.
U nedelju 25. po Duhovima (30.11.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Smilčiću. U hramu Svetog Arhangela Mihaila okupio se ovom prigodom veliki broj vernika kako bi svojim prisustvom zablagodarili Gospodu i pomolili se za dobro svih ljudi, a pogotovo svih pravoslavnih vernika i povratnika širom dalmatinske Eparhije.
Episkop Fotije obratio se prisutnima rekavši da nikada nije bilo lako biti pravoslavni vernik na ovim prostorima, pa nije ni danas, ali da uz Božiju pomoć, trud i saradnju sa svojim sveštenicima možemo učiniti mnogo. Pohvalivši dobročinitelje koji su pomogli obnovu hrama u Smilčiću on je istakao da je jedna od najvažnijih misija svih članova Eparhije dalmatinske obnova naših svetinja, te da je od presudnog značaja opstanak bogoslovije u manastiru Krki, kao i manastira širom Eparhije. Episkop Fotije govorio je o pouci današnje liturgije koja se ogleda u jevanđeljskoj priči o milostivom Samarjaninu, a koju su prisutni imali priliku da čuju, jer ona najbolje objašnjava šta je to što Bog želi od svakoga od nas. Pomoći bližnjem svom je univerzalna obaveza svakog čoveka, a česti su izgovori da ne znamo ko su nam bližnji. Zato nije dobro pomoći samo svom rođaku, prijatelju ili onome koji je nekada ranije nama pomogao, nego pomoći svakome kome je to potrebno, jer je svaki čovek stvorenje Božije, napravljen prema liku Njegovom i ljubav prema Bogu treba pokazati kroz brigu o bližnjem svom, rekao je Episkop Fotije.
1. Da li odluka Mletaka iz 17 veka kojom se pravoslavnima sa područja Mletačke države zabranjuje da opšte sa pravoslavnima iz Turske (Srbije) i Rusije, i ograničavanje boravak sveštenstva na teritoriji Dalmacije govori da su važnost održavanja veze eparhije Dalmatinske sa maticom, i Rusijom, prepoznali još Mleci? Koliko su ove veze bitne?
To je jedan fenomen, koji prati našu mučeničku Eparhiju dalmatinsku kroz čitavu dosadašnju istoriju. Nije čudo što su našom eparhijom upravljali mitropoliti iz drugih oblasti: mitropoliti dabrobosanski iz manastira Rmnja ili karlovački mitropoliti iz Sremskih Karlovaca, a dugo vremena i Episkopi filadelfijski iz Mletaka. Tek 1702. godine Episkop Nikodim (Busović) dobija titulu dalmatinski tj. dalmatinsko-krčki. On je takođe imao sedište na teritoriji Eparhije dalmatinske.
Raznim svetskim i crkvenim silama prosto nije odgovaralo da Srbi imaju svoga dalmatinskog Episkopa, svoga pastira koji će ih duhovno rukovoditi i čuvati u pravoslavnoj veri, a koji će istovremeno i živeti tu sa njima.
Pored toga, episkopima dalmatinskim bi se često zameralo to ako su oni u dobrim, jakim vezama sa maticom Srbijom i pravoslavnom Rusijom. To je zaista teško razumeti, jer šta ima logičnije i prirodnije od toga? Da to, međutim, mnogi nisu videli tako, pokazuje i primer velikog Episkopa dalmatinskog Nikodima Milaša (1845-1915), koji početkom Prvog svetskog rata od strane Austro-ugarske biva proglašen veleizdajnikom, navodno zbog dobrih odnosa sa Srbijom, a posebno sa Rusijom. Austro-ugarski špijuni su opljačkali njegov stan u Dubrovniku, a mnogobrojne neobjavljene spise odneli. To će doprineti njegovom brzom upokojenju.
Naravno, bilo je i mnogih sličnih primera. Jednostavno, cilj je bio da pravoslavni Srbi u Dalmaciji budu i ostanu bez svojih pastira, kako bi lakše postali žrtve raznih projekata, koji su išli u pravcu njihovog pokrštavanja i promene nacionalnog identiteta.
2. Šta znači Crkva bez naroda?
Crkva bez naroda ne postoji, bolje rečeno, Crkva i postoji kao Narod Božiji. Tako je bilo u vreme Starog Zaveta, tako je i danas u Novom Zavetu. Novi Zavet je osnovao Gospod Isus Hristos svojom krsnom žrtvom na Golgoti, ali i svojim Vaskrsenjem iz mrtvih i u tu zajednicu Novog Zaveta – Crkvu, pozvani su da uđu svi narodi na zemlji. Ne više samo jedan narod, kako je to bilo u Starom Zavetu, već svi narodi.
Mi Srbi smo postali članovi Crkve u vreme svete braće Kirila i Metodija (9. vek), a njihovo delo je konačno dovršeno u vreme svetoga Save (12-13 vek). Već od svetoga Save biti Srbin, značilo je biti pravoslavan, tj. kršten čovek, hrišćanin. Crkva, dakle, nije bila nikakva nadinstitucija – elita, već zajednica krštenog naroda, koja se sabira oko svoje Crkve i bogosluženja. To zajedništvo Crkve i naroda nas je očuvalo u vreme turskog ropstva, ali i u vreme bogobornog komunizma. Ono nas čuva i danas.
3. Odluku o zabrani služenja pomena na mestu crkve u Glini donelo je mješovoto veće. Da li ova odluka pokazuje u kojoj meri je moguć suživot?
Da, svi smo iznenađeni tom odlukom, ali se nadamo da ona nije konačna. Gde uostalom obeležavati pomene postradalima, ako ne na mestu njihovog mučeništva? I kod nas u Dalmaciji ima puno mesta gde su Srbi stradali od Drugog svetskog rata, pa sve do danas, ali mi ne možemo ta mesta dostojanstveno obeležiti. Na mnogim od tih mesta nije moguće ni krst, niti ploču sa imenima postradalih postaviti.
Primer za to su nedavni događaji na Pagu, gde su ploče sa imenima postradalih bile razbijene odmah nakon što su postavljene. Da ne pominjemo rudnike oko Drniša i razne Golubnjače, gde ni do dana današnjega nema nikakvih hrišćanskih obeležja.
Svi ovi pomenuti primeri pokazuju da su sloboda i demokratija nešto što se ostvaruje i da su to ideali koji često izmiču ljudskoj svakodnevnici, iako se o njima neprestano govori.
4. Da li je eparhiju podjednako bitan verski i nacionalni rad, jer čini se da Crkva jedina u ovakvim okolnostima može očuvati biće srpskog naroda?
To je nešto neodvojivo. Prvenstvena misija Crkve je da jedan narod učini narodom Božijim, tj. da ga privede Bogu i Carstvu nebeskom, a to se dešava kroz Svete tajne Crkve i kroz služenje Svete Liturgije. Neko od Svetih otaca je rekao da je onaj čovek koji nije nedeljom u crkvi, još uvek daleko od Boga. Ko je daleko od Boga, on je istovremeno udaljen i od drugog čoveka – bližnjeg. To je prosto duhovni zakon.
Mi Srbi bi trebalo ponovo da postanemo liturgijski, crkveni narod i da živimo u bogosluženju. Tada bi zadobili, vratili i unutrašnje i nacionalno jedinstvo. Drugačije smo u iskušenju da se potpuno udaljimo jedni od drugih do te mere, da nas čak i zajedničke reke i planine mogu podeliti. Otuda priče o prekodrinskim Srbima, crnogorcima, itd.
Bez bogosluženja, susjedi u jednom selu postanu stranci, kao i stanari u jednoj gradskoj četvrti. Jednostavno, narod koji se udalji od bogosluženja i zajednice sa Bogom, neminovno kreće putem individualizma i samodovoljnosti. To je tragičnii put koji vodi u nacionalno razjedinjavanje i unutrašnju destrukciju.
5. Čini se da je kroz sva iskušenja kroz koja je prošao srpski narod u Hrvatskoj, počev od Drugog svetskog rata, Oluje, brisanja identiteta, prevarenih nada, bilo teško sačuvati ga od nacionalnog i verskog preobraćenja. Da li je i danas vidljiv prelazak pravoslavnih u katolike?
Sve što ste pomenuli čini deo golgote našeg naroda i u Dalmaciji – u Drugom svetskom ratu bezbrojne žrtve, pogotovo u vreme tzv. NDH, a u novije vreme progoni i zatiranja svake vrste. Iz perioda Drugog svetskog rata poznata su masovna nasilna pokrštavanja, a u novije vreme ona su bila pojedinačna, najviše u velikim gradovima, pogotovo u tzv. mešanim brakovima.
Koliko nam je poznato, danas toga više nema, ili je pokrštavanje svedeno na minimum. Teško je govoriti o tajnama vere, jer su one uvek povezane sa slobodom i žrtvom. Mi smo kao Crkva prvenstveno pozvani da vaspitavamo i čuvamo narod u Pravoslavlju, ali je to dosta teško sa onima koji su se iz ovog ili onog razloga, od Drugog svetskog rata već udaljili od Crkve, a Srbi su po nacionalnosti. Njih prosto ne nalazimo načina da oslovimo i ponovo ih privedemo i vratimo Crkvi. Ti ljudi zbog toga veoma često postaju žrtve i u iskušenju su da izgube svoj duhovni i nacionalni identitet, a da toga često nisu ni svesni.
6. Recite nam više o značaju Dalmacije kao ranohrišćanske eparhije? Da li je biti vladika u eparhiji kakva je Dalmatinska izazov ili teškoća?
I jedno i drugo. Episkopi imaju apostolsku službu, njihova služba je bila da svedoče svetu da je Isus Hristos Sin Božiji, Koji je vaskrsao iz mrtvih i darovao nam život večni. To treba i mi danas da činimo. Prvenstveno to. Naravno, postoji i zemaljska dimenzija našeg služenja, a to je »nošenje krsta«, tj. borba sa realnim životnim problemima. Kod nas u Dalmaciji to su: obnova crkava i manastira, briga o sveštenstvu, o narodu, o našoj deci koja treba da uče pravoslavnu veronauku, o ćirilici, itd.
Ovde se na svakom koraku još uvek osećaju posledice rata u mnogim sferama života. Sve je to potrebno lečiti i isceljivati. To nije lako, ali je blagosloveno. Kao Episkop u Dalmaciji imao sam i imam priliku da se susretnem sa »biblijskom sirotinjom« – našim ljudima povratnicima, koji žive veoma, veoma skromno. Treba i njihov krst nositi i pomagati im u nevolji, a to nije moguće bez vere i pomoći Božije. Naravno, i pomoći matične države Srbije, a ako neće zvučati utopijski, i pomoći velike pravoslavne Rusije. Sve nam je to potrebno da bismo opstali u Dalmaciji.
7. Kada pozivate Srbe da se vrate na svoja ognjišta koje argumente potežete, i sa kojim se sve iskušenjima nose povratnici?
Mi se kao Crkva prvenstveno brinemo da sačuvamo naš narod u veri i obnovimo pravoslavne svetinje u Dalmaciji. Naravno, da se i molimo za povratak i trajni opstanak našeg naroda na prostorima Eparhije dalmatinske. Ovde je do rata 1991-1995. godine, živelo preko sto hiljada Srba, a danas ih je, po poslednjem popisu iz 2011. godine, oko 25 hiljada. Znači, to je jedna četvrtina predratnog stanovništva i to su većinom stariji ljudi.
Preko leta je, hvala Bogu, drugačije, jer i mlađi ljudi sa ovih prostora dođu u posetu svojim roditeljima i tako obiđu svoje kuće i zemlju. Treba doći na Preobraženje u manastir Krku i videti na hiljade ljudi okupljenih na ovaj najveći dalmatinski sabor. Mnogi kažu da toliko naroda oko Preobraženja ni pre rata nije dolazilo u manastir Krku. Naravno, mi bismo se radovali kada bi oni ostali i da žive ovde u Hrvatskoj, ali su za to potrebni politički i ekonomski preduslovi.
8. Pokušaji retuširanja istorije došli su dotle da je hrvatska istoriografija počela da prisvaja naše svetinje i običaje. Kakav odgovor sa naše strane treba da usledi?
To je jedna mučna tema. Prosto se ima osećaj da sve treba da postane starohrvatsko i nesrpsko, a realnost kaže drugačije. Zbog te opasnosti, mi u našim crkvenim opštinama i manastirima čuvamo dokumente, kako iz katastra tako i iz suda, koji potvrđuju da su crkveni objekti i naše vlasništvo. Ima, na žalost, slučajeva da se i to pokušava negirati.
Pored dokumentacije, najbolji čuvar dalmatinskih svetinja je naš mučenički narod. U mnogim selima u Dalmaciji pravoslavne crkve su bile provaljene i devastirane. Nismo ih mogli ni zatvoriti, ni sačuvati, sve dok se neko od ljudi nije vratio u to selo i počeo danonoćno čuvati tu svetinju. I to je dokaz da su Crkva i naš narod jedno. Mi se zaista nadamo i molimo Bogu da će pravoslavni Srbi u Dalmaciji opstati, jer smo dali tako velike ljude, kao što su Episkop Nikodim (Milaš), pisac čuvene »Pravoslavne Dalmacije«, književnici Simo Matavulj i Vladan Desnica, nacionalni radnik Savo Bjelanović, pesnik Mirko Korolija, kao i pisac »Golubnjače« Jovan Radulović. Ako ne zaboravimo te svoje velikane i njihovo delo, imamo šanse da opstanemo i sačuvamo svoj duhovni i nacionalni identitet u Dalmaciji, jer se sve vredno čuva ljubavlju i žrtvom. To je za nas Srbe Kosovski zavet. Tako je bilo i tako će biti i ubuduće.
razgovarala: Nataša Jovanović
Pečat, 14. 11. 2014. god.
Sadržaj broja: O anđelu čuvaru; Arhanđeli i anđeli; Ima li mesta u kalendaru Svetih Srpske crkve za Nikodima Milaša?; Ljubav i lepota; Maslina zelena u domu Gospodnjem; Sveštena liturgijska umetnost; Smirenjem do pameti; Manje brige više vere; Unutrašnje biće; Bolest – put do iscelenja; Pohitajte da živite; Život ispunjen čudesima; Sveti Nikolaj Mirlikijski čudotvorac; Zašto radim ono u što ne vjerujem?; Dalmatinsko pitanje; Za decu; Vijesti iz eparhije.
Opširnije u sekciji Publikacije.
U nedelju (23.11.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva dalmatinske Eparhije.
U toku Svete Liturgije Episkop Fotije je rukopoložio u čin đakona monaha Amvrosija (Lazarevića) sabrata manastira Krke.
U svojoj besedi Episkop Fotije je čestitajući ocu Amvrosiju na rukopoloženju rekao da treba da se ugleda na one koji su služili u đakonskom činu i prije svega treba da se uči jevanđeljskom smirenju imajući pred sobom prvomučenika đakona Stefana kao prototipa svih đakona.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpezariji manastira Krke.
Na praznik Svetog Arhangela Mihaila (21.11.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je uz sasluženje sveštenštva i sveštenomonaštva Eparhije dalmatinske i braničevske Svetu Arhijerejsku Liturgiju na hramovnoj slavi u manastiru Krki. Veliki broj vernika prisutnih u hramu jedan je od mnogih dokaza o značaju ovoga praznika kojim slavi uspomena na jednog od najvećih čuvara pravoslavne vere i borca protiv jeresi.
Ovaj dan bitan je za manastir Krku još zbog jedne blagodati, jer je u toku današnje Svete Liturgije bratsvo manastira dobilo još jednog člana. Monah Amvrosije (Slađan) Lazarević primio je, uz to novo ime, na sebe veliku čast, ali i obavezu da ostale dane svoga života provede u smirenju i molitvi nemavši u svome postojanju drugog cilja osim sjedinjenja sa Hristom.
Episkop Fotije obratio se vernicima kratkom besedom kojom je pozvao sve prisutne da slede primer Arhangela Mihaila i budu istrajni u molitvi, ne dopuštajući nikakvom iskušenju da poljulja njihovu veru, jer će tako najbolje sačuvati pravoslavlje. On je zahvalio svetogorskom monahu Nikodimu Agiopavlitu, koji je veče uoči praznika održao predavanje o životu na Svetoj Gori i studentima Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta koji su vizantijskim pojanjem uveličali ovaj praznik. Episkop Fotije izrazio je iskrenu radost zbog današnjeg monašenja i podsetio na svetitelje i podvižnike po kojima je monah Amvrosije dobio ime. Govorivši o Svetom Amvrosiju Milanskom koji je bio veliki učitelj crkve, episkop, propovednik, ali i čudotvorac, Amvrosiju Optinskom, starcu izuzetne mudrosti i, na posletku, Amrosiju Miljkovskom koji se odlikovao izuzetnom smirenošću, Episkop Fotije poželeo je da novi član bratsva manastira nasledi vrline svojih imenjaka.
U Petak, 21. Novembra 2014.godine služena je Sveta Liturgija u Smilčiću. Svetu Liturgiju je služio nadležni jerej Mladen Skopljak. Na Liturgiji je prisustovao i vjerni narod ravnokotarski i smilčićki. Nakon Zamvone molitve jerej Mladen Skopljak prerezao je slavski kolač i posle Liturgije je besjedio okupljenom narodu o Svetom Arhalgelu Mihailu i današnjem Jevanđelju o sejaču i semenu. U sklopu besjede sveštenik je poučio vjerni narod i govorio o daljem radu i obnavljanju ravnokotarske parohije. Posle Svete Liturgije za sve prisutne ispred hrama je posluženo malo posluženje.
Uoči praznika svetog arhangela Mihaila (20.11.2014.) na tribini »Sveta Tri Jerarha« u manastiru Krki biće održano predavanje sa temom: »Razgovori o Svetoj Gori«. Predavač će biti svetogorski monah Nikodim Agiopavlit. Predavanje počinje u 19,30 časova.
Na praznik Svetog velikomučenika Georgija – Đurđic (16.11.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je, uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske, Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Pađenima. Značajan broj vernika okupio se ove nedelje u crkvi Svetog Georgija kako bi zajedno, u molitvi, proslavili ovaj praznik kojim se obeležava prenos moštiju Svetog Georgija i obnova hrama u kojem one počivaju.
Nakon liturgije Episkop Fotije obratio se prisutnima i pozvao ih da se prisete podviga ovog velikomučenika i svetitelja, jer je to od velikog značaja za Crkvu, a posebno za vernike Eparhije dalmatinske koji su i sami neprestano u raspeću i progonima i kao narod i kao Crkva Božija. On je ukazao na neophodnost zajedništva kako u veri, tako i na delu pri obnovi eparhijskih hramova, ali i očuvanju tradicije i nacionalnog identiteta. Podsetivši na važnost pravoslavnog vaspitanja i obrazovanja Episkop Fotije upozorio je na opasnost od jeretičkih učenja koja se najbolje može izbeći upućivanjem vernika u dogmate Crkve. U današnje vreme kada postoje razni uticaji koji skreću ljude sa puta pravoslavlja i vode u komunizam i ateizam od presudnog je značaja da sveštenici vernicima približe i objasne suštinu pravoslavne vere, kako bi oni umeli da razlikuju kanonske sveštenike od lažnih klirika i raskolnika, zaključio je Episkop Fotije. On je ovom prilikom pohvalio sveštenike Eparhije dalmatinske koji u osnovnim školama predaju veronauku i istakao da je veliki poduhvat bio uvrstiti veronauku o nastavni program škola u Dalmaciji, te da je ovaj uspeh podstrek za dalju borbu za poboljšanje uslova života Srba na ovim prostorima.
Pored mnogih lažnih i jeretičkih spisa, koje je Crkva Hristova kao takve odbacila, nazvavši ih nekanonskim i hulnim, ovih dana se u brojnim medijima »na sva zvona«, pojavljuje nešto novo iz toga opusa. To je ovaj put nedavno otkriveno »Izgubljeno jevanđelje«. Ovo »jevanđelje« spada upravo u grupu gore pomenutih spisa a la »Da Vinčijev kod«, »Jevanđelje po Judi«, itd.
To što se ovaj lažni i hulni spis naziva »Izgubljeno jevanđelje«, govori više o onima koji su ga »otkrili«, nego o jevanđelju, jer ono ni po svojoj književnoj formi, niti po sadržaju nema nikakve veze sa kanonskim Jevanđeljima Crkve.
Pomenuti hulni spis je navodno star oko 1500 godina i u njemu se na »šifrovan« način pominje brak između nekog Josifa i Asenete, a to bi po pronalazačima ovoga spisa trebalo da budu Isus i Marija Magdalina [sic]. »Čuveni pronalazači« ovoga spisa (tek sada otkrivenog) su izraelsko-kanadski reditelj Simče Jakobovičija i profesor religije Beri Vilson iz Toronta.
Ako je i od Simčeta i Berija – mnogo je!
Neka nam ne bude zamereno, ali se čudimo kako ovakvi »avanturisti« i njihovi dokoni projekti lako dobijaju prostora u našim pojedinim medijima, pored toliko gorućih problema, bitnih za današnjeg čoveka i njegovu egzistenciju. Što se tiče pomenutog »dvojca bez kormilara« -Simčeta i Barija, njima bi bilo bolje da se bave svojim poslovima, nego da se kao amateri upuštaju u preozbiljne teme kao što su sveta Jevanđelja Crkve Hristove. Ako, pak, oni ili slični njima žele da se upoznaju sa istinskim sadržajem svetih Jevanđelja, upućujemo ih na čitanje kanonskih Jevanđelja: po Mateju, po Marku, po Luki i po Jovanu. Možda će ih čitanje ovih svetih Jevanđelja umudriti na spasenje i vratiti sa puta »izgubljenosti« na pravi put ljudskosti i poštenja.
Episkop dalmatinski Fotije
Povodom proslave 400 godina od osnivanja Bogoslovije Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki u nedelju (09.11.2014.) održano je predavanje na bogoslovskoj tribini Sveta Tri Jerarha. Predavač je bio dr Aleksis Panagopulos sa temom: »Etika i eshatologija u pedagogiji Svetog Jovana Zlatoustog«.
Dr Aleksis Panagopulos je rektor Bogoslovije Atonijada na Svetoj Gori i saradnik Internacionalne akademije Kirila i Metodija u Solunu. Uglednog gosta na tribini Sveta Tri Jerarha pozdravio je Episkop Fotije i najavio da će Eparhija dalmatinska prevesti sa grčkog knjigu: »Starac Arsenije sa Navpaktosa« autora dr Aleksisa Panagopulosa.
Starac Arsenije je bio duhovno čedo Svetog starca Filoteja Zervakosa sa Parosa, a preko njega i Svetog Nektarija Eginskog. Ova knjiga, ako Bog trebala bi da se pojavi do Vaskrsa 2015. godine.
Dvadeset druge nedjelje po Duhovima 09.11.2014. godine, kada praznujemo i svetog Mučenika Nestora, selo Dicmo u zaleđu Splita, doživjelo je nesvakidašnju duhovnu radost. Njegovo Preosveštenstvo Gospodin G Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Uspenja Presvete Bogorodice, prvu u proteklih 15-ak godina. U prepunoj crkvi i crkvenoj porti, Episkopu Fotiju su sasluživali đakoni i sveštenici eparhije Dalmatinske a čtecirali i pojali su bogoslovi iz manastira Krke. Poseban gost današnje duhovne svečanosti bio je gospodin dr. Aleksis Panagopulos iz Grčke-Ahaje, prijatelj našega Vladike, koji je ovih dana u posjeti našoj Eparhiji. Sve se odvijalo u svečanom ozračju, koje je je upotpunjeno i lijepim današnjim vremenom. Na malom vhodu Preosvećeni Vladika Fotije je odlikovao činom protojereja paroha prvog splitskog protonamjesnika Slavoljuba Kneževića. Uz obilje duhovne radosti, još jedna u nizu je, i pričešće velikog broja vjernika.
Obraćajući se nadahnutom besjedom vjernom narodu, Preosvećeni Vladika Fotije je izrazio veliku radost što je danas u Dicmu služio svetu Liturgiju nakon duže vremena i što je crkva bila prepuna. Vladika je čestitao ocu Slavoljubu na činu protojereja, ističući da je veliko breme biti sveštenik u Dalmaciji, posebno u vrijeme kakvo je ovo naše. Poželio je Božji blagoslov ocu Slavoljubu, te da bude u svom sveštenom služenju dostojan i dostojanstven sveštenoslužitelj na njivi Gospodnjoj. Vladika je u svojoj besjedi nadalje govorio; o jedinstvu vjernih kroz Crkvu, o međusobnoj susretljivosti i ljubavi među pravoslavnim Srbima na ovim prostorima, pozivajući se na Kosovsku etiku, gdje je upućenost jednih ka drugima bila od upitnog značaja i gdje je čuvanje pravoslavne tradicije kroz ljubav sa svima drugima, i danas naša najveća zadaća. Vladika je upoznao vjerni narod o značajnom jubileju, proslavi četristogodišnjice bogoslovije Sv.Tri Jerarha u manastiru Krka 2015. godine, na Preobraženje i o dolasku našega Patrijarha povodom tog velikog jubileja. Preosvećeni Vladika je tumačeći današnje jevanđelje, pozvao vjerni narod na usvajanje Lazareve smirenosti i izbjegavanje života bezumnog bogataša.
Poslije svete Liturgije uslijedila je posluga u crkvenoj porti, gdje je Preosvećeni Vladika razgovarao sa narodom koji je u spontanoj radosti pjesmom pozdravio Vladiku.
Vladika je obišao i parohijski dom u Šušcima koji je u fazi obnove. Na kraju ovog prekrasnog dana duhovne radosti u Dicmu, uslijedila je trpeza ljubavi na kojoj je Vladika Fotije rekao, da bi ovo današnje sabranje u Dicmu, sabranje po Mitrovdanu, trebalo da bude i tradicija za nadolazeće godine.
Na praznik Svetog velikomučenika Dimitrija (8.11.2014.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju na hramovnoj slavi u Konjevratima, uz sasluženje sveštenstva i sveštenomonaštva Eparhije dalmatinske.
Na kraju Svete Liturgije nakon rezanja slavskog kolača i blagoslova slavskog žita, koje je ove godine pripremila Marija Vrljević sa svojom porodicom, Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o svetom velikomučeniku Dimitriju, ranohrišćanskom mučeniku, koji se proslavio mnogobrojnim čudesima kroz istoriju Crkve.
Nakon izgovorene besjede,obavljen je trokratni ophod-litija oko svetog hrama i izvršen pomen za upokojene.Na kraju je za sve prisutne koji su se ovoga dana sabrali u velikom broju, trudom vjernika naše parohije,pripremljeno malo posluženje ispred hrama, a nakon toga je organizovan slavski ručak u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije, u Nedelju 21. po Duhovima (2.11.2014.godine),služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije, Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu tumačeći jevanđelsku priču o Sejaču i sjemenu, a potom je izvršen pomen svim upokojenim jer se u kalendaru Crkve juče obilježavaju mitrovdanske Zadušnice, dan kada se sjećamo svih upokojenih. U tom smislu, Episkop Fotije je počio vjernike govoreći o značaju čuvanja i držanja svega onoga što je u tradiciji i predanju naše Crkve i naroda.
Na Zadušnice pravoslavni vjernici donose u hram žito-koljivo čineći pomen upokojenima te odlaze na groblja i pale svijeće za duše upokojenih, ukrašavajući njihove grobove cvijećem, shodno tradiciji pravoslavnih vjernika.
U petak (31.10.2014.) na praznike Svetog Petra Cetinjskog i Svetog apostola jevanđeliste Luke Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sveštenstvo i monaštvo Eparhije Dalmatinske.
Nakon Svete Tajne Pričešća Episkop Fotije obratio se prisutnima i sa radošću besedom oživeo uspomenu na dva velika bogougodnika koji se na ovaj dan praznuju. Kazujući o njihovim podvizima i radu na rasprostranjenju pravoslavne vere kako širom sveta, tako i na području Dalmacije, on je naglasio njihovu važnost, te uputio sve vernike da slede njihov primer i uprkos svim nedaćama ostanu istrajni u svojoj veri čuvajući na taj način i svoje nacionalno nasleđe. Episkop Fotije je podsetio koliko je očuvanje tradicije bitno za Srbe na ovim prostorima i pozvao nas da budemo dostojni naslednici svojih slavnih predaka.
Na današnji dan pre petnaest godina u Sabornoj crkvi u Šibeniku ustoličen je Episkop dalmatinski Fotije, te je ovom prilikom obeležen taj jubilej. On je istakao da u Eparhiji dalmatinskoj i dalje postoji velika potreba za slogom, koja je jedini put ka boljem položaju naroda i obnovi eparhijskih crkava i manastira. Episkop Fotije je najavio da će sledeće godine povodom proslavljanja 400 godina od osnivanja Bogoslovije Sveta Tri Jerarha eparhiju posetiti Patrijarh srpski Irinej i naglasio da je već sada potrebno početi pripreme za taj događaj, koji će biti jedan od najvažnijih u Srpskoj pravoslavnoj crkvi.
[pic](arhiva2014/Images2014/0108-01-14.jpg)Dana 29 oktobra 2014 godine, Svetouspenjski manastir Krupu posjetili su u organizaciji Srpskog Kulturnoumjetničkog Društva iz Karlovca vjernici i ostali ljudi dobre volje i poklonili se svetinji.
Iguman Gavrilo Stevanović ih je dočekao i objasnio bogati istorijat manastira, vrijedne freske u hramu iz 16 v. i jedan mali sačuvani djelić fresaka koje datiraju iz 14 v. a nalazile su se u prvobitnom oltarskom prostoru prije nego što je povećan oltar.
Ikone Jovana Apake prestolne na ikonostasu sa kraja 16.v i ostale vrijednosti od velikog vjerskog i kulturnog značaja kao i manastirsku riznicu.
Blagočestivi narod se zahvalio na gostoprimstvu i bogatom objašnjenju istorijata manastira, značaja ikona u Pravoslavlju i ostalih vrijednih i za naše spasenje potrebnih podataka.
Proslava hramovne slave, bogoljubive svetiteljke Prepodobne majke Praskeve, u Kanjanima započela je večernjim bogosluženjem koje je uljepšao svojim pjevanjem hor Sveti despot Stefan Lazarević iz Beograda.
Sabiranjem vjernika i molitvom Prepodobnoj majci Paraskevi u večernjem sutonu prizvan je blagoslov Božiji na vjerni narod. Ovo bogougodno okupljanje vjerujućeg naroda, pristiglog iz svih krajeva svijeta, nadahnuto je zavičajnim uspomenama i dražima koje rodni prag velikodušno pruža. Večernje bogosluženje bilo je ispunjeno mnogobrojnim molitvenim radostima. Oni su na molitvenom okupljanju u zavičajnoj bogomolji osjetili i doživjeli radost praznika i blagoslova bogougodne svetiteljke. Nadležni paroh, otac Dragan Zorica, pozdravio je prisutne i naglasio zavičajnu želju koju nose u svojim srcima kao izvor nadahnuća i ljubavi.
Sutradan, na praznik Sv. Petke u hramu u Kanjanima, Svetu Arhijerejsku Liturgiju služio je Episkop dalmatinski, Njegovo Preosveštenstvo G.G. Fotije, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske, a molitvu Bogu i praznične radosti uveličao je hor Sveti despot Stefan Lazarević iz Beograda. Mnogobrojnim okupljenim vjernicima, od kojih su dobar dio činili i rimokatolici iz obližnjih mjesta koji zavjetno dolaze u ovu bogomolju, besjedom se obratio Episkop dalmatinski Njegovo Preosveštenstvo G.G. Fotije, u kojoj je naglasio bogonadahnuti život Sv. Petke i mnogobrojna čudesa ove Svetiteljke koja i danas čini širom svijeta. Naglasio je također neophodnost da se neprestano molitveno obraćamo Sv. Petki jer ona daruje pomoć ljudima, bez obzira na boju kože, nacionalnu i vjersku pripadnost. Prisutnima, svojim bivšim parohijanima,obratio se oproštajnim riječima i penzionisani paroh biočićki protojerj stavrofor Zdravko Tepić.
Sabiranje brojnog vjerujućeg naroda završeno je svečanom litijom i rezanjem slavskog kolača pred ovim Božjim hramom. Svečano su zatim uručene i gramate, gospodinu Marku Miodragu iz SAD i Zavičajnom udruženju Kanjani iz Novog Sada, kao izraz naročite zahvalnosti za nesebični trud i finansijsku pomoć pri obnovi hrama Svete Petke u Kanjanima. Prazničnu radost i slavlje uveličalo je i vjenčanje, nakon više desetina godina, mladog bračnog para iz SAD, a rodom iz ovog dalmatinskog sela. Priređena je i trpeza ljubavi u parohijskom domu trudom Zavičajnog udruženja Kanjani i nadležnog paroha jereja Dragana Zorice. Svečanost je obogatila i izložba crteža slikarke Dušanke Cupać rodom iz Benkovca, a sada sa mjestom prebivališta u Vrbasu.
U nedelju (26.10.2014) na praznik Svetih otaca VII vaseljenskog sabora Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz saluženje bratstva manastira.
Na ovaj praznik Sveta pravoslavna Crkva proslavlja uspomenu na svete oce Sedmog Vaseljenskog sabora. Povod za sazivanje ovog sabora od strane blagočestive carice Irine i patrijarha Konstantinopoljskog, Tarasija, bila je takozvana jeres ikonoboraca.
Saboru je predsedavao patrijarh Tarasije, a bilo je prisutno oko 367 Episkopa. Saboru prvi put prisustvuje veći broj monaha. Ovo je zbog toga što su u proteklom periodu upravo monasi podnijeli najveći teret i žrtvu u odbrani svetih ikona od ikonoboraca. Poništene su odluke Sabora iz 754. godine, i formulisano je učenje da predmet poštovanja jeste ličnost predstavljena na ikoni, i da treba praviti razliku između obožavanja koje priliči samo Bogu, i poštovanja koje dolikuje svetima. Potvrđena je i ozakonjena vera Crkve da su svete ikone dostojne poštovanja kao vidljivi izrazi vječne i neprolazne lepote, pre svega Gospoda Hrista kao Bogočoveka.
Poslije Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi u trpezariji manastira Krke.
U nedelju (19.10.2014) na praznik Svetog Apostola Tome Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Biteliću uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Ove godine proslava u Biteliću bila je posebno svečana pošto je obeleženo 200 godina od osnivanja hrama Pokrova Presvete Bogorodice. U svojoj besedi Episkop Fotije je zahvalio svima koji su pomagali i pomažu obnovu hrama u Biteliću, koji već dvesta godina vrši duhovnu misiju – okuplja pravoslavne Srbe, ali i sve hrišćane ovoga kraja.
Ovom prilikom Episkop Fotije je odlikovao činom protonamesnika nadležnog sveštenika Borisa Medaka, a gramatom priznanja Lazara Škrbića iz Vrlike. Proslavi u Biteliću prisustvovali su mnogi ugledni gosti između ostalih gradonačelnik Sinja Ivica Glavan, predsednik opštinskog veća iz Hrvaca dr Ante Prolić, predsednik SNV-a iz Splita Marko Tomašević, arhitekta Božo Bulolović i mnogi drugi.
Posle Svete Liturgije održan je trokratni ophod oko hrama sa rezanjem slavskog kolača i pomenom ktitorima.
Na kraju je priređena trpeza ljubavi u parohijskom domu u Biteliću trudom nadležnog sveštenika protonamesnika Borisa Medaka.
Na praznik Pokrova Presvete Bogorodice (14.10.2014.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin G.Fotije služio je sv.arhijerejsku Liturgiju u Pokrovskom hramu u Kninu sa sveštenstvom i sveštenomonaštvom naše eparhije. U toku sv.Liturgije, na malom vhodu Episkop Fotije je protonamjesnika Milorada Đekanovića sabrata Pokrovskog hrama unaprijedio u čin protojereja, poželivši mu da u ovome činu i dalje služi Crkvi Hristovoj.
Na sv. Liturgiji bio je prisutan veći broj djece koji pohađaju pravoslavnu vjeronauku u Kninu i koji su uzeli učešća u sv. Tajni Pričešća. Episkop Fotije je u svojoj besjedi govorio o istorijatu današnjeg praznika i uputio poruku i duhovnu pouku o posredovanju Presvete Bogorodice u životu svakog hrišćanina. Poslije sv. Liturgije obavljen je trokratni ophod oko svetoga hrama i osvećen je slavski kolač i žito. Nakon toga priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u prostorijama Crkvene Opštine trudom i zalaganjem kninskog sveštenstva.
Osamnaeste Nedjelje po Duhovima i na praznik sv. Kirijaka Otšelnika (Miholjdan), 12. oktobra 2014. godine, Njegovo Preosveštenstvo Gospodin G. Fotije služio je svetu Arhijerejsku liturgiju u Imotskom uz sasluženje sveštenstva i sveštenomonaštva eparhije dalmatinske. Danas, po narodnom vjerovanju nastupa Miholjsko ljeto, iako je u proteklim lijepim danima ono već nastupilo. Radost današnjeg praznovanja upotpunjena je pričešćem djece a i odraslih.
U svojoj besjedi na kraju liturgije, Preosvećeni Vladika Fotije je govorio o Strašnome Sudu Božijem kao kraju istorije čovječanstva i sveopštem vaskrsenju iz mrtvih, na kojem će Gospod razdijeliti pravednike od grešnika i gdje će pravda Božija rasvijetliti nepravdu ljudsku. Između ostaloga, Preosvećeni Vladika je govorio i o žitiju svetoga Kirijaka Otšelnika, koji je živio u 5. vijeku a koga je Gospod zbog njegovih velikih podviga obdario darom čudotvorstva. Na kraju besjede Preosvećeni Vladika je, ističući ljepotu živopisanog imotskog hrama, pozvao vjerni narod da ukrašava svoje duše po tom uzoru sa svim bogatstvom Hristovog Jevanđelja, živeći svoju pravoslavnu vjeru sa poštovanjem i ljubavlju prema drugima.
Tokom oktobra 2014. godine sa blagoslovom Episkopa dalmatinskog G. Fotija završen je najveći deo konzervatorsko restauratorskih radova na ikonostasu hrama Uspenja Presvete Bogorodice u manastiru Krupa. Ovi radovi odnosili su se prvenstveno na carske dveri Gerasima Zelića donete iz Kijeva 1789. i drugu zonu ikonostasa sa ikonama apostola, rad nekog od grčkih majstora koji je radio na prostorima Dalmacije tokom 18. veka.
Planirano je da se u toku sledeće godine na ikonostas vrate i originali prestonih ikona sa pripadajućim im srebrenim okovima.
Konzervatorsko-restauratorske radove su izveli stručnjaci Pokrajinskog zavoda za zaštitu spomenika kulture iz Petrovaradina u saradnji sa Ministarstvom kulture Republike Hrvatske. Radove su finansirali Ministarstvo kulture Republike Srbije i Eparhija dalmatinska.
U nedelju 17. po Duhovima (5.10.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski g. g. Fotije služio je u manastiru Krka Svetu Arhijerejsku Liturgiju na kojoj je rukopoložen u čin đakona Milenko Lošić, klirik Eparhije dalmatinske.
Liturgiji su, osim sveštenstva i sveštenomonaštva Eparhije dalmatinske prisustvovali brojni vernici, kao i učenici bogoslovije Sveta Tri Jerarha.
Nakon službe, Episkop Fotije obratio se prisutnima izrazivši radost zbog rukopoloženja i želju da takvih događaja u Eparhiji bude što više. On je govorio o važnosti skromnosti i smirenja kojih u današnjem svetu umnogome nedostaje, a koji po njegovim rečima, predstavljaju srž svešteničkog poziva, ali i vodilju prema kojoj bi svi vernici trebalo da upravljaju svoj životni put.
Na Odanije Vozdviženja Časnog Krsta i spomen svetog apostola Kodrata (4.10.2014.godine),Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije, krstio je u manastiru Lazarici na Dalmatinskom Kosovu Lazara Đekanovića.Mali Lazar je peto dijete sveštenika Milorada Đekanovića, paroha kninskog, koji sa suprugom Brankom, pored sina Lazara ima i četiri kćerke.Uz Episkopa Fotija u tajni Krštenja su učestvovali sveštenici i sveštenomonasi Eparhije dalmatinske.Ovom radosnom i svečanom činu prisustvovao je veliki broj rodbine i prijatelja porodice Đekanović,među kojima i veliki broj djece,što je velika radost za sve nas koji živimo na ovim prostorima gdje su ovakva dešavanja vrlo rijetka.
Nakon obavljene tajne Krštenja druženje je nastavljeno za trpezom ljubavi u konaku manastira Lazarica.Za trpezom ljubavi, Episkop Fotije je pozdravio sve prisutne čestitajući ocu Mioloradu i njegovoj porodici na ovom,kako za njih tako i sve nas, velikom i radosnom događaju.Episkop Fotije je naglasio važnost rađanja djece, jer je to blagoslov Božiji i podvig svih onih koji odaberu život u braku.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije, na praznik Vozdviženja Časnog Krsta-Krstovdan (27.9.2014.godine), služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Ovoga dana praznuju se dva događaja u vezi sa časnim Krstom Hristovim: prvo, pronalazak časnog Krsta na Golgoti, i drugo, povratak časnog Krsta iz Persije opet u Jerusalim. Obilazeći Svetu Zemlju sveta carica Jelena namisli da potraži časni Krst Hristov. Neki starac Jevrejin, po imenu Juda, jedini znade mjesto gde se Krst nahođaše, pa prisiljen od carice izjavi, da je Krst zakopan pod hramom Venerinim, koga podiže na Golgoti car Adrijan. Carica naredi, te porušiše taj idolski hram, pa kopajući u dubinu nađoše tri krsta. Dok carica bješe u nedoumici, kako da raspozna Krst Hristov, prolažaše mimo toga mjesta pratnja sa mrtvacem. Tada patrijarh Makarije reče, da meću na mrtvaca redom jedan po jedan krst. Kada metnuše prvi i drugi krst, mrtvac ležaše nepromenjeno. A kada staviše na nj treći krst, mrtvac oživje. Po tome poznaše, da je to časni i životvorni Krst Hristov. Metnuše ga po tom i na jednu bolesnu ženu, i žena ozdravi.
Tada patrijarh uzdiže krst, da ga sav narod vidi, a narod sa suzama pjevaše: Gospode pomiluj! Carica Jelena napravi kovčeg od srebra i položi u nj časni Krst.
Docnije car Hozroj osvojivši Jerusalim, odvede mnogi narod u ropstvo i odnese Krst Gospodnji u Persiju. U Persiji Krst je ležao 14 godina. Godine 628. car grčki Iraklije pobjedi Hozroja i sa slavom povrati Krst u Jerusalim. Ušavši u grad car Iraklije nošaše Krst na svojim leđima. No na jedanput stade car i ne mogaše ni koraka kročiti. Patrijarh Zaharija vide angela, koji sprečavaše caru da u raskošnom carskom odjelu ide pod Krstom i to po onom putu po kome je Gospod, bos i ponižen, hodio. To viđenje objavi patrijarh caru. Tada se car svuče, pa u bjednoj odjeći i bosonog uze Krst, iznese ga na Golgotu, i položi u hram Vaskrsenja, na radost i utehu cjelog hrišćanskog svjeta.
Na praznik Vozdviženja Časnog Krsta Crkva određuje držanje posta.
Od 25-28.09.2014.g. u organizaciji kistanjskog pododbora SDK »Prosvjete« i manastira Krke održana je tradicionalna Likovna kolonija »Dalmatinski manastiri«. U radu kolonije učestvovalo je devet slikara iz Republike Hrvatske.
Kolonija je u četvrtak započela s radom, a u petak koloniju je posjetio i Episkop dalmatinski G.G. Fotije i pritom pozdravio umjetnike-slikare.
Likovna kolonija svoj rad završava u nedjelju, a svoje radove (oko tridesetak slika) umjetnici će donirati organizatorima kolonije, manastiru Krki i SDK »Prosvjeti« Kistanje.
U nedelju (21.09.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragoviću uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. Na ovogodišnjem saboru sabralo se dosta naroda i ono što je posebno pohvalno je da su mnogi pristupili Svetoj Tajni Pričešća na Svetoj Liturgiji.
Posle Svete Liturgije je prerezan je slavski kolač i osveštano koljivo. Potom je priređena trpeza ljubavi za sve prisutne goste u manastirskoj trpezariji.
Na praznik Rođenja Presvete Bogorodice u Strmici kod Knina radosno je proslavljena hramovna slava (druga slava strmičke parohije). Svetu Liturgiju služio je nadležni sveštenik Savo Majstorović. Vjerni narod strmičke parohije sabrao se u svoju svetinju na evharistijsko slavlje da proslavi ime Božije i dan Rođenja Presvete Bogorodice, da proslavi onu koja je blagoslovena među ženama, hram Duha Svetoga, oltar Boga Živoga, trapeza hljeba nebesnoga, ćivot svetinje Božije, istočnik Djevstva i čistote, slava roda ljudskog. U besjedi na kraju Božansvene Liturgije posebno je govoreno o ulozi Presvete Djeve – Bogorodice u djelu domostroja spasenja roda ljudskog. Posle svete Liturgije za sav narod priređeno je posluženje u bratskoj kući kod hrama.
Na praznik Usekovanja (11.09.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje manastirskog bratstva. U svojoj propovedi Episkop Fotije je naglasio da je Sveti Jovan Krstitelj svoj podvig posta i molitve i života u pustinji krunisao svojim stradanjem za Hrista i da svi treba da se ugledamo na život i podvig Svetog Jovana Krstitelja.
Posle Svete Liturgije priređena je beseda ljubavi za sve prisutne u manastirskoj trpezariji.
U nedelju na praznik Sv. apostola Tita i Vartolomeja (07.09.2014), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G Fotije uz sasluženje sveštenstva i sveštenomonaštva izvršio je u manastiru Oćestovo Svetu Tajnu Braka nad Milenkom Lošićem iz Oćestova, klirikom naše eparhije, i Aleksandrom Brkić iz Šapca.
U svojoj besedi Episkop Fotije je čestitao novim supružnicima na sklapanju bračne zajednice zaželevši im svaki blagoslov i da njihov život bude ostvaren ugledajući se na Hrista i Crkvu kao jedino pravo ispunjenje bračne slobode i ljubavi.
Molimo se Bogu da ovakvih događaja bude što više, jer to uliva nadu na opstanak i ostanak našeg naroda na prostorima stradalne Eparhije dalmatinske.
U nedelju (7.9.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva Arhiepiskopije beogradko-karlovačke, sremske, banatske i dalmatinske Eparhije.
U toku Svete Liturgije Episkop Fotije je rukopolžio u čin sveštenika đakona Sevastijana (Gordona) sabrata manastira Krke.
U svojoj besedi Episkop Fotije je čestitajući ocu Sevastijanu na rukopoloženju rekao da svaki sveštenik i uopšte pastir Crkve treba da se ugleda na Dobroga Pastira Gospoda Hrista i na dobre vinogradare, a to su svi čestiti i dobri sveštenoslužitelji koji se brinu kako o spasenju svoje duše, tako i o spasenju poverenog im naroda Božijeg, to jest Crkve.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpezariji manastira Krke.
U subotu (6.9.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštensva i monaštva Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke i Eparhija banatske, sremske i dalmatinske.
U toku Svete Liturgije Episkop Fotije je rukopoložio u čin đakona oca Sevastijana (Gordona) sabrata manastira Krke. U svojoj besedi Episkop Fotije je čestitao novorukopoloženom ocu đakonu Sevastijanu i rekao: da ima smirenje đakona i revnost sveštenika.
Nakon toga pripremljena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpeziji manastira Krke.
Povodom početka nove školske godine u Bogosloviji Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije v.d. Rektor služio je priziv svetog Duha za početak nove školske godine.
U svojoj besedi Episkop Fotije je pozdravio sve učenike bogoslovije, posebno male prvake rekavši da je nauka u bogosloviji ona nauka koja nas uči »uskom putu« koji vodi Večnom Životu i da svi treba da izaberemo taj put kako bi zadobili Carstvo Nebesko.
U Nedelju 12. po Duhovima (31.8.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u manastiru Svete Nedelje u Oćestovu uz sasluženje sveštenomonaštava i sveštenstva Eparhije dalmatinske. U svojoj besjedi Episkop Fotije je govorio o Carstvu Nebeskom tumačeći jevanđeljski tekst o bogatom mladiću.
Na kraju Svete Liturgije za sve prisutne priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
Završetak uspenskog posta i praznično slavoslovlje u Drniškoj parohiji ispunila je ove godine neobična duhovna radost. Presveta Bogomajka svojom čudotvornom ikonom drniškom sabrala je po prvi put poslije dužeg niza godina u neobično velikom broju vjerni pravoslavni narod sa raznih krajeva svijeta.
Praznovanje je počelo 14.08. 2014. iznošenjem čudotvorne ikone Bogorodice drniške iz oltara u centralni dio hrama saborne crkve Uspenja Presvete Bogorodice. Narednog dana, 15.08. u 18 časova služen je akatist čudotvornoj ikoni u prisustvu tridesetak vjernih, a tokom cijelog posta vjerni su priticali učestalo da cjelivaju ikonu. Na završetku posta, u srijedu 27.8.2014. godine, u navečerje velikog praznika, služeno je večernje bogosluženje, a u nastavku ponovo akatist čudotvornoj ikoni. Ovaj predivni akatist, blagosloven od preosvećenog episkopa Fotija, a djelo našeg darovitog zemljaka i sabrata na njivi Gospodnjoj, oca Rajka Raiča, rodom iz Velušića, veoma se lijepo dojmio i dotakao srca nekoliko desetaka vjernih iz Drniša, Knina, Splita i susjednih sela.
Na dan praznika Uspenija Presvete Bogorodice služena je sv. Liturgija u 9 časova. Liturgijsko sabranje predvodio je o. Đorđe Veselinović uz sasluženje o. Stanka Antića. Prelijepi liturgijski događaj, u kome je učestvovalo preko 120 ljudi, uveličan je zastupništvom presvete Bogomajke koja je svojom čudesnom ikonom sabrala narod vjerujući sa svakojakih strana: iz Knina, Splita, Šibenika, iz udaljenih zemalja – Njemačke, Slovenije i SAD, pa čak i Drnišane rimokatolike u nemalom broju.
Na kraju bogosluženja lijepu besjedu je prouznio domaćin, starješina hrama o. Dragan Zorica, u kojoj je, nakon izloženja kratke istorije praznika Uspenija, istakao i naglasio nemjerljivu ulogu Presvete Bogorodice u Božanskom Domostroju Spasenja ljudskog roda i značaj njenog saglasja sa Božijom voljom da primi u svoju utrobu Sina Božijeg – bogomladenca Hrista. Kao takva, ona svojim tijelom ne podliježe propadljivosti i smrti, kao ni Strašnom Sudu drugoga Hristova dolaska, no se direktno uznosi u Carstvo Božije od strane njenog Sina koji se i sam uznio, i koji svojim boravkom u njenoj utrobi osvećuje i njeno tijelo; a u Carstvu Božijem ona je iznad svih angelskih sila, »časnija od heruvima i neuporedivo slavnija od serafima«. Potom je o. Dragan pojasnio narodu i jevanđelsku perikopu o Marti i Mariji, ističući da i mi treba da »dobri dio« izaberemo – u slušanju i držanju riječi Božije – baš kao i Marija koja je dobri dio izabrala. Naposlijetku, naš domaćin je svim srcem zablagodario Gospodu i Presvetoj Bogorodici koji su svojim posredništvom nakon toliko godina ponovo privukli narod u tolikom broju, što označava prekratnicu u istoriji ovog dalmatinskog kraja: početak preobražaja i duhovne obnove.
Na Praznik Uspenja Presvete Bogorodice (28.08.2014.godine), koji je slava Sabornog hrama u Šibeniku,paroh šibenski protojerej Milorad Đurđević služio je Svetu Liturgiju u Sabornom hramu.Svetoj Liturgiji je prisustvovao veliki broj vjernika kako iz naše parohije tako i iz okolnih mjesta.
U Sabornom hramu se nalazi čudotvorna ikona Presvete Bogorodice pred kojom se mnogi mole i nalaze utjehu u svojim nevoljama.Tokom Velikogospojinskog posta čudotvorna ikona Presvete Bogorodice se iznosi na sredinu hrama, a tokom posta do Praznika Uspenja služi se Molebni Kanon (Akatist) Presvetoj Bogorodici, tokom kojeg mogobrojni vjernici dolaze i mole se pred ikonom.U znak blagodarnosti Presvetoj Bogorodici, za mnoge uslišene molitve, vjernici darivaju ikonu raznim nakitom (zlatnim i srebrnim).
Na Svetoj Liturgiji mnogobrojni vjernici, a naročito djeca,pristupili su Svetim Tajnama Tijela i Krvi Hristove.Na kraju Liturgije blagosloven je slavski kolač i slavsko žito koje je potom uz naforu dijeljeno sabranom narodu kao blagoslov.
Na kraju je u porti Sabornog hrama pripremljeno posluženje za sve prisutne.
Dana 27 avgusta 2014 g. večernje bogosluženje u kojem je učestvovalo sveštenstvo i monaštvo dalmatinske eparhije, započelo je molitveno proslavljanje velikog praznika Uspenja Presvete Bogorodice.
Molitvenom skupu je bio prisutan veći broj ljudi vijernika koji su uzeli učešće u molitvi. Poslije večernjeg bogosluženja obavljena je litija oko manastira sa čudotvornom ikonom Presvete Bogorodice Odigitrije, a na ulazu u sami hram po završetku litije, blagovjerni narod je cjelivao ikonu i provlačio se ispod ikone, a sveštenik ih je pomazivao svetim uljem po drevnom običaju kako je to nekad bilo za zdravlje i blagoslov.
Drugi dan 28 avgusta 2014 g. služena je sveta arhijerejska Liturgija kojom je činonačalstvovao njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski g.g. Fotije sa sveštenstvom i monaštvom eparhije dalmatinske.
Liturgiji je prisustvovao veliki broj vijernika koji su jedva stali u sveti hram, a veći dio se pričestio.
Poslije Svete Liturgije Episkop Fotije, osvetio je nova manastirska zvona koja je donirao manastiru za zdravlje i spasenje svoje porodice g. Radivoj Malić iz Minhena.
Po blagosiljanju slavskog kolača, Episkop Fotije se obratio blagovjernom narodu prigodnom besjedom u kojoj je objasnio značaj ovoga velikog Praznika Uspenja Presvete Bogorodice i koliko je važno za spasenje svakoga krštenoga čovjeka da učestvuje u svetim tajnama Crkve Hristove a posebno Svete tajne Evharistije bez koje nam nema spasenja.
Ovom prigodom su odlikovani episkopskom gramatom priznanja zaslužni ljudi koji su svojim prilozima pomogli obnovu manastira Krupe, g. Radivoj Malić i Njegoš Vuković iz Minhena. Nakon Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za goste manastira Krupe.
Iguman Gavrilo Stevanović
Školska godina u Bogosloviji Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki počinje 01. septembra 2014.g. Popravni ispiti i ispiti za vanredne učenike će se održati 30. avgusta 2014. u 9,00 časova, a upisi učenika u školsku godinu 2014/15. će biti 1. septembra 2014.
U Nedelju 11. po Duhovima, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.Veći dio vjernika, među kojima i djeca, potvrdili su svoje učešće u Liturgiji pričešćujući se Svetim Tajnama Tijela i Krvi Hristove.
Na kraju Svete Liturgije, Episkop Fotije je poučio sabrani narod tumačeći jevanđelski odjeljak koji je čitan na Svetoj Liturgiji a Govori o Carstvu Nebeskom i našem odnosu prema bližnjem.
Na praznik Preobraženja Gospodnjeg (19. 8. 2014. g.) održan je svedalmatinski sabor u manastiru Krki. Njegovo Preosveštentvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je na ovaj praznik Svetu Arhijerejsku Liturgiju uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske i Eparhije sremske.
Saboru u Krki su, pored mnogobrojnog vjernog naroda, prisustvovali i saborski zastupnik g. Mile Horvat, konzul pri ambasadi Republike Srbije u Hrvatskoj g. Zoran Vasiljević, potpredsjednik SNV-a g. Saša Milošević, predsjednik Savjeta nacionalnih manjina g. Aleksandar Tolnauer, predsjednik SKD »Prosvjeta« Čedo Višnjić, kao i načelnici opštinâ Kistanje, Ervenik i Biskupija.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je poučio sabrani narod da je »Preobraženje praznik pričešća božanskom Netvarnom svetlošću, svetlošću koja sjedinjuje čoveka sa Bogom, preobražava ga i čini novim čovekom, novom tvari, koja je zakvašena silom Vaskrsenja« i da će »Tajna Krsta Hristovog i Njegovo Vaskrsenje iz mrtvih podeliti čitav svet i svu vaseljenu – na one koji će tu tajnu razumeti i verom i ljubavlju je prihvatiti, i na žalost, na one druge koji će na sve to huliti i danas hule, ne razumevajući tajnu Krsta i Vaskrsenja.«
Vladika je na kraju svoje besjede istakao da je neophodno »da idemo ka nebesima i Tavoru, kako bi večno sa Gospodom i svetima Njegovim bili i tako se kao deca svetlosti radovali radošću večnom i neprolaznom.«
Nakon Svete Liturgije i kratkog kulturno-umjetničkog programa za sve prisutne priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
Časni oci, draga braćo i sestre,
Dozvolite mi da vas sve pozdravim sa današnjim Praznikom i da vam poželim svaki blagoslov Božiji od Preobraženog na Tavoru Gospoda našeg Isusa Hrista.
Preobraženje je čudesan praznik, praznik božanski, praznik nebeski. Praznik koji nas smrtne ljude uzvodi na nebesa i pokazuje nam slavu Trojedinoga Boga – Oca i Sina i Svetoga Duha. Na Tavoru se dogodilo novo Bogojavljenje. Bog Otac se javio glasom, kao na reci Jordanu prilikom krštenja Hristovog, posvedočujući Sina Koji se preobrazio, potvrđujući Njega kao Sina saprestolonog Ocu i Duhu Svetome. Sam Hristos, Sin Božiji i Sin Čovečiji, se preobražava na Tavoru blagovoljenjem Oca u sili Duha Svetoga, pokazujući slavu svoga Božanstva. Toga Božanstva postaju zajedničari i pričasnici sveti apostoli, a preko njih i punoća Crkve Božije i sva vaseljena u vekove vekova.
Otuda slobodno možemo reći da je Preobraženje praznik pričešća božanskom Netvarnom svetlošću, svetlošću koja sjedinjuje čoveka sa Bogom, preobražava ga i čini novim čovekom, novom tvari, koja je zakvašena silom Vaskrsenja.
Svaki je praznik Božiji Preobraženje i svaka je sveta Liturgija Tavor na kojoj se mi verom preobražavamo i pričešćujemo božanskom svetlošću u kojoj, po rečima Svetih Otaca, sam Bog obitava.
Nisu se slučajno na Tavoru, na ovoj gori Preobraženja, javili proroci Mojsije i Ilija, nego da bi potvrdili Gospoda Hrista kao Mesiju starozavetnog, a apostoli – Crkve i novozavetnog Izrailja, koji će spasiti svet Krstom i Vaskrsenjem. Oni, dakle, na Tavoru govorahu sa Njim o ovoj tajni – tajni Krsta i Vaskrsenja kao punoći svakog proroštva i najvećoj Žrtvi, koja će na Golgoti biti prinesena za spasenje sveta.
Tajna Krsta Hristovog i Njegovo Vaskrsenje iz mrtvih će podeliti čitav svet i svu vaseljenu – na one koji će tu tajnu razumeti i verom i ljubavlju je prihvatiti, i na žalost, na one druge koji će na sve to huliti i danas hule, ne razumevajući tajnu Krsta i Vaskrsenja. Ali, Bog je pravedan u svemu i zato je prvima dao vlast da budu deca Božija i ispunjava ih Svojom božanskom svetlošću, kako bi u toj svetlosti hodili i postali sinovi i kćeri Dana. Postoje i oni koji po svojoj slobodi izabraše ne svetlost, nego tamu i greh i zlo, te po rečima Svetoga Pisma, postadoše deca tame. I za njih, međutim, i za sve nas dok smo na zemlji lek je i svelek Preobraženje.
Za monahe isihaste i monahe uopšte Preobraženje je centralni praznik, jer oni teže da svoje srce preobraze tavorskom svetlošću, želeći već ovde i sada da okuse realnost za koju je sveti apostol Petar rekao: »Dobro nam je ovde biti«. Dobro je čoveku biti u blizini Božijoj i ispunjavati se Božanskom svetlošću i Carstvom Nebeskim. To je suština Preobraženja – da uvek i neodstupno budemo sa Bogom i svetima Njegovim, hodeći putem zapovesti Božijih.
Naš srpski narod je svetim krštenjem u vreme Kirila i Metodija krenuo ka toj nebeskoj svetlosti i hvala Bogu da smo do danas na tome putu. Ustajemo i padamo, ali težimo Preobraženju i Gospodu sve dok smo pravoslavni hrišćani i dok se borimo za vrednosti Carstva nebeskog. Nije slučajno sveti car Lazar na Kosovu postavio ideal Carstva nebeskog, a Carstva nebeskog nema bez Tavora i Gospoda Hrista Koji se na njemu preobrazio. Tim putem nas je vodio i vodi sveti Sava, koji je u mladosti otišao na Svetu Goru, da bi se ispunio i preobrazio tavorskom svetlošću. Tom božanskom svetlošću sveti Sava je kasnije preobrazio čitav rod srpski i svu vaseljenu. Mi Srbi, dakle, nemamo drugog puta, osim puta prema Tavoru, jer drugi putevi nisu putevi već stranputice.
Zato, da idemo ka nebesima i Tavoru, kako bi večno sa Gospodom i svetima Njegovim bili i tako se kao deca svetlosti radovali radošću večnom i neprolaznom.
Neka svaki blagoslov Božiji bude sa svima vama koji ste danas ovde u Krki, ovoj velikoj svetinji Dalmacije, koja je kroz vekove svetlila i vodila naš raspeti narod prema svetosti i svakoj istini i pravdi Božijoj.
Živeli i Bog vas blagoslovio.
Episkop dalmatinski Fotije
manastir Krka
Preobraženje, 2014. god
U nedelju (17.8.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski g.g. Fotije sužio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje manastirskog bratstva.
U svojoj besedi Episkop Fotije je rekao da su post i molitva uski jevanđeljski put koji vodi u Carstvo Nebesko i da bi dobro bilo da se naš narod u celini vrati ovom načinu života, kako smo uostalom živeli kroz vekove.
Posle Svete Liturgije za sve goste i prisutne priređena je trpeza ljubavi u trpezariji manastira Krke.
Povodom hramovne slave, na praznik Prenosa moštiju Svetog Prvomučenika i Arhiđakona Stefana (15.8.2014.), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G, Fotije sa sveštenstvom i sveštenomonaštvom naše Eparhije sužio je Svetu arhijerejsku Liturgiju u Golubiću kod Knina. I ove godine okupio se veliki broj mještana i vjernika okolnih mjesta na saborovanje u Golubić da proslave ime Božije i Prvomučenika Hrista Boga i zatraže njegovo molitveno zastupništvo u svome životu.
Episkop je u svojoj besjedi istakao da je potrebno ići uskim putem (put žrtve i podviga) u našem životu, živjeti svetovrlinskim i svetotajinskim životom u našoj crkvi kako bi zadobili spasenje – carstvo nebesko. Posle svete Liturgije izvršeno je blagosiljanje slavskog kolača i žita i litija oko Svetoga hrama. U prostorijama parohijskog doma priređen je slavski ručak.
Zelovo je selo Zagore u području Cetinjske krajine, a u podnožju južnih padina planine Svilaje, koja je odredila položaj sela, ali i život njegovih stanovnika. Selo je udaljeno od Splita tridesetak kilometara a nalazi se u sastavu opštine Sinj. Udaljeno je oko četrnaest kilometara od Sinja i oko sedam kilometara od sela Hrvace. To su ujedno najbliža naselja u okolini Zelova.
U okruženju sela se nalaze i planine Plišivica, Gradina i Orlove Stijene (područje koje čini dio planine Svilaje s velikim klisurama), poznate po povremenom nastanjenju bjeloglavih supova.
U selu Zelovo nalazi se i pravoslavna crkva Svetog proroka Ilije iz 1884. godine, koji se svake godine svečano proslavlja 02. avgusta. Od nekadašnjih tridesetak domaćinstava, danas na Zelovu živi oko pet pravoslavnih porodica, uglavnom starijih ljudi, a sa godinama sve ih je manje i manje.
Na tom predivnom prostoru 1928. godine, rođen je Vladimir Beara, svjetski poznata ličnost, naročito u svijetu sporta. O njemu i danas zvučna imena pričaju s oduševljenjem. Bio je fudbaler-golman, i to najviše klase. Stoga nije čudo da su ga zvali: Veliki Vladimir, Balerina sa čeličnim šakama, Čovjek od gume... Branio je na golu splitskog Hajduka i beogradske Crvene Zvezde. Bio je i reprezentativac bivše države Jugoslavije. Karijeru je završio u njemačkim klubovima Alemaniji i Viktoriji... U doba kad je igrao bio je najbolji evropski i svjetski golman.
Vladimir Beara je danas djeda koji ima 85 godina. Živi sa suprugom Jadrankom u Splitu. Vladimir potiče iz srpske pravoslavne porodice Beara sa Zelova. Njegov otac Jakov je bio zaposlen u Splitu, gdje je Vladimir i proveo svoje djetinjstvo. Tu, u Splitu su i započeli njegovi sportski koraci, koji su ga odveli u bijeli svijet i doveli među najbolje sportiste svijeta.
U ponedjeljak 23. septembra 2013. godine, po blagoslovu Njegovog Preosveštenstva Gospodina Fotija, Episkopa dalmatinskog, posjetio sam ga sa ćerkom Angelinom u njegovom domu u Splitu. Posjeta je protekla u toplom i prijatnom ozračju. Uz kafu i razgovor sa ovim divnim gospodinom, vrijeme je prosto letjelo. Imajući u vidu njegovo zdravstveno stanje, koje je pogoršano moždanim udarom prije dvije godine a i skorašnju operaciju, trudili smo se da ga što manje opteretimo.
Posjetu Vladimiru Beari, sam najavio nekoliko dana ranije. U susretu sa njim, primijetio sam veliku radost i oduševljenje koje je iskazivao. U toku našeg razgovora, predao sam mu poklon (ikonu-diptih Presvete Bogorodice i majke Paraskeve), čemu se veoma obradovao. Rekao mi je da mu je to najdraži poklon od svih koje je dobio, naročito zbog svete Petke, koju mnogo voli i kojoj se stalno moli. Vidno radostan zbog poklona, izvadio je lančić koji nosi oko vrata, skromnu špagicu sa malom ikonicom svete mati Petke. To je opet, s druge strane, oduševilo mene.
On mi je potvrdio da se od svoga djetinjstva ne odvaja od svete Petke. Na tu temu je dalje tekao naš razgovor. Vladimir Beara je zadnjih godina često i sa radošću odlazio u posjetu manastiru Dragović. Volio je da razgovara sa monasima koji su ga uvijek lijepo dočekivali. Rekao je da jedva čeka da se oporavi kako bi ponovo otišao do Dragovića, da se pokloni svetoj Petki. Njegova ljubav prema manastiru Dragović i svetoj Petki utkala mu je njegova majka još u ranom djetinjstvu. Naime, kada je imao šest-sedam godina, kao i sva djeca, volio je da se igra. Jednom prilikom igra je mogla da ga košta života. Skakao je sa djecom u neku rupu od pijeska i zemlje, dubine oko šest metara. Skačući, on je napravio salto, ali je u doskoku udario glavom o kamen. U tom padu je umalo nastradao. Vladimir je pao u komu i u tom stanju je bio oko petnaestak dana u bolnici. Doktori nisu imali dobre prognoze. Ne znajući šta da čini, njegova majka ga je u zaprežnim kolima iz Splita odvezla u manastir Dragović da mu se pročitaju molitve za ozdravljenje. Molitve su čitane pred ikonom svete Petke. I za čudo Božije, Vladimir se probudio iz kome na oduševljenje svih. Čak su se i ljekari, koji su ga tada liječili, udivili ovom događaju i pripisali ga čudu Božijem. Od tada ga je njegova majka zavjetovala svetoj Petki. Svake godine je išla da se pokloni Bogu i svetiteljki i zahvali na daru projavljenom kroz ozdravljenje malog Vladimira.
Taj događaj je ostavio neizbrisiv pečat u Vladimirovom životu. »Prošao sam«, kaže Vladimir, »sve u životu, ali sam se uvijek molio Bogu i svetoj Petki i danas se molim.«
Iz naše perspektive gledano, možemo reći da Bog ne ostavlja one koji mu se mole. Pored toga, svjedoci smo, nažalost, kako uspjeh ne donosi uvijek dobro, naročito u duhovnom smislu. Mnogi mladi, uspješni ljudi izgube se u svojoj trenutnoj, ovozemaljskoj slavi. Vladimir Beara, međutim, može biti primjer svim mladim ljudima-sportistima, kako da se sačuvaju od ovozemaljske slave. On ne samo da je bio uspješan u sportu, on je bio, a to i dalje jeste, pošten, osjećajan i pobožan čovjek, koji cijeni i čuva prave životne vrijednosti.
Neka mu sveta mati Paraskeva izmoli od Gospoda Isusa Hrista zdravlja, kako bi još koji put posjetio manastir Dragović, mjesto koje je umnogome uticalo na njegov život, i koje on stalno nosi u svome srcu.
protonamjesnik Slavoljub Knežević
U Nedelju 9. po Duhovima (10.8.2014.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića.
Na kraju Svete Liturgiju, Episkop Fotije je govorio o svetiteljima Crkve Hristove i našoj potrebi da se ugledamo i upodobimo njihovom životu.Bog nam je darovao da svakog dana proslavljamo nekoga od svetih Božjih ugodnika koji su Blagodaću Božijom i ličnim podvigom u Tijelu Crkve Hristove, posvjedočili mogućnost zadobijanja svetosti.Imajući pred sobom takve primjere, i mi treba da se trudimo,živeći jevanđelski i vrlinski, moleći se svetim Božjim ugodnicima kao našim zastupnicima pred Bogom, da živimo kako su oni živjeli, ne smatrajući taj put nemogućim i neostvarivim.
Božji ugodnici i svi sveti su, upravo svojim životom na zemlji, potvrdili da je taj put, put Hristov ostvariv, i da nas on uvodi u Carstvo Božije. Ne smijemo da se pravdamo slabostima i nemoćima našim na Bogočovječanskom putu jer nas sam Bog krijepi i snaži da tim putem hodimo do kraja svog zemnog života i tako naslijedimo Carstvo Nebesko.
U subotu po svetom Iliji (9.8.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Skradinu, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi o svetom Spiridonu čudotvorcu, naglasivši da je bio simvol smirenja, krotosti i čistote srca, a posebno je imao dar da isceljuje srebroljublje. Sveti Spiridon je činio čudesa podobno starozavetnim prorocima, a i danas pomaže svima koji ga sa verom prizivaju.
Posle Svete Liturgije i ovoga letnjeg sabora u čast svetog Spiridona za sve goste i vernepriređeno je posluženje u porti hrama svetog Spiridona, a trpeza ljubavi je priređena u CO Skradin, trudom nadležnog sveštenika o. Save Milankovića.
Dana 04.08., na praznik prepodobne Marije Magdaline, služena je sveta arhijerejska Liturgija u manastiru svete velikomučenice Nedelje u Oćestovu, koju je služio episkop dalmatinski G.G. Fotije uz sasluženje sveštenstva i monaštva dalmatinske i gornjokarlovačke eparhije. U toku svete liturgije u čin prezvitera je rukopoložen đakon Mladen Skopljak profesor bogoslovije Sveta Tri Jerarha u manastiru Krka.
Nakon svete Liturgije služen je parastos svim stradalim i poginulim u poslednjem ratu na ovim prostorima. U svojoj besedi episkop Fotije je čestitao novorukopoloženom prezviteru Mladenu Skopljaku na primanju Svete tajne sveštenstva, zaželevši mu da bude dostojan i vredan hvale pastir svoje Svete Pravoslavne Crkve, poručivši mu da treba da širi Hristovu reč i da živi jevanđelskim životom. Posle svete arhijerejske Liturgije u manastirskoj trpezariji upriličena je trpeza ljubavi za sve prisutne goste.
Ove godine, markovački sajam održao se odmah po svetom Iliji i u prepunom hramu Svetu Arhijerejsku Liturgiju služio je Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Gospodin Fotije uz sasluženje sveštenstva sremske i dalmatinske Eparhije. U toku Svete Liturgije Preosvećeni Vladika rukopoložio je u čin đakona gospodina Mladena Skopljaka, profesora bogoslovije Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki.
Nakon svete Liturgije prerezan je slavski kolač i osvećeno slavsko koljivo, te je izvršena litija oko hrama i napravljen pomen za sve upokojene ktitore i priložnike svetog hrama i upokojene mještane. U svojoj propovijedi Njegovo Preosveštenstvo pozdravio je novorukopoloženog oca đakona, čestitao mu, te ga je mudrim savjetima uputio na novi put na koji je krenuo. Preosvećeni Vladika je takođe poručio svim prognanim mještanima okolnih sela da se vrate na svoja ognjišta kako ne bi izgubili svoja prava koja imaju u svojoj državi,a i svoje domove.
U nastavku je priređena trpeza ljubavi gdje je Vladika još jednom čestitao ocu Mladenu i tom prilikom se zahvalio ipođakonu Todi Manojloviću na svom trudu oko prikupljanja pomoći za dalmatinsku Eparhiju.
Sveti prorok Ilija (2.8.2014.) svečano je proslavljen na području Eparhije dalmatinske, u svim crkvenim opštinama i manastirima.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju na hramovnoj slavi u Zadru uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je rekao da treba svi da se ugledamo na revnost Svetog proroka Ilije, čuvajući svoju svetu pravoslavnu veru u Dalmaciji. Pored toga Episkop Fotije se zahvalio na trudu dosadašnjem svešteniku protojereju stavroforu Petru Jovanoviću, koji je otišao u mirovinu, i predstavio nove zadarske sveštenike protojereja Ljubu Crnokraka i protonamesnika Sašu Drču.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i oranizovana trpeza ljubavi za sve goste trudom protojereja-stavrofora Petra Jovanovića, sada umirovljenog zadarskog sveštenika.
Na proslavi Svetog proroka Ilije Episkop Fotije je prisustvovao i na večernjem bogosluženju u Đevrskama, povodom hramovne slave ove parohije.
U petak 01.08.2014. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije u pratnji nadležnog sveštenika mokropoljskog Aleksandra Vujka i protođakona Dajana Trifunovića obišao je parohiju Mokro Polje i Ervenik i tom prilikom podelio skromnu humanitarnu pomoć najsiromašnijima u ovim parohijama.
Pored toga Episkop Fotije se upoznao sa stanjem u Crkvenoj opštini Mokro Polje, a posebno sa pitanjem povratka crkvene imovine i dalje obnove parohijskog doma u Mokrom Polju. Veliki problem za samo mesto Mokro Polje, ali i Ervenik je to što još uvek nije asfaltirana županijska cesta Knin – Obrovac, kao i drugi lokalni putevi u ovim mestima u kojima žive većinom Srbi povratnici.
Izgradnjom ove ceste bio bi olakšan život lokalnog stanovništva i duboko verujemo da bi rešenje ovaoga problema pomoglo i daljnjem povratku našega izbeglog stanovništva.
Na praznik Svete velikomučenice Marine (30.07.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Donjim Biljanima, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. Pred početak Svete Liturgije Episkop Fotije izvršio je malo osvećenje crkvice na groblju.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i osvećeno slavsko žito. U svojoj besedi Episkop Fotije zahvalio se svim ktitorima i priložnicima koji su učestvovali u obnovi ove svetinje i pozvao ih da i dalje nesebično pomognu u radovima koji predstoje, kako bi ova svetinja dobila svoj puni sjaj.
Potom je za sve goste pripremljena trpeza ljubavi trudom i zalaganjem nadležnog paroha o. Mile Savičića.
Na praznik Svetog Kirika i Julite (28.7.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Karinu, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o mučeništvu kao temelju Crkve, kao i o potrebi da smelo ispovedamo svoju pravoslavnu veru, jer nas ona uči jedinstvu sa Bogom i sa bližnjima.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i održana litija sa pomenom ktitorima i priložnicima svetog hrama.
Potom je za sve goste pripremljena trpeza ljubavi u CO Smilčić trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika o. Mile Savičića.
U nedjelju 27.07.2014. godine povodom hramovne slave crkve Svete velikomučenice Nedjelje u Razvođu, koja se tradicionalno proslavlja treće nedjelje po Petrovdanu, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je govorio o značaju očuvanja identiteta i vjere srpskog naroda u Dalmaciji kroz obnovu svetinja na ovim prostorima. Crkva Svete Nedjelje u Razvođu sazidana je 1969. godine i od tada nije bilo većih ulaganja u njeno održavanje. Zub vremena je učinio svoje, građevina je u veoma lošem i trošnom stanju, te je što skorije potrebna njena obnova. Upravo sa idejom da obnovi svoju crkvu, sabrao se danas u velikom broju vjerni narod u Razvođu. Početak sakupljanja priloga za obnovu blagoslovio je Episkop Fotije i dao podršku da se počne sa radovima na obnovi. U toku Svete Liturgije prerezan je slavski kolač, a nakon završetka Svete Liturgije prikupljani su prilozi za obnovu.
Potom je priređena trpeza ljubavi za sve prisutne goste trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika jereja Dragana Zorice.
U sredu 23. jula 2014. godine, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. Fotije u pratnji skradinskog sveštenika o. Save Milankovića i eparhijskog protođakona Dajana Trifunovića, obišao je parohiju Bratiškovci i tom prilikom podelio skromnu pomoć povratnicima u Sonkoviću, Bratiškovcima i Smrdeljima.
Pored toga, Episkop Fotije je obišao i mesto za buduću crkvu u Smrdeljima, koja bi trebala biti posvećena svetom caru Lazaru. Već odavno postoji namera da se u Smrdeljima izgradi jedna pravoslavna crkva, pošto između Bratiškovaca i Đevrsaka nema nijednog svetog hrama, osim male kapele u Smrdeljima.
Ovom prilikom apelujemo na sve naše vernike Srbe da se uključe u ovaj blagosloveni projekat i da se, ako Bog da, u dogledno vreme postave bar temelji za crkvu Svetog cara Lazara u Smrdeljima.
Podizanje nove pravoslavne crkve u Smrdeljima bi najpre pomoglo duhovnoj obnovi našeg naroda ovoga kraja, a verujemo da bi svakako pomoglo i povratku izbeglog stanovništva opština Skradin i Kistanje.
U nedelju (20.07.2014) na praznik Svete velikomučenice Nedjelje Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatnski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svete velikomučenice Nedjelje u Kožlovcu uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besjedi Episkop Fotije je govorio o životu i značaju Svete velikomučenice Nedjelje, kao i o potrebi da se srpski narod vrati na svoja vjekovna ognjišta.
U toku Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i učinjen trokratni ophod oko hrama. Nakon završetka Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika protojereja Ljubomira Crnokraka.
I ove godine,svečano je proslavljena hramovna slava u Polači. Svetu Liturgiju služili su protojerej-stavrofor Jovan Klajić, penzionisani sveštenik iz osječko-poljske i baranjske Eparhije, jeromonah Jovan, sabrat manastira Dragovića i jeromonah Heruvim, nastojatelj manastira Oćestovo. Ovaj praznik uveličan je prisustvom mnogobrjnih Polačana iz sela i rasejanja, a koji svake godine dolaze, ne zaboravljajući svoje rodno mjesto i svoj sveti hram, koji datira još iz 1458. godine. Na kraju svete Liturgije, prerezan je slavski kolač, osvećeno koljivo i izvršen trokratni ophod oko hrama,te napravljen pomen svim upokojenim mještanima sela Polače.
U svojoj propovijedi, nadležni sveštenik Stanko Antić, pozdravio je goste, zatim pojasnio sabranom narodu veličinu ovog praznika, odnosno zaštitnika ovog sela i poručio da smo svi jedno pred Gospodom. Kao što je Gospod Hristos za svoje učenike i apostole izabrao proste ribare, tako su svi ljudi za Gospoda isti, bez obzira na statusni i socijalni položaj. Takođe je pozvao sve Polačane u rasejanju da pomognu obnovu njihovog hrama, jer se krov ove crkve treba što hitnije promijeniti. Posle završetka bogoslužbenog dijela, sveštenici su po ustaljenom običaju izvršili prekađivanje grobova.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije,na praznik Svetih apostola Petra i Pavla (12.7.2014.godine), služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku. Episkopu Fotiju su sasluživali protojerej Milorad Đurđević i protođakon Dajan Trifunović.
Na kraju Svete Liturgije, Episkop Fotije je poučio sabrani narod govoreći o Svetim apostolima Petru i Pavlu kao i o jevanđelskom začalu (Mt.zač.67.) koje izlaže čvrstinu vjere koju je blagodaću Božijom ispovjedio Sveti apostol Petar.Da je vjera Svetog apostola Petra kojom on ispovjeda da je Hristos Sin Božji (Mt.16,16), otkrovenje i dar Božji, potvrđuje Gospod Isus Hristos riječima upućenim Svetom apostolu Petru: »Blažen si, Simone,sine Jonin!Jer tijelo i krv ne otkriše ti to,nego Otac moj koji je na nebesima«(Mt.16,17).
U Donjem Tiškovcu radosno je proslavljen praznik prvovrhovnih apostola Hristovih Petra i Pavla. Ove godine narod je u većem boju pristigao iz rasijanja u svoje rodno selo i okupio se u svojoj crkvi na ovaj praznik slaveći Gospoda i njegove svete. Svetu Liturgiju služio je nadležni sveštenik Savo Majstorović. U besjedi o današnjem prazniku govoreno je značaju vjere u Hrista Boga u našem životu i za naše spasenje.
Dana 12.07.2014.g. na praznik svetog apostola Petra i Pavla služena je Sveta Liturgija u crkvi sv. Apostola Petra i Pavla u Sinju.Svetu liturgiju služio je nadležni sveštenik jerej Boris Medak.Posle liturgije,prerezan je slavski kolač.Nakon toga sveštenik je svima prisutnima čestitao hramovnu slavu i apelovao za pomoć oko uređenja unutrašnjosti hrama.Ovoj svetoj liturgiji prisustvovalo je dosta vjernika iz Sinja i obližnih mjesta.
Na praznik Rođenja svetog proroka, preteče i krstitelja Gospodnjeg Jovana (7.7.2014.) proslavljena je hramovna slava u Strmici. Svetu božanstvenu Liturgiju služili su sveštenici Milorad Đekanović i Savo Majstorović. I ove godine sabrao se narod sela Strmice i okolnih mjesta da u evharistijskom slavlju proslavi ime Božije i svetog Jovana kao zaštitnika Strmice i njegovih mještana. Posle svete Liturgije, činjenja litije oko svetog hrama, osvećenja slavskog žita i kolača za sav sabrani narod pripremljen je ručak.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije u Nedelju 4. po Duhovima (6.7.2014.godine) služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku,uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o spasonosnoj snazi i sili duboke vjere u Boga, a kojoj se možemo poučiti u današnjoj jevanđelskoj priči o Iscjeljenju kapetanovog sluge (Mt.8, 5-13).Po završenoj besjedi, Episkop Fotije je izvršio pomen blaženo-upokojenom Mitropolitu kijevskom i sve Ukrajine Vladimiru.
Na kraju je za sve prisutne pripremljena trpeza ljubavi u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
IME I PREZIME |
MJESTO ROĐENJA |
GODINA ROĐENJA |
PRIMLJEN ZA |
|
1. |
Milenko Đokić | Brčko | 1998. | SV. PETAR |
2. |
Đorđe Jagodić | Banja Luka | 1999. | SVETA TRI JERARHA |
3. |
Nedeljko Kesić | Mrkonjić | 1999. | SVETA TRI JERARHA |
4. |
Dejan Kovačević | Derventa | 1999. | SVETA TRI JERARHA |
5. |
Stefan Radosavljević | Banja Luka | 1999. | SVETA TRI JERARHA |
6. |
Stefan Đukarić | Teslić | 1999. | SVETA TRI JERARHA |
Napomena: Svi kandidati koji su primljeni za Bogosloviju Sveta Tri Jerarha moraju da se što prije obrate najbližem konzularnom predstavništvu Republike Hrvatske, kako bi mogli podnijeti zahtjev za privremeni boravak u Republici Hrvatskoj.
Sadržaj broja: Biblijsko polazište i pretpostavke za nastanak ženskog monaštva; Ekonomu Spasi S. koji pita: zašto nepravednici napreduju; Dobra riječ: Kao zlato u vatri; Životopis svetog cara-mučenika Nikolaja II Romanova; Vežbanje pravoslavnog etosa; Duhovnost i tolerancija; O poštovanju svetog velikomučenika Lazara; Srpska nova era; Kosovo je duša srbinova; Kosovo, niti je prestalo, niti je nestalo,niti će ikada dok je nas; Sloboda: izbor ili dar; O bogosluženju uopšte; Hrista radi jurodivi; O milostinji; Duga istorija anglo-saksonskog razbijanja Srbije i Rusije; Iskra u kamenu; Vijesti iz eparhije.
opširnije u sekciji Publikacije
U nedelju (29.06.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske i osječkopoljske. U toku Svete Liturgije Episkop Fotije je rukopoložio u čin sveštenika đakona Bojana Savića, ekonoma Bogoslovije »Sveta Tri Jerarha«.
U svojoj Besedi Episkop Fotije je čestitajući novorukopoloženom svešteniku ocu Bojanu rekao da je sveštenička služba veliki dar, ali i krst. Dar u tom smislu da je svaki sveštenik pozvan da bude pastir, to jest da nosi krst svoj i svoga naroda, a nikako da bude ili da postane najamnik na taj način što će svoju svešteničku službu podrediti isključivo zemaljskim i materijalnim ciljevima.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne goste u trpezariji manastira Krke.
Na Vidovdan (28.6.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Lazarici na Dalmatinskom Kosovu, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. Posle Svete Liturgije održana je slavska Litija u pomen za sve ktitore i priložnike ove svetinje, kao i za sve stradale Srbe od Kosova i kosovskog boja 1389. do najnovijih stradanja.
Potom je izveden kulturni program u porti manastira koji je organizovan u saradnji sa SKD »Prosvjeta« iz Knina.
U svome obraćanju Episkop Fotije je rekao da je Vidovdan veliki dan za sve Srbe bilo gde da žive, jer se ovoga dana molitveno sećamo kosovskoga zaveta i stradanja svetog cara Lazara i kosovskih mučenika, jer su to temelji našega duhovnog i nacionalnog bića.
Potom je priređena trpeza ljubavi za sve prisutne goste u manastirskoj trpezariji trudom i zalaganje nastojatelja manastira oca Simona (Kuzmanovića).
U nedelju drugu po Duhovima (22.6.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u crkvi Uspenja Presvete Bogorodice u Imotskom uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o odeljku iz današnjeg Jevanđelja u kome Gospod Hristos poziva svoje učenike, galilejske ribare, od kojih je načinio apostole i propovednike Svetoga Jevanđelja. Današnje Sveto Jevanđelje govori o formiranju novozavetne Crkve i o tome kako Gospod Hristos na mesto dvanaest starozavetnih plemena postavlja dvanaest apostola koji će biti duhovni rodonačelnici i oni koji će Duhom Svetim preporoditi sve narode privodeći ih Crkvi Hristovoj i Carstvu Nebeskom.
Posle Svete Liturgije Episkop Fotije je obišao i manastir svetog Vasilija Ostroškog u Crnogorcima i upoznao se sa tokom obnove i izgradnje ovoga manastira, kao i parohijskoga doma u Imotskom. Potom je za sve prisutne priređena trpeza ljubavi u prostorijama CO Imotski trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika oca Dragana Mihajlovića.
Na osnovu uredbe o bogoslovskim školama i uslovima upisa u Bogoslovije SPC
Eparhija dalmatinska objavljuje
Za upis u 1. razred Bogoslovije SPC za školsku 2014/15 godinu koji sadrži sledeće uslove:
Molbe za prijem podnose se odmah nadležnom arhijereju, preko nadležnog parohijskog sveštenika ili se donose na prijemni ispit. Uz molbu prilažu se sledeća dokumenta:
Prijemni ispit za kandidate za prijem u Eparhiju dalmatinsku održaće se 01.07.2014.g. (utorak) u prostorijama Bogoslovije Sveta Tri Jerarha u manastiru Krki, sa početkom u 10:00 časova.
Napomena: Kandidati su obavezni donijeti sve gore navedene dokumente i dati ih na uvid ispitnoj komisiji.
U Nedelju 1. Po Duhovima-Svih Svetih, Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku, uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o današnjem prazniku Svih Svetih kao i o mogućnosti zadobijanja svetosti i prevazilaženja smrti kroz podvig svlačenja starog čovjeka i oblačenja u Novog Čovjeka-Bogočovjeka Hrista.Sve to je moguće u Tijelu Hristovom-Crkvi Njegovoj Svetoj.
Po završenoj Liturgiji,u prostorijama Crkvene opštine Šibenik, pripremljena je trpeza ljubavi za sve prisutne.
U manastiru Krki ovih dana proslavljene su značajne godišnjice od završetka bogoslovije Sveta Tri Jerarha. U utorak je generacija 1979-84. godine proslavila trideset godina od mature, a u sredu generacija bogoslova 1989-1994.g. dvadeset godina od završetka školovanja u Krki.
Obe ove proslave su obeležene služenjem Svete Liturgije, držanjem zajedničkog časa i svečanim ručkom.
Ove proslave su bile prilika za ponovno viđenje u duhovnom i prosvetnom centru Eparhije dalmatinske manastiru Krki, asociranje uspomena iz školskih klupa iz zajedničkog života u bogosloviji.
Na treći dan Duhova (10.6.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragoviću uz sasluženje manastirskog bratstva.
Duhovi su paznik koji uz Božić i Vaskrs čini punoću Otkrovenja i Bogojavljenja. Ovj praznik se naziva i rođendan Crkve Hristove, jer na ovaj dan Duh Sveti u vidu ognjenih jezika sišao na svete apostole i od tada neprestano prebiva u Crkvi Hristovoj kao Životodavac i Utešitelj.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u manastirskoj trpezariji.
Drugoga dana Duhova (9.6.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Biskupiji, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske i australijsko-novozelandske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je zahvalio svima koji pomažu obnovu crkve i ikonostasa u Biskupiji, naglasivši da je cilj našega života na zemlji da zavolimo Boga i bližnje svoje.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i izvršen pomen za sve ktitore i priložnike svetoga hrama u Biskupiji.
Potom je priređena trpeza ljubavi za sve goste u prostorijama CO Biskupija trudom nadležnog sveštenika protojereja Vladimira Vukosavljevića.
Na praznik Duhova (8.6.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je svetu arhijerejsku Liturgiju u Obrovcu uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. U svojoj besedi Episkop Fotije je čestitao ovaj veliki praznik rođendan Crkve svim sabranim vernicima u Obrovcu na hramovnoj slavi, naglasivši da je cilj svakoga hrišćanina zadobijanje Duha Svetoga. To nam omogućuje svetotajinski život u našoj pravoslavnoj Crkvi.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i pročitane su Duhovske molitve prilikom kojih su vernici pleli venčiće kao simmvol oživotvorenja blagodaću Duha Svetoga.
Na kraju je za sve prisutne pripremljena trpeza ljubavi trudom nadležnog sveštenika obrovačkog o. Saše Drče.
U nedelju (01.06.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje protojereja stavrofora Vladimira Stupara iz Mitropolije dabrobosanske i arhimandrita Nikodima (Kosovića) igumana manastira Krke i eparhijskog protođakona Dajana Trifunovića i đakona Bojana Savića.
U svojoj besedi Episkop Fotije je pozdravio oca Vladimira Stupara izaslanika Svetog sinoda na maturi u Bogosloviji Sveta Tri Jerarha u Krki, naglasivši da o. Vlado dolazi iz Foče koja nas uvek asocira na crkvenu prosvetu, na fakultet i bogosloviju. Pored toga Episkop Fotije je rekao da danas proslavljamo Svete oce I vaseljenskog sabora 325.g. koji su postavljali temelje pravoslavne Hristologije izraživši veru Crkve u Hrista kao istinitoga Boga i istinitoga Čoveka, posramivši Arijevo buncanje i njegovu jeres.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpezariji manastira Krke.
Na praznik Vaznesenja Hristovog (29.5.2014.godine), Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Liturgiju u hramu Vaznesenja Hristovog (Sveti Spas) u Šibeniku. Episkopu Fotiju su sasluživali protojerej Milorad Đurđević, protonamjesnik Savo Milanković i protođakon Dajan Trifunović. Današnjem prazniku je posvećen hram Vaznesenja Hristovog-Sveti Spas (1778.), u Šibeniku.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o današnjem velikom Hristovom praniku i njegovom značaju u Ikonomiji spasenja. Po izgovorenoj besjedi Episkop Fotije je osvetio freskopis koji su u hramu Svetog Spasa freskopisali freskopisci Milan Radusin i Galin Gančev. Po osvećenju freskopisa blagosloven je slavski kolač i žito, a zatim je obavljen trokratni ophod oko svetog hrama i pomen upokojenima.
Na kraju je za sve prisutne pripremljen slavski ručak u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
U nedelju Slepoga (25.05.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o jevanđeljskom događaju iscelenja slepoga. Ovo čudo nam potvrđuje da je Hristos svetlost sveta rekao je Episkop Fotije i da do susreta sa Hristom svaki čovek ostaje slep, bilo duhovno bilo fizički. Danas se na žalost prepoznaje samo fizičko to jest biološko slepilo, dok se duhovno slepilo smatra normalnim, međutim Gospod Hristos želi sve nas i od toga duhovnoga slepila da isceli, kako bismo verom prepoznali Njega kao Mesiju i Spesitelja.
Nakon Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpezariji manastira Krke.
Još uvek apelujemo da se prikuplja novčana pomoć za postradale u poplavama. Svoje priloge možete dati u manastir Krku. Informacije na tel+385 22 763 230.
Na praznik svetih ravnoapostolnih Ćirila i Metodija učitelja slovenskih (24.05.2014.g.) služena je sveta Liturgija u Kistanjama. Svetu Liturgiju su služili protonamjesnik Mile Savičić,paroh ravnokotarski i jeromonah Heruvim Đermanović,nastojatelj manastira Oćestovo. Nakon svete Liturgije izvršeno je osvećenje i rezanje slavskog kolača. Jerej Slađan Tubić paroh II kistanjski u svojoj besedi pozdravio je goste i vjerni narod i istakao važnost i značaj svete braće za sve slovenske narode.On je pozvao sve vjernike kistanjske parohije i sve ljude dobre volje da nastave pomagati obnovu ove naše svetinje.
Eparhija dalmatinska moli sve ljude dobre volje da pomognu nastradalima od poplava. Molimo da vašu pomoć dostavite u manastir Krku, odakle će biti dalje distribuirana do nastradalih područja.
Informacije možete dobiti na tel: +385 22 763 230.
Na praznik svetog Đorđa (6.5.2014.) svečano je proslavljena hramovna slava u Kninu. Svetu božanstvenu Liturgiju služili su protojerej Vladimir Vukosavljević, paroh pri Pokrovskom hramu u Kninu i protonamjesnik Savo Majstorović, domaćin slave. Na svetoj Liturgiji sabrao se veliki broj vjernika da proslave ime Božije i velikog ugodnika Božijeg,stradalnika, velikomučenika i pobjedonosca svetog Đorđa. Mnogi parohijani pri hramu svetog Đorđa u Kninu svetog Đorđa slave kao svoje Krsno ime.
Na Liturgiji se pričestio veliki broj vjernika. Po svršetku svete Liturgije govoreno je o životu svetog Đorđa, o njegovom stradanju za ime hrišćansko – za Hrista za vrijeme Rimskog imperatora Dioklecijana.
Na praznik Svetog velikomučenika i pobjedonosca Georgija (6.5.2014.godine),Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski i administrator Mitropolije zagrebačko-ljubljanske G.G.Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je blagoslovio slavske kolače i žito vjernicima koji danas proslavljaju Svetog Gorgija kao svoju Krsnu slavu.
Nakon blagoslova, Episkop Fotije je besjedio o veličini Svetoga Georgija i o njegovim velikim stradanjima u vrijeme cara Dioklecijana.Na kraju je čestitao svima onima koji proslavljaju Svetoga Georgija kao svoju Krsnu slavu poželevši im blagoslov Božiji i svako dobro u životu.
U Nedelju mironosica (4.5.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva beogradsko-karlovačke, banatske i dalmatinske eparhije.
U toku Svete Liturgije izvršen je i čin monašenja. Iskušenik manastira Krke, Aleksandar Radovanović (Gordon), student teologije rodom iz Kanade, primio je postrig angelskog obraza dobivši monaško ime Sevastijan.
U svojoj besedi Episkop Fotije je rekao da smo danas imali veliku duhovnu radost i da je monašenje potresna Sveta Tajna koja pokazuje povratak čoveka Bogu, povratak bludnoga sina u naručje Boga i Oca, u zajednicu Crkve Njegove. To je veliki događaj kako za manastir Krku i Eparhiju dalmatinsku, tako i za vascelu Crkvu.
Ovaj veliki događaj su svojim pojanjem uveličali i studenti Pravoslavnog bogoslovskog fakulteta iz Beograda.
Nakon Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u trpezariji manastira Krke.
Na vaskršnji ponedjeljak (21.04.2014.g) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva I sveštenomonaštva Eparhije dalmatinske.
Nakon Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne.
Na praznik Lazarevu subotu (12. 04. 2014. god.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. Fotije služio je svetu Arhijerejsku Liturgiju u Kninu uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o značaju praznika Vaskrsenja Lazarevog gde je objasnio prisutnima kako je činom vaskrsavanja Lazara iz Vitanije Gospod jasno pokazao silu i moć nad smrću. Pobedu nad smrću niko nije mogao dati ljudima nego sam Gospod. Takođe je pomenuo i stradalnu nedelju u kojoj treba da se pripremimo da što dostojnije dočekamo i Vaskrsenje Gospoda našeg Isusa Hrista. U toku Svete Arhijerejske Liturgije Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije unapredio je u čin protojereja oca Vladimira Vukosavljevića kninskog paroha i starešinu Hrama Pokrova Presvete Bogorodice u Kninu.
Posle svete Liturgije, Episkop Fotije je blagoslovio palmine i maslinove grančice u spomen Ulaska Gospodnjeg u Jerusalim.
Na Lazarevu subotu se po tradiciji u crkvi okuplja veliki broj pravoslavnih Srba Knina i kninskog kraja, što se i ove godine, hvala Bogu, dogodilo.
Posle svete Liturgije za svo sveštenstvo, monaštvo i druge goste priređena je trpeza ljubavi u prostorijama C. O. Knin.
Starac Gavrilo je mnogima koji su ga molili da ih pomene u molitvama, za ove ili one potrebe, govorio: »Bog mi je rekao: Gavrilo, on sam to ne traži od mene. Zašto me ti za to moliš?« Zato je starac savetovao poklonike, da se sami mole za ono što im je potrebno. Moli se sam Gospodu. Padni na zemlju i govori pedesti psalam.
Sa grčkog preveo: Episkop dalmatinski i
Administrator Eparhije zagrebačko – ljubljanske FOTIJE
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Fotije, Administrator upražnjene Eparhije zagrebačko-ljubljanske, u petu nedelju Vaskršnjeg posta, 06. aprila 2014. godine služio je svetu arhijerejsku Liturgiju u Sabornom hramu Preobraženja Gospodnjeg u Zagrebu sa sveštenstvom i u prisustvu vjernog naroda koji su ispunili hram.
Episkop Fotije se besjedom obratio okupljenim vjernicima podijelivši sjećanja na blaženoupokojenog Mitropolita Jovana i izrazivši radost što smo danas bili zajedno na svetoj Liturgiji pozvao je sve da se molimo ovih dana za našeg Mitropolita, za našu Crkvu i za naš narod. »Prije svega i iznad svega, imajmo ljubav među sobom. Sva filosofija naše vjere je da volimo Boga i da volimo drugog čovjeka. Sve je u tome. Vrlo često dugoga pored sebe preziremo. To dokazuje da nismo savršeni u vjeri. Što više budemo imali ljubavi prema Bogu u svakom čovjeku ćemo prepoznavati ikonu Hristovu«, naglasio je Episkop Fotije.
Nakon Liturgije, u prostorijama Mitropolije Episkop Fotije se susreo sa članovima hora Sabornog hrama, zatim sa g. Zoranom Vasiljevićem, prvim savjetnikom u Ambasadi Srbije u Zagrebu, prof. dr Miloradom Pupovcem, predsjednikom SNV-a, g. Čedomirom Višnjićem, predsjednikom SKD Prosvjeta, učenicima i nastavnicima Pravoslavnih bogoslovija koji su bili na opelu novoprestavljenom Mitropolitu Jovanu.
nedelja, 06 april 2014 19:04
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org
Ti si zaklon moj i štit moj; Riječ Tvoju čekam. Ja sam Tvoj, spasi me.
Njegova Svetost Patrijarh srpski G. Irinej načalstvovao je Zaupokojenom Liturgijom i opelom blaženopočivšem Mitropolitu zagrebačko-ljubljanskom Jovanu u Sabornom hramu Preobraženja Gospodnjeg u Zagrebu.
Prema izraženoj želji, Mitropolit Jovan sahranjen je u kripti Sabornog hrama.
Njegovoj Svetosti Prvojerarhu srpske crkve sasluživali su Mitropolit crnogorsko-primorski Amfilohije i Preosvećena Gospoda episkopi: sremski Vasilije, banjalučki Jefrem, budimski Lukijan, šumadijski Jovan, dalmatinski Fotije, Administrator upražnjene Eparhije zagrebačko-ljubljanske, bihaćko-petrovački Atanasije, gornjokarlovački Gerasim, te visokoprepodobni arhimandriti: Gavrilo iz manastira Lepavine i Mihajlo iz manastira Gomirje i drugi sveštenoslužitelji, a u prisustvu sveštenstva, monaštva i vjernog naroda. Liturgiji i molitvenom ispraćaju također su prisustvovali umirovljeni Episkop zvorničko-tuzlanski Vasilije i Episkop jegarski Porfirije, predsjednik Republike Hrvatske Ivo Josipović, predsjednik Sabora Republike Hrvatske Josip Leko, izaslanik predsjednika Republike Srbije Mileta Radojević, izaslanik predsjednika Vlade Republike Hrvatske Mirando Mrsić, kardinal Josip Bozanić sa visokom pratnjom, apostolski nuncij u Hrvatskoj Alesandro Deriko sa pratnjom, generalni tajnik HBK mons. Enco Rodinis, gradonačelnik Grada Zagreba Milan Bandić sa pratnjom, Mevludi ef. Arslani iz Islamske zajednice, direktor Komisije za odnose sa vjerskim zajednicama Šime Jerčić, predstavnici vjerskih zajednica u Zagrebu i Hrvatskoj, predsjednik Srpskog narodnog vijeća Milorad Pupovac, brojni ugledni graćani i prijatelji Mitropolita Jovana. U Sabornom hramu bili su Mitropolitov stariji brat Milivoj sa suprugom. Nešto kasnije pristigao je Episkop istočnoamerički Mitrofan.
Na opelu od novoprestavljenog Mitropolita Jovana besjedom se oprostio Njegova svetost Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski Gospodin Irinej.
U ime sveštenstva, monaštva i vjernog naroda od Mitropolita Jovana oprostio se visokoprepodobni arhimandrit Gavrilo koji je istakao Mitropolitovu ljubav, dobra djela i pouke kojima nas je poučavao. Istakao je da je uz Mitropolita trideset godina, da je posebnu pažnju uvijek posvećivao manastiru Lepavini. Odlazio se i vraćao u Manastir. Uvjereni smo da je od od danas, u blizini Vaskrslog Hrista, uvijek uz nas.
U dvorani Muzeja Srpske pravoslavne crkve Eparhije zagrebačko-ljubljanske, koji se nalazi pored Sabornog hrama, pripremljeno je posluženje što je dalo priliku da se prigodnim obraćanjima prisjetimo vjere, djela i Hristovog puta kojim je blaženoupokojeni Mitropolit Jovan koračao imajući razumjevanje i ljubav prema svima.
Njegova Svetost ovom prilikom je rekao:
Mitropolit Jovan će nam mnogo nedostajati u našem sadašnjem životu, ali se nadamo da Gospod brine o svemu, pa će se pobrinuti da Mitropolit dobije dostojnog nasljednika svoje misije, svoje katedre i da će ova Eparhija, kao i cijela Crkva, činiti ono što joj je Gospod ostavio da čini i ono što je neophodno svima nama danas. Mitropolit je bio čovjek ljubavi, a takav čovjek nam je potreban, ne samo ovdje nego i svugdje. Mnogi problemi ne rješavaju se mržnjom. Vatra se ne gasi vatrom. Problemi se rješavaju ljubavlju i dogovorom. I u našem praktičnom životu uvijek završavamo dogovorom. To znači da je tako moglo i u početku. Mnoge patnje bi bile spriječene i mnoge nesreće se ne bi desile. Potrebno je razgovarati otvoreno i ljudski. Mitropolit je bio taj čovjek, a takav nam treba i ovdje i na svakom mjestu. Hvala Vam što ste danas svojim prisustvom utješili našu tugu. Neka Vam se Gospod oduži u drugome i kao što kaže naš narod »da se susrećemo u radosnijem trenutku«. No, i ovo je od Boga. Tako treba prihvatiti i ovo treba razumjeti. Neka Gospod upokoji dušu našeg dragog Mitropolita Jovana.
Potom se obratio uzoriti kardinal Josip Bozanić, nadbiskup zagrebački riječima:
Vaša Svetosti, draga sabraćo u episkopskoj službi, sveštenici, draga braćo i sestre danas sam bio na Liturgiji u Sabornoj crkvi u povlaštenom položaju. Naime, često puta prema službi, bogosluženje moram voditi što zahtjeva koncentraciju na sami tok Liturgije, a danas sam nastojao biti prisutan po molitvi i po zajedništvu. Osjećao sam da to što se govori i blagovijesti u jevanđelju, kako se moli, da je to naše zajedništvo. Čini mi se da je to mnogo veće i mnogo jače od onoga u čemu se razlikujemo. Premda sa tugom u srcu, zbog gubitka dragog prijatelja, rado sam došao na ovaj događaj iz poštovanja prema pokojnom Mitropolitu Jovanu u kome sam uvijek cijenio jednu mirnoću, u čijoj sam ličnosti uvijek pronalazio razboritog čovjeka i arhipastira. Zbog toga će nam mnogo nedostajati, ali vjerujemo da Bog zna što čini i svjetlo koje je ostavio ono će svjetliti nama koji ostajemo iza njega. Za vrijeme molitvene osmine, krajem januara mjeseca ove godine, smo bili zajedno u Sabornoj crkvi i u zagrebačkoj katedrali to su bili naši posljednji susreti. Istovremeno, vjerujemo da ono zajedništvo koje smo tada imali sada je još snažnije i jače. Možda je to znak da obe naše crkve, rimokatolička i pravoslavna, pred našim vjernicima i pred našim narodima, učine jedan novi napor koji bi bio vidljiv.
Blagoslovom Njegove Svetosti potom se obratio Episkop dalamtinski Fotije, Administrator upražnjene Eparhije zagrebačko-ljubljanske rekavši:
Vaša Svetosti, uzoriti gospodine Kardinale, braćo arhijereji, časni oci, uvažena rodbino našeg Mitropolita, draga braćo i sestre dozvolite da i ja kažem nekoliko riječi svojih utisaka. Naime, ovih dana sam bio ovdje u Zagrebu gdje sam po blagoslovu Svetog arhijerejskog sinoda i Njegove Svetosti odrećen da budem administrator, mjestobljustitelj ove Eparhije dok ne bude biran mitropolit. Bio sam ovdje sa našim sveštenicima koji su najviše ponijeli krst i teret ovoga trenutka. U svoje ime želim da im zahvalim jer su bili na nivou. Ovih dana smo čitali jevanđelje i vidi se da su oni bili učenici Mitropolita, da su znali njegovu službu i da su ga osjećali kao svoga duhovnog oca. Ja sam u službenoj formi bio prisutan kada je otvaran testament Mitropolitov, čiji je tekst toliko dirljiv, kao da ga je pisalo maleno dijete, ali u najpozitivnijoj formi. To je jedna stranica rukom pisana. Blaženopočivši Mitropolit ga je pisao 2005. godine. Prije gotovo 10 godina. Tako potresno, sa dubokom vjerom. Upravo kako su ga opisali Patrijarh i Kardinal; on je bio čovjek suptilan, čovjek veoma osjetljiv. To se vidi u tom pismu. Kaže da sve što ima ostavlja Eparhiji i želi da bude sahranjen u Sabornoj crkvi Preobraženja Gospodnjeg gdje je kripta pripremljena. Želi da oprosti svima i traži od svih oproštaj. Mi, ljudi smo prestrogi jedni prema drugima. Čovjek je velik jer je ikona Božija, ali je čovjek istovremeno i slab. Vapi za pomoć drugoga. Treba mu Bog, Božija ruka, ali mu treba i bližnji. Treba mu neprestano. Mi smo skloni da sudimo i presuđujemo jedni drugima. To je tragedija našega vremena. Ovo zaduženje koje sam dobio prihvatio sam kao blagoslov, kako će biti volja Božija to ne znam, ali bi trebalo nastaviti onako kako je Mitropolit počeo. Nešto sam primjetio služeći Pređeosvećenu Liturgiju u petak i danas kada sam pričešćivao. Niko ne pristupa svetoj tajni pričešća. Iz ovoga stanja uređenosti treba da pređemo u stanje žive liturgijske zajednice. To je ono što je moj prvi utisak. Živimo sa Hristom. Moramo da napravimo taj korak. Juče su bila djeca iz naše pravoslavne gimnazije, i da Mitropolit ništa drugo nije učinio osim izgradnje ove naše gimnazije, veliko je djelo učinio. A puno toga je učinio, u mučeništvu, u raspeđu Mitropolije. On je nasljedio sveštenomučenika ove Mitropolije. Potrebno će biti stvarati živu liturgijsku zajednicu, da se ovi ljudi spasavaju, da se preporode, da se ohristove. Imamo raditi i na jedinstvu Crkve, što je Kardinal napomenuo, a to možemo samo ako smo Hristoliki ljudi, ako ljudi vide u nama Hrista tj. ne da govorimo teorijski, nego da ljudi vide živoga Hrista u nama. To je Crkva. Takvom čovjeku, punom ljubavi, svi će pristupati jer ljubav obuhvata sve. Druga su stvar naši teološki dijalozi i naša muka, to mora da ide svojim tokom, ali nas niko ne razrešava tajne ljubavi. To niko ne može da nas razreši jer to i jeste naše jevanđelje. Po tome će Vas poznati da ste učenici moji ako imate ljubavi među sobom. Ne može niko nikome reći da ga mrzi, iz ovog ili onog razloga. Time razrešava jevanđelje. Time ne radi po jevanđelju. Time uzima nešto ljudsko, a ne djela po jevanđelju Hristovom. Nešto što je lakše, što je zemaljsko, ali nije Hristovo. Ljubav prema drugome neprestano nas raspinje. Volimo drugoga! Čak i kada to ne zaslužuje. Koliko puta da mu praštamo? Ne jednom, nego sedamdeset puta sedam. Neprestano. To je naše raspinjanje. To je naše učenje koje moramo da oprisutnjujemo u zajednici sa svima ljudima. Danas je bio jedan dostojanstven skup, ako tako možemo reći za sahranu. Mnogo ljudi. Među njima Predsjednik države i Sabora, Gradonačelnik, Kardinal, papski Nuncij i brojni drugi. Juče nas je posjetio Premijer. Zašto? Zato što je to Mitropolit zaslužio svojim djelom. On nije bio čovjek prek i isključiv. Zato smo svi nalazili mogućnost da mu pristupimo, da budemo sa njim i da nas on pouči. Po riječima Patrijarha, takvi nam ljudi trebaju na svakom mjestu. Svako mjesto je Božije i mjesto raspeća. Trebamo se boriti i svjedočiti Vaskrsenje, da ovdje nije kraj, već je grob samo pasha-prelazak u vječni i bolji život. Neka Bog upokoji našeg Mitropolita i da svi mi zajedno njegovo djelo kao amanet nastavimo. Bog da mu dušu prosti.
U ime predsjednika Republike Srbije Tomislava Nikolića obratio se njegov izaslanik dr Mileta Radojević:
Vaša Svetosti, Uzoritosti, Vaše Visokopreosveštenstvo i Vaša Preosveštenstva, časni oci, poštovani predstavnici Grada Zagreba i Republike Hrvatske, draga braćo i sestre meni je čast što danas mogu u ime predsjednika Republike Srbije Tomislava Nikolića predstavnicima Srpske pravoslavne crkve da prenesem izraze žaljenja za gubitak koji je naša Crkva imala ovih dana odlaskom Mitropolita Jovana. Veliki je to gubitak za Crkvu i za srpski narod uopšte, a posebno za zajednicu srpskog naroda u Republici Hrvatskoj. Kakav je Mitropolit bio najbolje je opisao naš Patrijarh rekavši da je on bio čovjek ljubavi i to je on pokazao na djelu. Ja sam to uspio da vidim unazad mjesec dana kada sam bio u posjeti kod Mitropolita. Sa kojom je on smirenošću i mudrošću živio i radio da iz onih teških vremena, koja smo svi prošli, svi narodi bivše zemlje, ponovo oživi i vaspostavi Crkvu, da izgradi Srpsku pravoslavnu gimnaziju u saradnji i uz pomoć države Hravtske i Grada Zagreba. Da nije bio takav kakav je bio, čovjek ljubavi, vjerovatno toga ne bi ni bilo. Neka bi Bog dao da na mjesto Mitropolita u narednom periodu dođe ličnost poput Mitropolita Jovana koja će nastaviti da gradi dobre odnose, da unaprećuje saradnju, kako među narodima tako i saradnju među državama, a na dobro Crkve, naroda i države. Niti jedna služba, i dužnost Mitropolitu nisu od Crkve bili povjereni slučajno već zbog toga što je bio veliki čovjek, čovjek velikog srca i ljubavi za svoj narod i svoju Crkvu. Neka mu je vječna slava i hvala!
Svoje sjećanje na blaženopočivšeg Mitropolita izrazio je predsjednik Srpskog narodnog vijeća prof. dr Milorad Pupovac:
Vaša Svetosti, Kardinale, arhijereji i časni oci, uvažena Gospodo ja ću zauvijek pamtiti trenutak kada je Mitropolit Jovan nakon godina izbjeglištva došao u Zagreb i ušao u Preobražensku crkvu. Narod koji ga je čekao, čekao je nekoliko sati. Nije mogao ući u crkvu kolika je bila radost toga naroda prilikom dolaska. To je za mene, koji sam bio prisutan, bio prvi znak ogromne vezanosti srpskog naroda u Zagrebu i Hrvatskoj sa njim i njegovim poslanjem na mjestu Mitropolita zagrebačko-ljubljanskog. On je to poslanje nosio na najbolji mogući način. U okolnostima koje nisu bile nimalo lake ni za koga. Prometnuo se od nekoga koji je sa radošću dočekan u nekoga ko je postao obnovitelj Crkve, obnovitelj zajednice i obnovitelj vjere. Obnovio je manastir Lepavinu za koju je bio posebno vezan. Obnovio je manastir Svete Petke, Preobražensku crkvu i ovo sjedište i zdanje, a ono što je najvažnije obnovio je sveštenstvo. Mi koji se na drugi način bavimo našom zajednicom i njenim položajem u Republici Hrvatskoj vidimo koliko je uspješno birao i koliko je uspješno podigao to sveštenstvo. Isto tako, obnovio je dijalog sa svim vjerskim zajednicama, prije svega sa katoličkom crkvom. Obnovio je to na nenametljiv način. Kao što je i inače radio većinu stvari, na nenametljiv način. Mnogo toga mi nismo niti vidjeli niti znali, ali smo mu zahvalni što je taj dijalog vodio što ga je gradio i što ga je čuvao. To je najveće nasljeđe koje smo mi mogli nasljediti od Visokopreosvećenog Mitropolita Jovana. Jačajmo u tom dijalogu i sebe i druge, u jevanđelskom duhu i porukama blage vijesti, koje su nažalost, u vremnima prije njegovog povratka bile pod velikom kušnjom. Na nama je da učinimo sve da ovaj grad, ovu zemlju nastavimo graditi u duhu njegovih obnoviteljskih napora.
nedelja, 06 april 2014 12:11
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org/
Njegova Svetost Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski Gospodin Gospodin Irinej doputovao je u večernjim satima 04. 04. 2014. godine u Zagreb u pratnji Episkopa sremskog gospodina Vasilija i Episkopa šumadijskog gospodina Jovana. Njegovu Svetost su dočekali Episkop dalmatinski gospodin Fotije, Administrator upražnjene Eparhije zagrebačko-ljubljanske i Episkop gornjokarlovački gospodin Gerasim sa sveštenstvom i vjernicima Mitropolije. Odmah po dolasku Patrijarh se uputio u Sabroni hram Preobraženja Gospodnjeg gdje je izloženo tijelo blaženoupokojenog Mitropolita Jovana. Njegova Svetost Patrijarh srpski gospodin Irinej sa prisutnim arhijerejima je odslužio pomen novoprestavljenom Mitropolitu Jovanu.
petak, 04 april 2014 19:00
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org/
Dana 03. aprila 2014. godine u KBC-u Sestara milosrdnica u Zagrebu upokojio se u Gospodu Njegovo Visokopreosveštenstvo Mitropolit zagrebačko-ljubljanski Jovan.
Mitropolit Jovan je rođen 1936. godine u slavonskom selu Medincima kod Podravske Slatine, od oca Save i majke Julke. Nakon završene Bogoslovije Svetog Save u manastiru Rakovica diplomirao je 1963. godine na Bogoslovskom fakultetu Srpske pravoslavne crkve u Beogradu. Postdiplomske studije pohađao je na univerzitetima u Zapadnoj Njemačkoj.
Profesorsku službu vršio je u bogoslovijama u Prizrenu i Manastiru Krki. Manastir Krka postaje njegovo drugo ognjište. Ondje je 1967. godine zamonašen, a nakon primanja jerođakonskog čina 1969. godine rukopoložen je u čin jeromonaha rukom Episkopa dalmatinskog Stefana.
Na redovnom zasjedanju Svetog arhijerejskog sabora Srpske pravoslavne crkve 21. maja 1977. godine izabran je za Episkopa lepavinskog i hirotonisan od Patrijarha srpskog Gospodina Germana. Godine 1982. postaje Mitropolit zagrebački.
Bio je član različitih komisija Svetog arhijerejskog sinoda SPC-a. Od 1982-92. godine predstavnik je Srpske pravoslavne crkve za međucrkvenu pomoć u Ženevi. Bio je direktor patrijaršijskog preduzeća Dobročinstvo. Administrirao je eparhijama slavonskom i gornjokarlovačkom. Bio je član Svetog arhijerejskog sinoda SPC-a u nekoliko mandata. U Pećkoj patrijaršiji 1990. godine predsjedavao je Svetim arhijerejskim saborom. Odlukom najvišeg crkvenog tijela 1994. godine povjereni su mu na staranje pravoslavni Srbi u Republici Italiji.
Odlukom Svetog arhijerejskog sabora izabran je za predsjednika Episkopskog savjeta Srpske pravoslavne crkve u Republici Hrvatskoj te je u tom svojstvu potpisao Ugovor o odnosima Srpske pravoslavne crkve i Vlade Republike Hrvatske.
Cijelog svog arhipastirstvovanja naročitu ljubav posvećuje manastiru Lepavini, obnavljanju i utvrđivanju crkveno-duhovnog života povjerene mu Eparhije. Posebnom pažnjom i jevanđelskom odgovornošću unapređuje odnose sa Rimokatoličkom crkvom u Republici Hrvatskoj i Republici Sloveniji, ali i sa drugim vjerskim zajednicama. Upravo zbog neumornog djelovanja na polju njegovanja međureligijskog dijaloga i vjerske tolerancije 2012. godine dobitnik je nagrade Hrvatskog helsinškog odbora.
Otvaranjem Muzeja Srpske pravoslavne crkve u Zagrebu čuva od zaborava bogato nasleđe pravoslavnih Srba na ovim prostorima stečeno u prošlosti, a vizionarskim djelom osnivanja Srpske pravoslavne opšte gimnazije u Zagrebu stvara preduslove za izgledniju budućnost srpske pravoslavne omladine u Hrvatskoj. Vrijeme i mjesto sahrane će biti naknadno objavljeni.
četvrtak, 03 april 2014 17:06
preuzeto sa: www.mitropolija-zagrebacka.org/
U ove blagoslovene dane Velikog posta Episkop kruševački G. David u pratnji svoga sekretara prote Dragog Veškovca posetio je Eparhiju dalmatinsku. Doksologija Episkopu Davidu služena je u subotu (29.03.2014.) u manastiru Krki, gde ga je rečima dobrodošlice pozdravio nadležni Episkop dalmatinski G.Fotije. Posle večernjeg bogosluženja Episkop David je u Bogosloviji Sveta Tri Jerarha održao predavanje sabranom narodu i krčkim bogoslovima na temu »Božje zapovesti kao božanske energije«.
U nedelju (30.03.2014.) Episkop kruševački G. David služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje Episkopa dalmatinskog G. Fotija i sveštenstva Eparhija kruševačke i dalmatinske.
Pozdravljajući dragog gosta na Svetoj Liturgiji Episkop Fotije je govorio o podvigu naroda Srpske Crkve na prostorima Dalmacije, naglasivši poseban značaj Bogoslovije Sveta Tri Jerarha koja treba sledeće godine da proslavi 400 godina od svoga osnivanja.
U uzvratnoj reči Episkop kruševački G. David je zahvalio na rečima pozdrava i dobrodošlice i protumačio nedeljnu jevanđeljsku perikopu, osvrnuvši se posebno na potrebu mirotvorstva, jer je današnjem svetu mir najpotrebniji.
Posle Svete Liturgije za sve goste i služašče sveštenstvo priređena je trpeza ljubavi u trpezariji manastira Krke zalaganjem i trudom manastirskog bratstva.
Prilikom ove posete Eparhiji dalmatinskoj Episkop kruševački G. David obišao je više crkava i manastira ove Eparhije i upoznao se sa njihovom istorijom, tokom njihove obnove, ali i misijom u ovo naše raspeto vreme.
Povodom obeležavanja 400 godina od osnivanja bogoslovije u manastiru Krki, u subotu 29.03.2014.g. u 19,00 časova gost tribine Sveta Tri Jerarha biće Episkop kruševački G.G. David. Episkop David će održati predavanje na temu:
Božije zapovesti kao božanske energije.
Dobrodošli!
U Nedelju krstopoklonu (23.03.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u crkvi Svetoga Save u Splitu uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o značaju Krsta u životu nas hrišćana i posebno nas pravoslavnih Srba u Dalmaciji. Episkop je rekao da jedan veliki Krst koji stoji pred nama je nedovršeni hram Svetoga Save u Splitu i da je to velika obaveza svih nas. Zbog toga bi svako trebao da da svoj doprinos kako bi dovršili hram Svetoga Save, koji je značajan ne samo za Eparhiju dalmatinsku, nego i za čitavu Srpsku pravoslavnu Crkvu.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi u prostorijama CO Split trudom i zalaganjem protojereja – stavrofora Nikole Škorića i protonamjesnika Slavoljuba Kneževića, sveštenika splitskih.
Dragi parohijani, Drnišani i ljudi koji baštine crkvene i kulturne znamenitosti,
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski, G. G. Fotije, blagoslovio je početak obnove crkve Uspenja Presvete Bogorodice i crkvene kuće u Drnišu, bogomolje koja je udahnula posebno obilježje ovom dalmatinskom gradu i parohijski dom koji baštinimo od naših pravoslavnih predaka. Riječ je istovremeno o pravoslavnoj bogomolji, crkvi koju sagradiše nekadašnji ugledni Drnišani pravoslavci, nadahnuti hrišćanskim vrijednostima i ljubavlju prema Bogu, kao i o znamenitom kulturno-istorijskom zdanju usred grada Drniša, pa njegova obnova ujedno označava i našu iskrenu privrženost zaštiti dragocjene crkvene i kulturne baštine.
Ovaj hram pravoslavnih u Drnišu, veličanstven i upečatljiv i sa arhitektonskog gledišta, najveću pravoslavnu bogomolju u Eparhiji dalmatinskoj, osvetio je Ljeta Gospodnjeg 1908. poznati episkop, ispovjednik pravoslavlja, Nikodim Milaš. Crkvena kuća u ovom dalmatinskom gradu sagrađena je 1856. godine, prepoznatljiva je no stilu izgradnje, vičnim ondašnjim graditljima neimarima, no čemu se, isto tako, ubraja u spomenike kulture. Ovaj značajni crkveni i kulturni objekat trudom Eparhije dalmatinske upravo je ovih dana počeo vraćati svoj prvobitni izgled obnovom krova, ali nam predstoji također pozamašno preuređenje i obnova njegove unutrašnjosti koju je dobrano nagrizlo i oštetilo proteklo vrijeme.
Obnovom ove crkvene kuće stvoriće se neophodni prostorni uslovi za bogougodno i blagosloveno sabiranje parohijana drniških, za okupljanje pravoslavnih vjernika kako bi još predanije istrajavali na propovijedi i molitvi u slavu Boga. Obnovom tako vrijedne crkvene kuće obezbjediće se i odgovarajući stambeni prostor za sveštenika drniške parohije.
Najljubaznije molim i pozivam sve ljude dobre volje, parohijane i one koji su potekli iz ovog kraja i koji daleko od zavičaja nose uspomene na rodno ognjište, da svojim prilozima i dobročinstvom pomognu obnovu bogomolje, pravoslavne svetinje i crkvene kuće, da ovim za drniški kraj značajnim kulturnim zdanjima vrate nekadašnji sjaj, da tako na djelu osvjedoče privrženost pravoslavim znamenitostima i u hrišćanskom duhu iskažu darodavalački čin i odlučnost u pogledu čuvanja naše pravoslavne baštine.
Uz toplu zahvalnost i srdačan pozdrav, pozivam Vas najljubaznije da se u vezi obnove crkve i kuće obratite nadležnom svešteniku, jereju Draganu Zorici.
Bankovni podaci za uplatu su:
IBAN: HR09 2330 0031 1529 5900 1
BIC: SOGEHR22
SPC – CRKVENA OPŠTINA DRNIŠ
SG SPLITSKA BANKA
Njegovo Preosveštenstvo Episkop bački dr Irinej, portparol Svetog Arhijerejskog Sabora Srpske Pravoslavne Crkve, po povratku iz Carigrada sa Sabranja poglavarâ Pravoslavnih Crkava dao je intervju Informativnoj službi Srpske Pravoslavne Crkve i Televizijskoj produkciji Eparhije bačke.
O tradiciji i istorijskom značaju okupljanja poglavara Pravoslavnih Crkava, njihovoj Poruci i odlukama kao potvrdama jedinstva Crkve, pripremama za Sveti i Veliki sabor, kao i o dužnosti crkvenih pastira da pozivaju na mir i dijalog, sa Vladikom Irinejem razgovarao je đakon mr Ivica Čairović, asistent na Pravoslavnom bogoslovskom fakultetu Univerziteta u Beogradu.
19. Mart 2014 - 17:01
preuzeto sa: http://www.spc.rs
Dana 19.03.2014. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije obišao je parohiju Vrlika i Otišić u pratnji nadležnog sveštenika oca Borisa Medaka i eparhijskog protođakona oca Dajana Trifunovića. Tom prilikom Episkop je podelio i skromnu humanitarnu pomoć našim povratnicima u Otišiću, koji žive izuzetno skromno i u teškim uslovima.
Pored toga Episkop Fotije je obišao i hram Svetog Arhangela Mihaila u Otišiću koji se gradi i obnavlja izrazivši svoje zadovoljstvo onim što je video i zahvalivši svima Otišićanima koji pomažu obnovu, zamolivši ih da i dalje nastave ovo dobro delo.
Uz to Episkop Fotije je rekao da će obnova crkve Svetog Arhangela Mihaila u Otišiću pomoći i daljem povratku našega naroda u Otišić nekada najveće selo u Dalmaciji.
U nedelju (16.03.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Đevrskama uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske. Pre početka Svete Liturgije Episkop Fotije je izvršio malo osvećenje hrama Svetoga proroka Ilije u Đevrskama, pošto je nedavno bio provaljen. Nepoznati počinioci su oskrnavili sveti hram na taj način što su pobacali svete ikone i Sveto Jevanđelje, kao i antimins sa Svetoga Prestola.
Pored toga Episkop Fotije je blagoslovio nove polijeleje koji su priloženi ovome svetome hramu, tako da je sada crkva Svetoga proroka Ilije u Đevrskama potpuno dovršena.
U svojoj besedi Episkop Fotije je rekao da druge nedelje posta praznujemo Svetog Grigorija Palamu velikog učitelja i zaštitnika Svetoga pravoslavlja. Pored toga Episkop Fotije je rekao da se pravoslavni Srbi u Dalmaciji trebaju sakupljati oko svojih svetinja, svojih manastira i da obnova duhovnog života i povratak našeg stanovništva u Dalmaciju ide upravo uz obnovu naših crkava i manastira. Najbolji primer za to je Crkva Svetog proroka Ilije u Đevrskama koja je potpuno obnovljena i freskopisana. To ne bi bilo dovoljno da se i narod nije vratio u Đevrske. Tako želimo da bude sa svim crkvama širom dalmatinske Eparhije.
Posle Svete Liturgije za sve prisutne i goste i svo sveštenstvo priređena je trpeza ljubavi u CO Kistanje trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika oca Đorđa Veselinovića.
U sredu (12.03.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. Svetu Tajnu ispovesti i ove godine, kao i prethodnih godina je vršio arhimandrit Mihailo (Vukčević) iguman manastira Gomirja.
Posle Svete Pređeosvećene Liturgije za sve služašče sveštenstvo i monaštvo priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji. U toku ručka Episkop Fotije se obratio kratkom besedom sabranom sveštenstvu govoreći između ostaloga o tome da smo mi sveštenoslužitelji pozvani da budemo pastiri Crkve, a ne najamnici. Primer istinskog pastira u novijoj istoriji Crkve je Sveti Jovan Kronštatski čudotvorac, a i nedavno kanonizovani starac Porfirije Svetogorac i od njih treba da se učimo pastirskom životu, jer su nam oni kao i svi svetitelji pravoslavne Crkve potvrda i vidljivi dokaz da je Bog sa nama i u ovo naše raspeto i apokaliptičko vreme.
U Nedelju pravoslavlja (9.3.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u crkvi Svetog Ilije u Zadru uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o značaju praznika Nedelje pravoslavlja i naglasio da je to praznik u kojem pravoslavna Crkva proslavlja pobedu pravoslavlja nad svim jeresima kroz istoriju Crkve. Pored toga Episkop Fotije je sabrani narod pozvao da čuvaju svoju veru, da poste, da se mole Bogu i da žive u ljubavi prema Bogu i prema bližnjima. Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi u prostorijama CO Zadar.
Potom je Episkop Fotije u pratnji nadležnog paroha zadarskoga protojereja-stavrofora Petra Jovanovića i služaščeg sveštenstva obišao parohiju Smoković i tamo izvršio osvećenje zvona za obnovljeni hram Svetoga Georgija u Smokoviću, koji je u poslednjem nedavnom ratu bio potpuno miniran. Molimo sve vernike smokovićkoga kraja da i dalje pomažu obnovu crkve Svetoga Georgija u Smokoviću.
U noći između 7. i 8. marta 2014.g. provaljena je crkva Svetog Ilije u Đevrskama. Nepoznati počinitelji ili više njih obili su ulazna vrata i nasilno ušli u hram. Nadležni sveštenik protonamjesnik Đorđe Veselinović je obavijesti policiju, koja je izvršila uviđaj. Ovom prilikom pričinjena je i veća materijalna šteta. Nadamo se da će policija pronaći počinetelje ovog nedjela.
U subotu (8.3.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiu Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o Svetom Teodoru Tironu, naglasivši da je Sveti Teodor ranohrišćanski mučenik koji je postradao u IV veku u vreme gonjenja Crkve od strane bezbožnih rimskih imperatora. Pored toga Episkop Fotije je istakao da je Sveti Teodor Tiron posebno blizak nama u SPC, jer se njegove svete mošti čuvaju u manastiru Hopovu u Fruškoj Gori.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u manastirskoj trpezariji.
U petak (7.3.2014.) Njegvo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski g.g. Fotije služio je Pređeosvećenu Liturgiju u Kninu uz sasluženje kninskoga sveštenstva.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o značaju posta za duhovni život hrišćana i rekao da je post bio tradicija u srpskome narodu, u srpskim selima i u gradovima i da toj tradiciji treba da se vratimo, da postimo svih četrdeset dana kako je Crkva propisala. Prije svega iz duhovnih razloga, a potom iz medicinskih i zdravstvenih, jer danas moderna medicina govori da je post lek za sve bolesti. Duhovni smisao posta je da se borimo sa sobom, sa svojim gresima, svojim slabostima i da se izmirujemo sa Bogom i sa bližnjima. To je osnovna poruka posta.
Posle Svete Pređeosvećene Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve goste i prisutne u prostorijama CO Knin trudom i zalaganjem kninskog sveštenstva.
U sredu (5.3.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Pređeosvećenu Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Pređeosvećene Liturgije se po drevnoj tradiciji služe svake srede i petka u toku Časnog posta da bi se hrišćani što češće i redovnije mogli pričešćivati Svetim Tajnama Hristovim. Period posta sveti oci upoređuju sa izlaskom jevrejskoga naroda iz egipatskog ropstva, a na tome putu Bog je svoj starozavetni narod hranio nebeskom manom (hlebom).
Časni post iako traje četrdeset dana ima simvolički taj isti smisao, jer su svi vernici i hrišćani u toku ovoga perioda pozvani da postom i molitvom izađu iz »egipta« to jest da pobede i prevaziđu svoju ogrehovljenu prirodu ili rečeno jezikom Svetog apostola Pavla da pobede staroga čoveka u sebi. Zbog toga je u toku posta potrebno češće pristupati Svetim Tajnama Hristovim da bismo duhovno obnovljeni i preporođeni dočekali najsvetiji i najveći hrišćanski praznik Vaskrsenje Hristovo.
U Nedelju siropusnu (2.3.2014.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu na temu pročitanog jevanđelskog začala koje govori o praštanju i postu.Ovo je poslednja pripremna nedelja koja nas uvodi u vrijeme Svete i Velike četrdesetnice kroz koju se postom, molitvom i drugim dobrodjeteljima pripremamo za praznik Vaskrsenja Hristovog.
Po završenoj Svetoj Liturgiji pripremljeno je posluženje za sve prisutne u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
U nedelju (23.02.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Poljicima kod Zadra, uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o Strašnom sudu, naglasivši da zemaljski sudovi i zemaljska pravda nisu savršeni – tek će sud Božiji biti konačna i pravedna reč nad svetom i istorijom. Tada će Bog nagraditi pravednike i one koji su činili dobro bližnjima, a zlotvori će biti udaljeni od ljubavi Božije i večnog života.
Posle Svete Liturgije Episkop Fotije je osvetio dom, koji su poljičani podigli da bi imali gde da se sabiru, povodom raznih crkvenih i drugim proslava.
Potom je Episkop Fotije u pratnji protojereja stavrofora Petra Jovanovića i ostalog sveštenstva obišao crkvu Svetog Georgija u Smokoviću. Trenutno se u Smokoviću na obnovljenoj crkvi radi na postavljanju novih zvona i unutrašnjem uređenju, te molimo sve verne iz Smokovića i okoline da nastave pomagati obnovu ove svetinje, kako bi ona u dogledno vreme mogla biti i osvećena.
Na praznik Svetoga Fotija Patrijarha carigradskoga (19.02.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske. Posle Svete Liturgije prerezan je kolač i osveštano žito u spomen svetoga patrijarha Fotija, koji je imendan i zaštitnik Episkopa dalmatinskoga g. Fotija.
Sveti Fotije carigradski (IX vek) je jedan od najvećih otaca pravoslavne Crkve koji se praznuje zajedno sa Svetim Grigorijem Bogoslovim i Jovanom Zlatoustim, takođe patrijarsima konstantinopoljskim. Sveti Fotije se sa pravom naziva ispovednik svetoga pravoslavlja, jer je nepokolebljivo zastupao čuvanje Nikeo-carigradskog simbola vere i predanja svetih otaca. Poseban doprinos u bogoslovlju je dao u svojoj knjizi Mistagogija u kojoj je izneo pravoslavno učenje o Svetom Duhu, a istovremeno je ukazao na neodrživost zapadne interpolacije u simbol vere tzv. umetka filioque koji uvodi subordinaciju između ličnosti Svete Trojice, što pravoslavno predanje ne poznaje i ne prihvata.
Mnogi oci sa pravom Svetoga Fotija nazivaju otac jedinstva Crkve, upravo zbog toga što je Sveti Fotije čuvar jedinstvenog hrišćanskog predanja kako u bogoslovlju, tako u kanonskom ustrojstvu i organizaciji Crkve.
Nakon toga priređena je trpeza ljubavi za sve goste i prisutne u trpezariji manastira Krke.
U nedjelju Bludnoga sina na praznik svetoga Simeona Bogoprimca (16.02.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Lazarici na Dalmatinskom Kosovu uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske i Arhiepiskopije beogradsko-karlovačke.
U svojoj besedi Episkop Fotije je tumačio priču o bludnome sinu, naglasivši da su svi ljudi koji nisu kršteni udaljeni od Boga. Njima je potrebno pokajanjem i Svetim Krštenjem da se vrate Nebeskome Ocu u zajednicu Crkve Hristove. Sa druge strane i oni ljudi koji žive u Crkvi takođe treba da bdiju nad sobom i da neprestano vaspostavljaju živu i istinitu zajednicu sa Bogom u Crkvi.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač u čast Krsne slave nastojatelja manastira Lazarice jeromonaha Simona (Kuzmanovića). Nakon toga za sve prisutne goste i sveštenstvo priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji trudom i zalaganjem nastojatelja manastira jeromonaha Simona (Kuzmanovića).
Na praznik Sretenje Gospodnje (15.02.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
U svojoj propovedi Episkop Fotije je rekao da je praznik Sretenja veliki praznik susreta Boga i čoveka, Boga i čovečanstva, ali bi on trebao da bude praznik susreta čoveka i čoveka, nas i bližnjih naših.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve goste i za sve prisutne u manastirskoj trpezariji.
U navečerje praznika (11.02.2014.) velikih vaseljenskih učitelja i svetitelja Vasilija Velikog, Grigorija Bogoslova i Jovana Zlatoustog služeno je svečano večernje bogosluženje koje je služio Njegovo Preosveštenstvo Episkop bihaćko-petrovački G.G. Atanasije.
Na sam dan praznika (12.02.2014.g.) služena je Sveta Arhijerejska Liturgija koju je služio Njegovo Preosveštenstvo Episkop bihaćko-petrovački G.G. Atanasije i Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije uz sasluženje sveštenomonaštva i sveštenstva Mitropolije dabrobosanske, Eparhija bihaćko-petrovačke i dalmatinske. Nakon Svete Liturgije prerezan je slavski kolač i osvećeno slavsko žito u spomen ovih velikih ugodnika Božijih. U svojoj besjedi Episkop Fotije se zahvalio na posjeti Episkopu bihaćko – petrovačkom G.G. Atanasiju istakavši značaj bogoslovlja kojeg su nam u predanje ostavili Sveta Tri Jerarha.
Poslije Svete Arhijerejske Liturgije učenici bogoslovije priredili su svečanu akademiju u čast svojih zaštitnika Sveta Tri Jerarha. Ovogodišnji temat je sastavio protojerej Milorad Đurđević na temu »Doprinos Sveta Tri Jerarha jedinstvu Crkve«. U sklopu programa učenici bogoslovije su izveli igrokaz »Ko tebe kamenom – ti njega hljebom« koji govori o bratoljublju u duhu svetosavskog predanja.
Na ovogodišnjoj slavi među mnogobrojnim zvanicama bili su i predsjednik SDSS-a dr. Vojislav Stanimirović, predjednik SKD-a »Prosvjeta« g. Čedomir Višnjić, te načelnici lokalne samouprave i dobrotvor Bogoslovije g. Dušan Torbica.
Poslije je priređena trpeza ljubavi za sve prisutne goste. Za trpezom ljubavi Episkop Fotije je u prigodnoj besjedi upoznao prisutne o velikome značaju koju su ova trojica bogoslova Crkve imali kroz istoriju, istaknuvši da je na temeljima njihovoga bogootkrovenskog bogoslovlja utemeljeno učenje naše Crkve.
U nedjelju Mitara i Fariseja (09.02.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Drnišu uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je rekao da ne treba da budemo kao farisej koji odmah kazuje grehe bližnjega svoga, već treba da se ugledamo na carinika koji nije gledao u druge, već je neprestano bio zagledan u Boga.
Nakon Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve goste i prisutne trudom i zalaganjem nadležnog sveštenika jereja Dragana Zorice.
Neki monah krenu u grad da proda svoje rukodelje. Tamo ugleda jednog siromaha, koji beše slabo odeven, sažali se na njega i darova mu svoj plašt.
Siromah odmah otide te ga prodade. Videvši to, starac se ražalosti i pokaja što mu dade svoju odeću.
Iste noći javi mu se u snu Hristos odjeven u njegov plašt i reče: »Ne tuguj. Evo, nosim ono što si mi dao.«
sa grčkog preveo:
Episkop dalmatinski Fotije
U Nedelju 32. po Duhovima (2.2.2014.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o cariniku Zakheju i njegovom pokajanju. Ovo je jedna od pripremnih nedelja koje nas uvode u vrijeme Svete i Velike četrdesetnice, i na kraju Praznik nad Praznicima-Vaskrsenje Hristovo. Tokom ovih pripremnih nedelja, Crkva oglašava približavanje Velikog posta i poziva nas da se za njega pripremimo prije njegovog početka. To i jeste karakteristika Pravoslavne liturgičke tradicije, da se za sve Velike praznike pripremamo postom, molitvom i pokajanjem. Zbog spasonosnog značaja Velikog posta, Crkva nam skreće pažnju kroz jevanđelske priče na temu pokajanja, počevši sa malim carinikom Zakhejom.
Po završetku Liturgije priređena je trpeza ljubavi u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
Na praznik Časnih veriga svetog apostola Petra (29.01.2014) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva Eparhije dalmatinske.
Časne verige svetog apostola Petra se praznuju kao drugi praznik posvećen svetom prvovrhovnom apostolu Petru, to jest njegovom čudesnom izbavljenju iz tamnice u Jerusalimu (Dap, gl.12). Časne verige kojima je apostol bio okovan od samog početka poštovane su od blagočestivih hrišćana i polagane su na bolesne koji bi potom ozdravljivali. U vreme svetoga patrijarha jerusalimskog Juvenalija (V vek) ove verige apostola Petra dobila je na dar vizantijska carica Evdokija. Ona je jedan deo veriga dala na čuvanje u Carigrad, a drugi u Rim, gde se i danas čuvaju.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač u čast Krsne slave Episkopa g. Fotija, v.d. rektora Bogoslovije Sveta Tri Jerarha.
Nakon Svete Liturgije za sve prisutno sveštenstvo i goste priređena je trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
Po ustaljenoj tradiciji na praznik Sv. Save 27.01.2014.g. u hramu Sv. Ćirila i Metodija u Kistanjama služeno je večernje bogosluženje na kojem je prisustvovao Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije.Posle večernjeg bogosluženja prerezan je slavski kolač i osvećeno je slavsko žito čime je otpočela svečana akademija.
U prigodnom programu učestvovali su učenici Bogoslovija Sveta Tri Jerarha i polaznici pravoslavne vjeronauke iz Kistanja i okoline. Nadležni sveštenik jerej Slađan Tubić je biranim riječima pozdravio Episkopa dalmatinskog G.G. Fotija i cijenjene goste, istaknuvši da je svetosavlje filosofija našeg života koja je zasnovana na duhovnim vrijednostima koja su njegovana kroz i u ličnosti svetog Save. Na bogosluženju i programu prisustvovao je veliki broj vjernika kistanjske parohije i cijelog bukovačkog kraja. Na kraju programa Episkop dalmatinski G.G. Fotije je podijelio paketiće djeci koja su prisustvovala ovoj svečanosti.
U nastavku Preosvećeni vladika obišao je prostorije SKD »Prosvjeta« pododbor Kistanje koja takođe proslavlja svoju krsnu slavu. U prijatnom razgovoru Preosvećeni vladika se upoznao sa radom i aktovnostima ovog našeg pododbora.
Posle posjete SKD »Prosvjeta« priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne goste u prostorijama CO Kistanje.
Praznik svetoga Save prvog Arhiepiskopa srpskog (27.01.2014.) svečano je proslavljen u svim crkvenim opštinama i manastirima Eparhije dalmatinske. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije na praznik svetog Save služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
U svojoj besedi Episkop Fotije je govorio o svetome Savi kao svetogorskom podvižniku koji nam je pokazao uski put ka Carstvu Nebeskom. Svojim odlaskom na Svetu Goru sveti Sava je i čitav srpski narod povezao sa ovom svepravoslavnom svetinjom, ali i sa vizantijskom tradicijom i kulturom.
Posle Svete Liturgije prerezan je slavski kolač u čast prvoga prosvetitelja srpskoga svetoga Save, a potom su polaznici pravoslavne vjeronauke iz Kistanja i Knina izveli kratki svetosavski recital.
Zatim je za sve goste pripremljena trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
U Nedelju po Bogojavljenju, dan uoči Svetog Save (26.1.2014.godine) paroh šibenski protojerej Milorad Đurđević služio je Svetu Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku.Liturgijskim sabranjem u ovaj nedeljni dan, vjernici šibenske parohije su obilježili praznik Svetog Save.Naročito je važno što su djeca, kako školskog uzrasta tako i oni mlađi, došli u sveti hram da proslave ovog svetog ugodnika.Prigodnim programom i recitacijama svetosavskih pjesmica, najmlađi članovi naše zajednice uljepšali su i obogatili naše sabranje.Na kraju Svete Liturgije o. Milorad je prerezao slavski kolač i blagoslovio slavsko žito čestitajući slavu svim sabranim vjernicima.
Po prvi put, Vijeće srpske nacionalne manjine grada Šibenika koje kao svog zaštitinika proslavlja Svetog Savu, obilježilo je svoju Krsnu slavu. Kao dobar domaćin, Srpsko vijeće je u okviru proslavljanja svoje Krsne slave pripremilo i prigodne darove za najmlađe članove naše zajednice.Predsjednica Vijeća Đurđa Šarić kao i većina članova, zajedno sa svojim gostima, prisustvovali su Svetoj Liturgiji.Među gostima i zvanicama bio je i gradonačelnik grada Šibenika dr Željko Burić.
Po završenoj Liturgiji trudom Crkvene opštine Šibenik i Vijeća srpske nacionalne manjine pripremljen je slavski ručak u prostorijama Crkvene opštine. Nakon blagoslova trpeze, domaćinima se pozdravnim riječima obratio dr Željko Burić čestitajući Krsnu slavu Srpskom vijeću.
U nedelju 26.januara 2014.godine venčani su u hramu Vaznesenja Gospodnjeg u Cetini, Zoran Zelenović iz Civljana i Milijana Vuković iz Ivoševaca. Svetu tajnu venčanja su obavili jeromonah Jovan (Kovačević) iz manastira Dragovića i jerej Stanko Antić paroh markovački.Nakon svete tajne sveštenik Stanko Antić je čestitao mladencima na ovome radosnome danu i poželeo im dug život,mnogobrojnu decu i Blagoslov Božiji u njihovom braku.
Slava Gospodu da je i u ovome hramu nakon dosta godina izvršena Sveta tajna braka. Uz molitve da će Gospod dati, pa će ovakvih radosnih događaja biti i češće u ovoj eparhiji naše svete Crkve.
U nedjelju pred svetoga Savu 26.januara 2014. godine, C Opština splitska je proslavila svoju hramovnu slavu. Svetu Arhijerejsku liturgiju je služio Njegovo Preosveštenstvo Gospodin G Fotije Episkop dalmatinski uz sasluženje protonamjesnika Slavoljuba Kneževića, Dragana Mihajlovića i protođakona Dajana Trifunovića. Kapela na Obrovu bila je premala da bi primila vjerni narod koji se ove godine u velikom broju sabrao na svetu službu. Na kraju svete Liturgije Preosvećeni Vladika Fotije, pozdravio je u svojoj besjedi sav sabrani narod, čestitajući slavu, istakao je važnost, potrebu a i smjelost ispovjedanja naše pravoslavne vjere, pozivajući vjerni narod da se ne stidi svojega imena i svoje vjere, jer narod bez imena i vjere je narod bez identiteta.
Hram svetoga Save već osamdeset godina čeka dozvolu i pravo na svoje zakrovljenje, što je nezamislivo da se u jednoj hrišćanskoj zemlji stvaraju toliki problemi za zidanje jedne bogomolje. Pravoslavni Srbi u Splitu, hram zidaju na svojoj zemlji i o svome trošku i na to čekaju tolike godine, naročito je nezamislivo da se ne može dobiti dozvola za dovršenje, dakle, dovršenje a ne novo građenje, zato je ovaj hram, hram mučenik i najbolji pokazatelj atmosfere koja vlada na ovim prostorima, rekao je Preosvećeni Vladika. Preosvećeni Vladika je izrazio nadu u bolje odnose sa gradskim vlastima, naročito dolaskom novoga gradonačelnika u Splitu g. Ive Baldasara, sa kojim je C Opština ostvarila dobru komunikaciju i već započela pripreme za nastavak realizacije projekta dovršenja hrama sv. Save.
Poslije besjede Preosvećenog Vladike Fotija, upriličen je skroman svetosavski program u kome su djeca recitovala pjesmice o sv. Savi. Na kraju je, u prostorijama C Opštine, pripremljena i trpeza ljubavi.
Na praznik Sabora svetog Jovana Krstitelja (20.01.2014.g.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krupi uz sasluženje sveštenstva i monaštva Eparhije dalmatinske.
Sabor svetog Jovana Krstitelja se praznuje odmah po prazniku Bogojavljenja, zato što je sveti Jovan Krstitelj krstio samoga Gospoda na reci Jordanu i bio je svedok javljanja Boga kao Svete Trojice. Zbog toga je Crkva odmah posle praznika Bogojavljenja ustanovila praznik Sabora svetog Jovana Krstitelja, kao uspomenu na ovoga velikoga propovednika, predteču, krstitelja gospodnjega.
Sveti Jovan Krstitelj je bio učitelj pustinje, učitelj monaškog života i učitelj pokajanja. Njegova propoved o pokajanju je uvek aktuelna, posebno danas u naše vreme kada ljudi zaboravljaju duhovne vrednosti i zakone duhovnog života i sve više se na žalost okreću zemaljskom i telesnom životu. Nikad pokajanje nije bilo potrebnije nego što je danas, današnjem narodu, današnjim hrišćanima.
Posle Svete Liturgije Episkop Fotije je prerezao slavski kolač u čast Krsne slave igumana manastira Krupe Gavrila (Stevanovića). Posle Svete Liturgije priređena je za sve goste trpeza ljubavi u manastirskoj trpezariji.
Praznik Bogojavljenja (19.01.2014.) svečano je proslavljen u svim crkvenim opštinama i manastirima Eparhije dalmatinske. Njegovo Preosveštenstvao Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Krki, a potom izvršio veliko bogojavljensko osvećenje vode.
Praznik Bogojavljenja je u ranoj Crkvi praznovan zajedno sa praznikom Rođenja Hristovog, jer oba praznika ukazuju na centralnu tajnu naše vere – Ovaploćenje Boga Logosa Gospoda našeg Isusa Hrista. Kasnije se Bogojavljenje odvaja od Božića i počinje se praznovati samostalno kao praznik Krštenja Hristovog na reci Jordanu kada se Bog u svojoj punoći objavio kao Sveta Trojica: Bog Sin koji se krštava, Duh Sveti koji u vidu goluba silazi na Sina i Bog Otac koji se javio u vidu glasa sa neba: »Ovo je Sin moj ljubljeni, koji je po mojoj volji«.
Na praznik Bogojavljenja tradicionalno dolazi veliki broj naroda, da bi uzeli svetu bogojavljensku vodu koju uzimaju za piće, ali i čuvaju u svojim domovima za blagoslov, jer je bogojavljenska voda simvol osvećenja i preobraženja čitave tvorevine.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi za sve prisutne u manastirskoj trpezariji.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije, na današnji praznik Krstovdan – navečerje Bogojavljenja (18.01.2014.god.) služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Na kraju Svete Liturgije, u spomen Krštenja Gospoda Isusa Hrista na rijeci Jordanu, Episkop Fotije je izvršio Veliko osvećenje vode.Nakon osvećenja, vjerni narod zahvata osvećenu vodu koju kao blagoslov nosi u svoje domove.
Po završenom vodoosvećenju, Episkop Fotije je besjedio o Krštenju Hristovom, javljanju Svete Trojice, kao i o značaju Tajne Krštenja kojom svaki čovjek postaje sutjelesnik Hristov i član Njegove Svete Crkve.
Po izgovorenoj besjedi Episkop Fotije je najvišim odlikovanjem Eparhije dalmatinske,ordenom Dr Nikodim Milaš, odlikovao Valentinu Remeša rođena Carjova zbog velikih zasluga, ljubavi prema svojoj Svetoj Crkvi, dobrodjelateljnog života i svakodnevnog svjedočenja hrišćanske ljubavi prema bližnjem.
Na kraju je za sav sabrani narod pripremljena trpeza ljubavi u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
Na praznik Obrezanja Gospodnjeg i Svetog Vasilija Velikoga – Nova godina (14.1.2014.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića. U svojoj besjedi Episkop Fotije je govorio o Obrezanju Gospodnjem kao dokazu realnog Ovaploćenja Boga Logosa i Njegovog očovječenja i o tome da je Obrezanje Hristovo praslika Novozavetnog Krštenja. U Starom zavjetu obrezanje je označavalo pripadnost starozavjetnom Izrailju-odanost Bogu, a u Novom zavjetu novozavjetno obrezanje-Krštenje je znak pripadnosti Novozavjetnom Izrailju-Crkvi Hristovoj.
Zatim je govorio o Svetom Vasiliju Velikom kao jedanom od najvećih otaca Crkve. Sveti Vasilije je pisac monaških pravila, mnogih apologetskih i dogmatskih spisa u kojima je objašnjavao Tajnu o Bogu kao Svetoj Trojici, a njemu se pripisuje i Sveta Liturgija nazvana Vasilijeva koja se služi deset puta godišnje u pravoslavnoj Crkvi.
Posle Svete Liturgije priređena je trpeza ljubavi u prostorijama CO Šibenik.
U Nedelju Bogootaca, po Božiću (12.1.2014.godine) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski Gospodin Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića.
Na kraju Svete Liturgije Episkop Fotije je besjedio sabranom narodu o bjekstvu svete porodice u Egipat te strašnoj naredbi Irodovoj o ubistvu sve djece do dvije godine starosti u Vitlejemu i njegovoj okolini. Plašeći se za svoj presto, Irod je izdao tu strašnu naredbu misleći da će među pobijenom djecom ubiti i Bogomladenca Hrista.Crkva je kao uspomenu na stradanje Vitlejemske djece ustanovila praznik koji se slavi kao Svetih 14 000 mladenaca Vitlejemskih.
Po završetku Svete Liturgije pripreljeno je posluženje u prostorijama Crkvene opštine Šibenik.
Na praznik Svetog arhiđakona Stefana 09. januara 2014.g. Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G. G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u manastiru Dragoviću uz sasluženje manastirskog bratstva.
Sveti arhiđakon Stefan je česta slava kod pravoslavnih Srba u Dalmaciji, koja se praznuje u ove božićne dane. Stradanje Svetoga arhiđakona Stefana pokazuje da je mučeništvo ukras Crkve Hristove i da ono sačinjava unutrašnju prirodu Crkve.
Posle rezanja slavskog kolača u spomen Krsne slave jeromonaha Jovana (Kovačevića) sabrata manastira Dragovića pripremljena je trpeza ljubavi za sve goste u manastirskoj trpezariji.
Na praznik Sabora Presvete Bogorodice (8.1.2014.) u večernjim satima pronađen je provaljen hram svetog velikomučenika Georgija u Kninu. Počinioci zlodjela su u svom divljanju po svetinji okretali ikone naopačke, skinuli sa ikonostasa prestonu ikonu sv. Georgija i stavili na umivaonik, prosuli ulje iz kandila po prestolu, ispremetali svete sasude i odnijeli koplje i žlicu za pričešće... Nažalost ovaj hram je permanentno meta provalnika već nekoliko godina unazad. O ovom zlodjelu obaviještena je Policija koja je došla i izvršila uviđaj. Nadamo se da će počinioci biti uhvaćeni i prema njima primijeniti se adekvatne zakonske mjere.
Na praznik Sabora Presvete Bogorodice (08.01.2014.) Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju u Kninu uz sasluženje sveštenstva i monaštva bihaćko-petrovačke i dalmatinske Eparhije.
U svojoj besedi Episkop Fotije je svima prisutnima čestitao Božić i naglasio da je Presveta Bogorodica od strane ljudskog roda najzaslužnija za preveliku tajnu ovaploćenja Boga Logosa – Gospoda Isusa Hrista, jer se ona zbog svoje čistote, svetosti i poslušanja udostojila da postane Bogorodica, da rodi Spasitelja Sveta.
Posle Svete Liturgije za sve sveštenstvo i goste pripremljena je trpeza ljubavi u CO Knin, trudom kninskoga sveštenstva.
Praznik Rođenja Gospoda našega Isusa Hrista – Božić (07.01.2014.) svečano je proslavljen širom Eparhije dalmatinske u svim crkvenim opštinama i manastirima. Ove godine su pravoslavni Srbi u Dalmaciji bili sabrani u velikom broju oko badnjaka i Božića.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je Svetu Arhijerejsku Liturgiju na svenoćnom bdeniju u manastiru Krki. U toku Svete Liturgije pročitana je božićna poslanica Njegove Svetosti Patrijarha srpskog G. Irineja, u kojoj je posebno naglašena potreba da Srbi u Dalmaciji, a i širom Hrvatske žive u miru i da uživaju ona ljudska prava koja im Ustav i zakoni garantuju. Patrijarh Irinej je posebno apelovao da prestane progon ćirilice, jer je to pismo svete braće Kirila i Metodija, koji su kao što je poznato bili slovenski apostoli, ne samo hrišćanske vere, nego i slovenske kulture.
Posebna duhovna radost ovoga Božića je činjenica da su se mnogi vernici pričestili na Svetim božićnim Liturgijama, pokazujući time da Crkva živi vitlejemskom radošću upravo kroz Sveto Pričešće.
Ove godine na božićna bogosluženja i badnjak sabrao se veliki broj naroda, što pokazuje da Srbi u Dalmaciji i u teškim vremenima ne odstupaju od svoje pravoslavne vere i od svojih svetinja, među kojima je i manastir Krka (14. vek), duhovni prosvetni centar Eparhije dalmatinske.
Posle Svete Liturgije za sve prisutne goste priređeno je božićno posluženje u gostoprimnici manastira Krke.
Njegovo Preosveštenstvo Episkop dalmatinski G.G. Fotije služio je na Badnji dan (6.1.2014.godine) Svetu Arhijerejsku Liturgiju u hramu Svetog Spasa u Šibeniku uz sasluženje protojereja Milorada Đurđevića i protođakona Dajana Trifunovića.
Istoga dana služeno je večernje bogosluženje u Sabornom hramu u Šibeniku kada se po tradiciji na bogosluženju okuplja veliki broj pravoslavnih vjernika kako iz Šibenika tako i iz njegove okoline.Na kraju večernjeg bogosluženja, Episkop Fotije je poučio vjerni narod govoreći o značaju Hristovog ovaploćenja za naše spasenje, a potom je blagoslovio badnjak i badnjakove grančice koje su dijeljene sabranom narodu, a koje narod nosi u svoje domove.Paljenje badnjaka je obavljeno u prostorijama Crkvene opštine Šibenik gdje pripremljeno i posluženje za sav sabrani narod.
U nedelju, 05. januara, na praznik Otaca, Njegovo Preosveštenstvo Episkop Dalmatinski g. Fotije služio je u crkvi Uspenja Presvete Bogorodice u Imotskom Svetu Arhijerejsku Liturgiju sa svestenstvom i monaštvom. Liturgiji je prisustvovao veliki broj vjernika.
Vladika Fotije je, obraćajući se besjedom vjernom narodu, podsjetio na značaj praznika Svetih Otaca i naglasio da je vjera i sjećanje na svete pretke – upravo ono što je pravoslavni narod na ovim prostorima očuvalo i što ga čuva od zaborava i podsjeća na korijene kojim pripada. Kad god bi sebe kroz istoriju udaljio od tog pamćenja- narod je stradao. Vladika Fotije je, u tom duhu, naglasio i značaj Svetog pričešća i pozvao okupljeni narod da se što češće pričešćuje u dogovoru sa svojim sveštenikom i aktivno uzme učešće u Svetoj Liturgiji.
Nakon Svete Liturgije odrzan je pomen precima na grobovima, koji se u Imotskom tradicionalno odrzava na praznik Otaca.
Badnji dan (6. 1. 2014) u 9:00 – Šibenik
Badnji dan (6. 1. 2014) Jutrenje u 23:00 – Manastir Krka
Božić (7. 1. 2014) Sv. Liturgija u 00:00 – Manastir Krka
Sabor Presvete Bogorodice (8. 1. 2014) u 9:00 – Pokrov Presvete Bogorodice u Kninu
Sv. Arhiđakon Stefan (9. 1. 2014) u 9:00 – Manastir Dragović
Srpska Pravoslavna Crkva svojoj duhovnoj deci o Božiću 2013. godine
pravoslavni Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i Patrijarh srpski, sa svim Arhijerejima Srpske Pravoslavne Crkve – sveštenstvu, monaštvu i svim sinovima i kćerima naše svete Crkve: blagodat, milost i mir od Boga Oca, i Gospoda našega Isusa Hrista, i Duha Svetoga, uz radosni božićni pozdrav:
Javljam vam radost veliku koja će biti svemu narodu.
Jer vam se danas rodi Spas, koji je Hristos Gospod
(Lk 2,10-11)
Ovim rečima, braćo i sestre i draga deco duhovna, anđeo Gospodnji se javlja pastirima u Vitlejemu i saopštava im radost veliku – da se rodi Hristos, Gospod i Spasitelj. Iako obuzeti strahom velikim zbog pojavljivanja anđela Božjeg među njima, oni biše ozareni slavom Gospodnjom. Ovu istu radost veliku povodom sveradosnoga praznika Rođenja Gospoda Isusa Hrista nama, sabranima u svetim hramovima, u našim domovima, u bolnicama i drugim zavodima, na putevima i radnim mestima, anđeo takođe danas objavljuje. Znajući to, umesto straha i iznenađenosti, radujmo se i veselimo se, zajedno sa svim nebeskim silama, i prepustimo se slavi Gospodnjoj! Neka nas ona sve ispuni i potpuno obuzme, kao nekada pastire u Vitlejemu Judejskom!
Svojim slavljenjem Bogomladenca Hrista pridružimo se horovima anđelâ, arhanđelâ i svih svetih nebeskih sila koje – tada u Vitlejemu, danas u našim hramovima i neprestano na nebesima – slave i veličaju Rođenog od Djeve Bogomladenca Hrista, Koji je Ovaploćena Ljubav Božja, Ljubav koja se daje i samožrtvuje radi nas i našega spasenja! Rođenje Ovaploćene Ljubavi Božje najveći je i najveličanstveniji bogočovečanski događaj. Zato je Božić praznik večne i nadvremenske radosti.
Kako je moguće da se Sâm Bog, odnosno Sin Božji, Drugo Lice Svete Trojice, ovaploti, rodi, postane čovek? Ovo pitanje nas uvodi u tajnu nad kojom svi mudraci ovoga sveta ostadoše nemi i zatečeni. Ko je do tada, do tog čudesnog javljanja anđela u Vitlejemu Judejskom, čuo da se Bog ovaplotio, da se rodio kao čovek? Niko! Samo je prorok u Starom Zavetu prorokovao: »Evo, Devojka će začeti, i rodiće Sina, i nadenuće mu ime Isus« (Is 7,14). Prorok samo prorokuje, ali ne daje odgovor na pitanje zašto se Bog ovaplotio, rodio, očovečio. U rečima anđela dobili smo odgovor. On glasi: Hristos Gospod se rodio radi nas ljudi i radi našeg spasenja. Kao što Bog iz ljubavi, samo iz ljubavi, stvori sve i sva, i čoveka kao krunu svega stvorenog, tako isto, iz iste ljubavi, On se rodio od Djeve da bi svu Svoju tvorevinu, a pre svega čoveka, obnovio i preporodio ljubavlju. Nadnesen nad tajnu Rođenja Bogomladenca Hrista, Sveti apostol Pavle govori o božanskom smirenju, »samoispražnjenju«, kenozi. Bog je, piše on, »ponizio sebe uzevši obličje sluge, i izgledom se nađe kao čovek; unizio je sebe i bio poslušan do smrti, i to do smrti na krstu« (Rim 2,7-8). To je raspon bezgranične i nedokučive tajne ljubavi Božje, ljubavi koja sastradava sa palim Adamom i Evom do te mere da se najpre spušta u pećinu vitlejemsku, a potom i do ada preispodnjeg. To je ista ljubav Božja koja je sastradavala sa palim čovečanstvom i dok je ono prebivalo u tami i senci smrti. Znajući to, Sveti Jovan Bogoslov Duhom Svetim blagovesti: »Bog tako zavole svet da je Sina svoga Jedinorodnoga dao, da niko koji veruje u njega ne propadne, nego da svako ima život večni« (Jn 3,16).
Danas, kada slavimo Rođenje Bogočoveka Gospoda Isusa Hrista, pre svega oprostimo jedni drugima i kažimo brat bratu: Mir Božiji, Hristos se rodi! Pokažimo da možemo biti i da jesmo narod ljubavi Božje, narod koji u svim iskušenjima ovoga veka može biti veran i častan. Osim što nam donosi radost veliku, Hristos nam donosi i daje mir Božji, a to je On Sâm. Zato božićno praznovanje i počinjemo pozdravom: Mir Božji, Hristos se rodi! Time izražavamo svoju plamenu želju i nasušnu potrebu da se mir Božji useli u svakog od nas, ali i među nas, decu Božju, nasleđe Njegovo u ovome svetu, prvo kao Život našeg života, Svetlost sveta, Istina i Put, a potom i sve ostalo!
U ove radosne dane praznika Rođenja Gospoda Isusa Hrista, obratimo posebnu pažnju na zapovest koju je Bog još u raju dao prvom čoveku i prvoj ženi, rekavši im: »Rađajte se i množite se, i napunite zemlju, i vladajte njom…« (1. Moj 1,27-28). U ovoj uzvišenoj i svetoj zapovesti Božjoj sažet je uzvišeni smisao i tajna čoveka kao bogolikog bića – da bude roditelj i upravitelj nad svim što je Bog stvorio i dao mu na upravljanje.
Kako je to moguće? – upitaće neko. Moguće je iz razloga što je čovek živa slika Božja, sazdan po liku Božjem, a Bog je Tvorac i Tvoritelj, Otac i Roditelj. Zapovest rađajte se i množite se prva je sveta zapovest data rodu ljudskom. Jer, bez rađanja i množenja nema ljubavi niti prema Bogu niti prema bližnjima. Biti roditelj najveći je dar čoveku. Duh vremena u kojem živimo i »kultura« koja nam se nasilno nameće upravo su upereni protiv dostojanstva čoveka kao roditelja. Kao zreo i dostojanstven narod, narod svetih predaka i svetle istorije, snagom vere i ljubavi prema Bogu i rodu, oduprimo se nasilju koje se vrši nad našim narodom! Najbolji odgovor na sve neprimerene ponude i zahteve kvariteljâ Zakona Božjeg i prirodnog jeste vršenje volje Božje.
Rođenjem Bogomladenca Hrista od Presvete Djeve Bogorodice blagosilja se i na najsavršeniji način se osvećuje materinstvo. Ništa ne pretpostavljajmo ovom uzvišenom i svetom daru! Ne tražimo izgovore i opravdanja za naš egoistički komoditet i nemarnost prema svome spasenju i spasenju sveta! Poštujmo slobodu i pravo svakoga, ali isto tako znajmo da svaka zloupotreba slobode kao posledicu ostavlja greh, odnosno smrt. A mi nismo stvoreni za greh i smrt već za vrlinu i večni život.
U ove radosne praznične dane molitveno se sećamo stradanja našeg raspetog i zavetnog Kosova i Metohije, kolevke naše narodne duše i naših najplemenitijih osećanja. Molimo se Bogomladencu Hristu da bude volja Božja sa našim Kosovom i Metohijom. Branili su Kosovo i Metohiju od Turaka Osmanlija 1389. godine braća Jugovići i stari Jug Bogdan, a oslobodili su ga novi Jugovići, junaci koje su rodile čestite majke Srpkinje, koje su sebe žrtvovale i posvetile rađanju sinova i kćeri za sveto srpsko Kosovo i Metohiju, za krst časni i slobodu zlatnu. Naše Kosovo i Metohija su strašno mesto postojanja jer na njemu stradanja ne prestaju, a nepravda se iz dana u dan uvećava. Nemir i nasilje vladaju Kosovom i Metohijom. Decenijama i vekovima otimaju tu pokrajinu, istorijsku Staru Srbiju iz naših nedara, iz našeg bića.
Ali, braćo i sestre, ne uspevaju ga istrgnuti, jer Kosovo i Metohija je više od teritorije. To je naš zavet! Prizivamo mir Božji na Kosovo i Metohiju, mir, pre svega, među našom braćom Srbima, kao i mir među svim ljudima dobre volje! Našoj braći i sestrama na Kosovu i Metohiji poručujemo: znajte da niste sami i niste zaboravljeni; sa vama je sav srpski rod, ali i sav pravdoljubivi svet koji sa vama sastradava, pati i moli se. Radujte se i budite u miru, slozi i ljubavi međusobnoj i sa svima ljudima! Iznad svega budite u miru, slozi i ljubavi sa našim svetiteljima i mučenicima koji svojim podvigom proslaviše Gospoda, a Gospod proslavi njih Svojom slavom i blagodaću!
Srećan i blagosloven Božić želimo i svoj našoj braći i sestrama u Dalmaciji, Hrvatskoj, Slavoniji, Lici, na Kordunu i u Baniji koji ponovo doživljavaju, kao i pre dvadeset godina, progone i stradanja zbog svog imena, pisma i jezika. Čitav slobodoljubivi i pravdoljubivi svet stoji nem i zapanjen pred činjenicom da se brutalno progoni jedno pismo, u ovom slučaju ćirilica, pismo svete braće Ćirila i Metodija. Posebno smo zabrinuti pred činjenicom da se pitanje ćirilice koristi kao paravan za nastavak progona srpskog naroda u Hrvatskoj, za zastrašivanje Srba i odvraćanje istih od povratka na njihova ognjišta. Molimo se Bogomladencu Hristu da svojom božanskom ljubavlju ispuni srca i duše onih koji gaje netrpeljivost, pa i mržnju prema svemu što je srpsko i pravoslavno. Čovek i narod bez ljubavi – šta je? Neka mesto mržnje ljubav zavlada!
Sa posebnom očinskom i pastirskom ljubavlju danas se molitveno sećamo naše braće i sestara prognanih sa Kosova i Metohije, iz Dalmacije i čitave Krajine, iz Bosne i Hercegovine, koji, evo, godinama Božić dočekuju obespravljeni, bez prava na povratak i na svoju imovinu. Bogomladenac Hristos bio je i Sâm prognanik u Egiptu, ali kada dođe vreme i pomreše oni koji tražiše život Njegov, On se vrati u Svoju otadžbinu, u Svoj Nazaret, u zemlju otaca i praotaca Svojih. Molimo se Bogomladencu Hristu da i naše prognanike milošću i dobrotom Svojom vrati u zemlju njihovih otaca i praotaca i tako obriše suze sa lica njihovih i uteši ih.
Isto tako, danas se molitveno sećamo naše braće po stradanju i mučeništvu u Siriji, Egiptu, Iraku i drugim zemljama širom Bliskog Istoka, nad kojima se pred očima celog sveta vrši duhovni i biološki genocid. To su naša braća od kojih smo, i preko kojih smo, primili duhovnu kulturu i civilizaciju. Ovog Božića hiljade prognanih ljudi tuguju i plaču zbog izgubljene dece, roditelja, srodnika i prijatelja. Hiljade njih je bez krovova nad glavom, smrznutih u neuslovnim skloništima i šatorima. Na desetine i stotine njihovih hramova i manastira stoje opustošeni, popaljeni i porušeni. Mitropoliti i monahinje, kidnapovani i u sužanjstvu, strepe u neizvesnosti kada će biti likvidirani. A sve im to čine zbog imena Isusovog, Koje oni vole i ispovedaju. Tragična slika naše braće sa Bliskog Istoka najbolje svedoči kako je strašno i užasno kada mržnja zameni ljubav i veru. Nije strašan pad već je strašno ostajanje u padu, u prelesti, u zabludi, što se kruniše takvom mržnjom prema Istinitom Bogu i Njegovim slugama.
Čestit i blagosloven Božić želimo našem utamničenom bratu i saslužitelju Arhiepiskopu ohridskom i Mitropolitu skopskom Gospodinu Jovanu i svoj progonjenoj i stradalnoj Crkvi Pravoslavnoj u BJR Makedoniji. Njega tamošnja vlast drži nepravedno utamničenog, a njegovim vernicima uskraćuje slobodu vere i savesti iz razloga što su se opredelili za jedinstvo Jedne, Svete, Saborne i Apostolske Crkve. Etnofiletistički raskol je najveća tragedija naše Crkve u BJR Makedoniji. Raskolnici, nažalost, jedinstvu Crkve pretpostaviše politiku i etnofiletizam. Apelujemo na vlasti BJR Makedonije da odmah i neizostavno oslobode našeg oca, brata i saslužitelja Arhiepiskopa ohridskog i Mitropolita skopskog Gospodina Jovana, da Crkvi Božjoj, Ohridskoj Arhiepiskopiji, obezbede puno pravo i slobodu koja joj po zakonu pripada. Apelujemo i na međunarodnu zajednicu, koja posmatra kako se krše osnovna ljudska i verska prava i slobode u BJR Makedoniji, da preduzme mere i spreči dalju diskriminaciju jedne Crkve i jednog naroda.
Isto tako, žalimo i protestujemo zbog neprekidnih nasrtaja režima koji vlada u Crnoj Gori na identitet, status i slobodu Srpske Pravoslavne Crkve, i zbog pokušajâ uplitanja u njen unutrašnji život i kanonsko ustrojstvo. Javno pitamo tamošnje ideologe, samozvane autokefaliste, inače mahom ateiste, zašto u duhu sopstvene verzije demokratskog i sekularnog društva nemaju kuraži da javno zatraže i takvu reorganizaciju Rimokatoličke Crkve da i njoj sedište bude u Crnoj Gori, a ne u Vatikanu, kao što to traže za Pravoslavnu Crkvu.
Svima vama, braćo i sestre, draga deco duhovna, vama u Otadžbini i vama rasejanim po čitavom svetu, želimo srećan i blagosloven Božić. Premda nas u nekim slučajevima razdvajaju hiljade milja, danas nas Hristos Bog sve sabira oko Sebe da Ga slavimo i da se kao braća i sestre, kao Narod Božji, oko Njega okupimo i duhovno ugrejemo. Danas smo bliži jedni drugima jer smo blizu Hrista Gospoda, jer smo svi kao velika svetosavska porodica na duhovnoj gozbi kod Bogomladenca Hrista, Koji nam i sada kao nekada poručuje: Budite jedno kao što smo Otac Moj i Ja jedno!
Jedinstvo našeg roda, jedinstvo naše Svetosavske Crkve, nema niko pravo da ugrozi i dovede u pitanje. Svi oni koji iz vlastitih pobuda i interesa, zbog svoje gordosti i sujete cepaju plašt naše svete Crkve treba da znaju da će ih kad-tad stići pravda Božja. Pozivamo sve na duhovnu budnost i mudrost. To nam je danas najpotrebnije jer svuda oko nas i među nama kruže oni koji žele da nas vide pocepane i razjedinjene. Crkva naša Svetosavska jeste i ostaje trajni garant i temelj našeg duhovnog, crkvenog i nacionalnog jedinstva. Samo u Crkvi i kroz Crkvu mi smo sa Hristom Gospodom i u Hristu Gospodu. Onaj ko je sebe izdvojio iz Crkve odvojio je sebe i od Hrista Gospoda. Zato mi svi ostanimo verni Gospodu, nas radi Rođenome, u jedinstvu svete Crkve Njegove!
Dano u Patrijaršiji srpskoj u Beogradu, o Božiću 2013. godine.
Vaši molitvenici pred Bogomladencem Hristom:
Arhiepiskop pećki, Mitropolit beogradsko-karlovački i
Patrijarh srpski IRINEJ
Mitropolit zagrebačko-ljubljanski JOVAN
Mitropolit crnogorsko-primorski AMFILOHIJE
Mitropolit dabrobosanski NIKOLAJ
Episkop šabački LAVRENTIJE
Episkop sremski VASILIJE
Episkop banjalučki JEFREM
Episkop budimski LUKIJAN
Episkop kanadski GEORGIJE
Episkop banatski NIKANOR
Episkop novogračaničko-srednjezapadnoamerički LONGIN
Episkop istočnoamerički MITROFAN
Episkop bački IRINEJ
Episkop britansko-skandinavski DOSITEJ
Episkop zvorničko-tuzlanski HRIZOSTOM
Episkop osečko-poljski i baranjski LUKIJAN
Episkop zapadnoevropski LUKA
Episkop timočki JUSTIN
Episkop vranjski PAHOMIJE
Episkop šumadijski JOVAN
Episkop braničevski IGNJATIJE
Episkop mileševski FILARET
Episkop dalmatinski FOTIJE
Episkop bihaćko-petrovački ATANASIJE
Episkop budimljansko-nikšićki JOANIKIJE
Episkop zahumsko-hercegovački GRIGORIJE
Episkop valjevski MILUTIN
Episkop raško-prizrenski TEODOSIJE
Episkop niški JOVAN
Episkop zapadnoamerički MAKSIM
Episkop gornjokarlovački GERASIM
Episkop australijsko-novozelandski IRINEJ
Episkop kruševački DAVID
Episkop umirovljeni zvorničko-tuzlanski VASILIJE
Episkop umirovljeni zahumsko-hercegovački ATANASIJE
Episkop umirovljeni srednjoevropski KONSTANTIN
Episkop umirovljeni slavonski SAVA
Vikarni episkop jegarski PORFIRIJE
Vikarni episkop moravički ANTONIJE
Vikarni episkop lipljanski JOVAN
Vikarni episkop remezijanski ANDREJ
OHRIDSKA ARHIEPISKOPIJA
Arhiepiskop ohridski i Mitropolit skopski JOVAN
Episkop pološko-kumanovski JOAKIM
Episkop bregalnički MARKO
Vikarni episkop stobijski DAVID
Preuzeto sa: http://spc.rs/
